200 monet z okresu II Rzeczpospolitej skrytych w metalowym kubku, znalazł Tomasz Błaszyk, członek Stowarzyszenia Historyczno – Eksploracyjnego Krotoszyn. Do odkrycia doszło dzięki prowadzonemu przez grupę badaczy projektowi, mającemu na celu zbadanie terenów, na których w okresie II wojny światowej prowadzone były działania obronne.

W Krotoszynie odkryto wiele skarbów

Działania SHEK pozwoliły na odnalezienie wielu pozostałości po wydarzeniach sprzed lat. Poza monetami badacze natrafili również na elementy umundurowania żołnierzy, przedmioty codziennego użytku, kule muszkietowe, niewybuchy czy żelazne elementy wykorzystywane przez ludzi.

Działania zakrojone na szerszą skalę

W związku z chęcią zrekonstruowania w jakimkolwiek stopniu wydarzeń mających miejsce we wrześniu 1939 r. na ziemiach krotoszyński, grupa badawcza uzyskała zgodę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu – Delegatura w Kaliszu. Ponadto w działaniach SHEK został zaangażowany archeolog, który nadzoruje poszukiwania. Praca hobbystów nie byłaby również możliwa bez przychylności Nadleśnictwa Krotoszyn, a także Urzędu Miasta i Gminy wraz z Komendą Powiatową Policji w Krotoszynie.

Jaki jest cel działań i co stanie się ze skarbami?

Celem działań prowadzonych przez SHEK jest zgłębienie wiedzy na temat walk prowadzonych przez wojsko w ramach obrony Krotoszyna podczas II wojny światowej. Jak poinformował w rozmowie dla portalu rzeczkrotoszynska.pl prezes stowarzyszenia Adam Majchrzak, dalsze badania grupy będą skupiały się wokół sporządzenia materiałów lub dokumentu, umożliwiającego i upublicznienie. Etapem końcowym prac będzie, po uzgodnieniu z konserwatorem zabytków, przekazanie przedmiotów do Muzeum Regionalnego w Krotoszynie.

To nie pierwszy skarb znaleziony przez Tomasza Błaszyka

Znalezione przez Tomasza Błaszyka monety nie są pierwszymi, które udało mu się odkryć. W czerwcu 2022 r., pomagając rolnikowi w pracach polowych na łące między Krotoszynem a Kobylinem przy rzece Orli, znalazł gliniany garnuszek z monetami pochodzącymi z XV w.

oprac. Justyna Czupryniak

źródło: rzeczkrotoszynska.pl

fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Niekiedy zdarza się, że właściciel sąsiedniej działki jest długo nieobecny, nie da się z nim skontaktować lub nie można się dogadać. Jednak nawet w takiej sytuacji nie możemy wyciąć drzewa czy krzewu, który znajduje się na sąsiedniej nieruchomości. Nie uzyskamy na to zgody – ta, zgodnie z prawem, może zostać wydana tylko posiadaczowi danej działki. Nie można usunąć samemu także drzewa z posesji sąsiada, które jest zwolnione z konieczności uzyskania zezwolenia na wycinkę. Każde drzewo czy krzew jest bowiem częścią składową nieruchomości i jego wycięcie byłoby naruszeniem prawa własności. 

Więcej na temat przepisów dotyczących wycinania drzew na własnej działce przeczytasz w artykule: Wycinka drzew na własnej działce w 2023 r. na nowych zasadach. Co się zmieni? 

Czy za wycięcie wystających gałęzi można dostać karę? 

Nieco inaczej sprawa wygląda jednak w sytuacji, gdy chcemy usunąć tylko gałęzie drzewa lub krzewu, które wystają na naszą działkę. Prawo daje bowiem możliwość wycięcia ich i zachowania dla siebie. To samo dotyczy wystających korzeni, a nawet owoców. Możemy je wyciąć i nie poniesiemy za to kary, nawet jeśli wycinka sprawi, że drzewo sąsiada uschnie. Przedtem należy jednak podjąć odpowiednie kroki. 

Przede wszystkim należy zacząć od wyznaczenia sąsiadowi terminu wycinki gałęzi, które wystają poza jego działkę. Jeżeli relacje sąsiedzkie nie są dobre, warto zwrócić się do niego formalnie, np. wysyłając list, w którym prócz podania terminu wysyłki poinformujemy właściciela nieruchomości, że planujemy usunąć wystające gałęzie. Dzięki temu unikniemy zarzutu, że ingerujemy w działkę sąsiada bez jego zgody. 

Co robić gdy drzewa z sąsiedniej działki uprzykrzają życie? 

W sytuacji, gdy drzewa i krzewy na sąsiedzkiej działce notorycznie utrudniają nam życie, nie jesteśmy skazani na samodzielnie usuwanie gałęzi aż do skutku. Możemy zainterweniować i na drodze sądowej zażądać od właściciela odsunięcia ich od granicy. Artykuł 144 k.c. przewiduje bowiem, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. 

W takiej sytuacji sąd sprawdzi, czy rośliny faktycznie oddziałują niekorzystnie na sąsiednią działkę i jeśli uzna, że tak jest, zażąda, by właściciel zadrzewionej nieruchomości podjął odpowiednie działania.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Odkurzacz jak ogórek

Odkurzacze Predom Zelmer, zwane "jamnikami" to sprzęty kultowe! Oczywiście nie posiadały żadnych dodatkowych funkcji, ale miały dobrą moc i ssanie.

AGD z PRL-u!

FOTO: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pralka "Frania"

To chyba najpopularniejszy sprzęt z czasów PRL-u. Mechanizmem głównym był wirnik (teraz stosowane są bębny). Brudne ubrania wrzucano do środka, które mieszały się z wodą i obracały.  

Sokowirówka Predom

Była niemal w każdym domu, dzięki niej gospodynie domowe robiły soki dla całej rodziny! Miało to ogromne znaczenie w tamtych czasach, gdy w sklepach na półkach było pusto. Urządzenie było bardzo głośne, ale niesamowicie wydajne.

Żelazko Dezamet

Pewnie wiele osób pamięta to kultowe żelazko. Funkcja pary? Samooczyszczenie? Nic z tych rzeczy! Kiedyś sprzęty miały jedną funkcję i już! Niektóre z modeli szczyciły się wbudowanym termostatem i regulacją temperatury pracy.

Elektryczny udarowy młynek do kawy

Zanim mielone kawy trafiły na półki sklepowe, sprzedawano jedynie te ziarniste. Zatem w każdym domu musiały być młynki, ręczne lub te bardziej zaawansowane – udarowe.

Suszarka Farel

Te modele słynęły z rozmaitych kolorów! Można je było spotkać niemal w każdym gospodarstwie domowym! Wciąż można je kupić na platformach oferujących używane sprzęty.

Syfon do wody sodowej

Syfon służył do samodzielnego sporządzania wody sodowej. Potrzebne były naboje ze sprężonym CO2 (dwutlenkiem węgla)! Gdy nabój był przebijany, do szklanki leciała woda z… bąbelkami.

Kuchenka Wrozamet

Popularna w czasach PRL-u spotykana niemal w każdym domu!

Grzałka do wody!

Najczęściej użytkowana w zakładach pracy do gotowania wody i parzenia herbaty. 

Prodiż

Służył do pieczenia ciast i mięs, pasztetów, jarzyn oraz przygotowania zapiekanek. Działał niczym piekarnik.

Lodówka Polar

Lodówka – królowała marka Polar, były to najczęściej spotykane urządzenia chłodnicze w polskich domach. W wielu mieszkaniach pracują do dziś. 

AGD w domu

Ranking żelazek. Jakie wybrać do 100, 300 i 500 złotych?

Angelika Drygas

Fot. born_in_the_prl/Instagram, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Zwykle do przekładanych wafli wybieramy gotowe arkusze, kupione w sklepie. Można jednak pokusić się o przygotowanie wafli samemu. Mogą nie okazać się idealnie suche i kształtne, ale odpłacą smakiem! 

Potrzebne będą: 

• 4 jajka 
• 3/4 szklanki cukru 
• 200 g masła 
• 1 szklanka mleka 
• szklanka mąki 
• szczypta soli 

Przygotowanie: 

Oddziel białka od żółtek i ubij je na pianę z cukrem. Następnie dodaj żółtka, mleko i roztopione masło. Wymieszaj wszystko, by składniki się połączyły. Do powstałej masy wsyp mąkę i sól, wymieszaj. Ciasto powinno być dość rzadkie, o konsystencji śmietany. Piecz na waflownicy każdy wafel przez ok. 5 minut. 

Czym przekładać wafle? 

Domowe wafle świetnie smakują “na sucho”. Zawsze jednak można wzbogacić je dodatkami! Wafle można przekładać np. dżemem, masą kajmakową czy masą czekoladową z mlekiem w proszku. Jeżeli chcemy dodać domowej przekąsce szyku, warto pokusić się o przygotowanie masy maślanej z kakao i bakaliami lub masy na bazie mascarpone albo ricotty z dodatkiem domowego toffi i orzechów. Klasycznym rozwiązaniem, znanym z czasów PRL, są z kolei wafle przekładane galaretką. 

Jak zrobić wafle z galaretką?

Składniki: 

• 1 opakowanie wafli kwadratowych lub kilka arkuszy domowych wafli 
• 2 galaretki 
• 1/4 szklanki cukru 
• 200 g margaryny 
• 1 szklanki śmietany 18% 

Przygotowanie: 

Margarynę podgrzej w rondelku wraz z cukrem. Gdy się rozpuści, dodaj śmietanę i energicznie wymieszaj. Następnie wsyp do rondelka galaretkowy proszek i mieszaj, aż się rozpuści, a wszystkie składniki się połączą. 

Jeszcze gorącą masą galaretkową przekładaj wafle. Następnie owiń je folią aluminiową, połóż na płaskiej powierzchni i obciąż np. garnkiem lub książkami. Pozostaw na 3-4 godziny, by masa stężała. Po tym czasie pokrój wafle na dowolne kształty, np. kwadraty, koła, trójkąty.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wigilię bez czerwonego barszczu trudno jest sobie wyobrazić. Ale barszcz bywa również zmorą gospodyń, głównie ze względu na szybko pojawiające się czerwone plamy na białym obrusie. W tym przypadku szczególnie liczy się czas – nie możemy czekać, aż zabrudzenia zaschną. Od razu więc przyłóżmy do świeżo zaplamionego miejsca ręcznik papierowy – on wchłonie nadmiar płynu. Przydatna podczas wywabiania plamy będzie zwłaszcza sól kuchenna. Posypujemy zachlapane miejsce obficie solą i zostawiamy na obrusie na kilkanaście minut. Gdy sól zmieni kolor, ścieramy ją i nową dawką nacieramy tkaninę. Czynność powtarzamy do momentu, aż sól wchłonie cały barszcz. Potem zanurzamy materiał w zimnej wodzie na 2-3 godziny, a następnie pierzemy go w pralce z dodatkiem odplamiacza.

Innym sposobem może być zastosowanie naturalnego odplamiacza, jakim jest sok z cytryny. Wyciskamy świeży cytrusowy sok na plamę. Możemy także dodatkowo natrzeć brudne miejsce cytrynowy miąższem. Po kilku minutach spłukujemy newralgiczne miejsce czystą wodą i pierzemy w pralce.

Jak usunąć plamy z tłuszczu?

Również i w tej sytuacji najważniejszy jest czas reakcji. Im szybciej rozpoczniemy wywabianie plamy, tym większa szansa na pozbycie się jej z białego obrusu. Świeżą plamę przede wszystkim usuwamy za pomocą płynu do mycia naczyń. Nalewamy odrobinę płynu bezpośrednio na plamę. Pozostawiamy na godzinę, aż do pełnego nasączenia. Po tym czasie pierzemy tkaninę w pralce.

Z kolei zaschnięte zabrudzenia możemy spróbować usnąć przy pomocy mąki ziemniaczanej. Rozsypujemy ją na plamie i czekamy, aż wchłonie tłuszcz. Następnie ścieramy ją delikatnie, a obrus pierzemy w automacie z dodatkiem odplamiacza.

Jak usunąć plamę z wina?

Często zdarza się, że na śnieżnobiały obrus niechcący wyleje się czerwone wino. Dla wielu to katastrofa, można jednak spróbować uratować tkaninę za pomocą domowych sposobów. Pierwszym działaniem w takiej sytuacji jest zastosowanie soli. Posypujemy zabrudzenia grubą warstwą tego produktu spożywczego i delikatnie wcieramy w plamę. Pamiętajmy, aby wykonywać tę czynność, dopóki sól nie przybierze koloru wina. Następnie pierzemy obrus w automacie.

Jak usunąć plamy z kawy i herbaty?

W przypadku zabrudzeń z trunków takich jak kawa czy herbata przyda nam się ocet. Wystarczy wymieszać 1 łyżkę białego octu z 1 litrem zimnej wody. Przy pomocy szczoteczki z drobnym włosiem wcieramy roztwór w tkaninę. Można w tym celu użyć również gąbki. Pozostawiamy do nasiąknięcia, a następnie zapieramy obrus letnią wodą. Pamiętajmy, aby roztwór, który przygotujemy, nie był zbyt silny – zbyt wysokie stężenie może uszkodzić tkaninę nieodwracalnie.

W usuwaniu plam z kawy i herbaty pomoże również soda oczyszczona. Odrobinę tego produktu nakładamy na wilgotną ściereczkę, a następnie bardzo delikatnie wcieramy w materiał.

Jak usunąć plamy z wosku?

Świece nadają wyjątkowy klimat każdej kolacji. Niestety, nie można tego samego powiedzieć o plamach z wosku. W przypadku tych zabrudzeń warto wykorzystać… zamrażalkę! Zamrażamy poplamiony obrus, dzięki czemu wosk stwardnieje i zacznie się kruszyć. W ten sposób łatwo usuniemy go z materiału.

Możemy również zastosować metodę wręcz przeciwną, z użyciem żelazka. Jedną ściereczkę kładziemy pod obrusem, drugą na wierzchu. Prasujemy plamę do czas, aż wosk nie wsiąknie w szmatkę. Można wykorzystać w tym celu również ręczniki papierowe. Na koniec należy wyprać obrus w pralce.

Jak usunąć plamy z żywicy?

Najczęściej takie plamy powstają podczas świąt Bożego Narodzenia. Wówczas na stołach ustawiamy piękne stroiki z żywych gałązek iglaków. Co więc zrobić, gdy na obrusie pojawią się niechciane plamy z żywicy? W tej sytuacji należy poczekać, aż substancja zastygnie. Następnie sięgamy po rozcieńczony spirytus bądź aceton. Zwilżamy jedną z tych substancji wacik, a następnie kilkukrotnie przecieramy zabrudzenie. Spirytus czy aceton powinny rozpuścić i wywabić plamę. W przypadku delikatnej tkaniny sięgnijmy po szare mydło.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Ogród wertykalny lub zieleń wertykalna to niezwykły pomysł na aranżację oraz uprawę roślin w pionie, zarówno w domu, jak i na zewnątrz. Bazę takiej kompozycji stanowi metalowy bądź drewniany stelaż. Wyposażony jest on w specjalny system nawadniający. Pomiędzy szczelinami stelażu sadzić można przeróżną zieleń – najczęściej są to jednak kwiaty egzotyczne.

W zależności od potrzeb czy pomysłu, ogrody wertykalne mogą mieć naprawdę różne rozmiary. Pamiętać jednak należy, że ich wykonanie należy odpowiednio zaplanować. Najważniejszą kwestią są ściany – muszą być one naprawdę solidne, aby utrzymać ciężar naszego ogrodu. Warto również dobrze przemyśleć kwestię nawodnienia.

Pionowy ogród można stworzyć za pomocą trzech systemów. Modułowy składa się z paneli aluminiowych, wykonanych z tworzyw sztucznych bądź drewna. Montaż takiego systemu jest prosty, podobnie jak sadzenie w nim roślin. Z kolei konstrukcja hydroponiczna ma kieszenie i wykonana jest z ramy, płyty PCV i maty filcowej. To właśnie ten ostatni element utrzymuje odpowiednią wilgotność. Roślinę sadzi się w specjalnie przygotowanych do tego celu kieszonkach. Ostatni system – kontenerowy, to wielopoziomowa konstrukcja wykonana z pojemników. Jest stosowana najrzadziej, gdyż zabiera zdecydowanie najwięcej miejsca. Wnętrze każdego z systemów wypełnia się specjalnym podłożem, najczęściej substratem glebowym, materiałami organicznymi, nieorganicznymi lub hydroponicznymi. Zalecane jest również stosowanie hydrożeli, gdyż zapewniają one roślinom dostęp do wody.

Jakie rośliny wybrać do domowego ogrodu wertykalnego?

Jednym z ważniejszych punktów w planowaniu ogrodu wertykalnego jest odpowiedni dobór roślin. Trzeba wziąć pod uwagę przede wszystkim warunki panujące w miejscu, w którym chcemy stworzyć pionową zieleń. W pierwszej kolejności sprawdźmy stopień nasłonecznienia i poziom wilgotności.

A jakie gatunki roślin idealnie nadadzą się do wewnętrznych ogrodów wertykalnych? Najpopularniejsze z nich to:

• bluszcz pospolity, który tworzy długie pnącza – idealnie będzie uzupełniać przestrzenie pomiędzy innymi roślinami, dzięki czemu cała kompozycja będzie estetyczna i spójna;
• epipremnum złociste, czyli szybko rozmnażająca się roślina o kolorowych, sercowatych liściach – jej wygląd nada naszej wertykalnej zieleni szczególnego charakteru;
• syngonium, którego szerokie liście urozmaicą każdą kompozycję; dodatkowo odpowiednio pielęgnowany będzie bardzo szybko rosnąć;
• maranta – doskonale poradzi sobie w pionowym ogrodzie, a dodatkowo ożywi każdą kompozycję dzięki swoim różowo unerwionym liściom;
• guzmania to roślina, której kwiaty mogą się utrzymać nawet przez kilka miesięcy, a ich wygląd jest szczególny i cieszący oko;
• zanokcica, a więc paproć, która jest zawsze dobrym wyborem w przypadku ogrodów wertykalnych;
• kroton, czyli roślina o nieszablonowym kolorze liści, które również ożywią jednolitą zieloną ścianę.

Rośliny w wertykalnym ogrodzie można rozmieszczać na różne sposoby. Jeżeli zrobimy to przypadkowo, powstanie prawdziwy zielony miszmasz, z kolei osoby o duszach artystycznych mogą stworzyć z zieleni prawdziwe żywe obrazy.

Jak dbać o domowy ogród wertykalny?

Modny sposób na uprawę roślin, czyli ogrody wertykalne. Jak o nie dbać?

FOTO: Envato Elements

Najważniejsze w przypadku pionowych ogrodów jest zadbanie o odpowiednią wilgotność. Należy często zraszać zieleń oraz rozmieścić w pobliżu nawilżacze powietrza. Regularnie podlewajmy i nawoźmy nasze rośliny. Powinniśmy przed montażem stelaża zadbać o automatyczny system nawadniania.

Jakie rośliny wybrać do zewnętrznego ogrodu wertykalnego?

W polskich warunkach stworzenie zewnętrznych ogrodów pionowych może być trudne. Nie będziemy w stanie uprawiać w nich wielu egzotycznych gatunków, które nie są odporne na mróz. Najlepiej sprawdzą się więc te rośliny, które są w pewnym stopniu przyzwyczajone do spadków temperatur. Wybierzmy na przykład:

• rozchodnik, który tworzy gęste kwiatostany w wielu kolorach, co umożliwi stworzenie wielobarwnej przestrzeni;
• petunia o wiszącym pokroju, która wspaniale wypełni puste przestrzenie; dodatkową zaletą są jej kwiaty;
• rojnik, a więc niewielka roślina o grubych, różnobarwnych liściach;
• bluszcz pospolity o długich pnączach z drobnymi listkami;
• barwinek, a więc bylina, której fioletowe kwiaty stanowią dodatkowy atut.

Bardzo ważne jest, aby rozważnie dobrać gatunki roślin, które będziemy pielęgnować w ogrodach wertykalnych – powinny mieć one zbliżone potrzeby pielęgnacyjne. Wówczas zadbanie o wszystkie z nich będzie znacznie łatwiejsze.

Jak dbać o zewnętrzny ogród wertykalny?

Modny sposób na uprawę roślin, czyli ogrody wertykalne. Jak o nie dbać?

FOTO: Envato Elements

Pionowa zieleń na zewnątrz wymaga regularnego nawożenia i podlewania, szczególnie gdy znajduje się na południowej albo zachodniej ścianie domu. Przed zainstalowaniem roślinnej ściany zadbajmy więc o odpowiedni, wysokiej jakości system nawadniający. To sprawi, że nie będziemy musieli wymieniać roślin i zmagać się z ich przesuszaniem. Nie należy podlewać zielonych dekoracji za pomocą węża ogrodowego – w ten sposób nie tylko łatwo przelejmy rośliny, ale również zamoczymy mury. W rezultacie szybko rozwiną się wszelkiego rodzaju grzyby, które mogą porazić nasze rośliny.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Światowa Organizacja Turystyki co roku przeprowadza plebiscyt na najlepszą wieś turystyczną. Kryteriami, które należy spełnić, by zakwalifikować się do konkursu, są między innymi bogactwo kulturowe i przyrodnicze, odpowiednia promocja i konserwacja dóbr kultury, zrównoważenie społeczne, ekonomiczne i ekologiczne oraz dobrze rozwinięta infrastruktura - szczególnie ta turystyczna. To właśnie możliwość przyciągnięcia odwiedzających jest głównym wyznacznikiem w konkursie. 

Jakie wsie w Europie uznano za najatrakcyjniejsze? 

Ponieważ konkurs organizowany jest przez jedną z organizacji podlegających pod ONZ, ma on charakter światowy. Dlatego pośród 32 wsi, które spełniają kryteria Światowej Organizacji Turystyki na najwyższym poziomie, znalazły się miejscowości zarówno z Europy, jak i Azji, Afryki czy Ameryki Południowej - łącznie ze 118 państw. 

W Europie najwyżej oceniono następujące wsie: 

• Isola del Giglio – Włochy, 
• Castelo Novo – Portugalia, 
• Zell am See – Austria, 
• Rupit, Alquézar, Guadalupe – Hiszpania. 

Czym są wsie z potencjałem według UNWTO? 

Oprócz wsi, które zostają wyróżnione jako te najlepiej spełniające kryteria, Światowa Organizacja Turystyki publikuje także listę tych, które mają szansę zdobyć tytuł najatrakcyjniejszej w najbliższym czasie. To właśnie na liście “wsi z potencjałem” znalazł się reprezentant Polski. 

Perła Śląska Cieszyńskiego: co warto wiedzieć o Istebnej? 

Za “wieś z potencjałem” uznano Istebną - miejscowość położoną w powiecie cieszyńskim (woj. śląskie), na terenie historycznego Śląska Cieszyńskiego. Jest ona położona niedaleko granicy z Czechami i Słowacją, w dolinie Olzy i należy do tak zwanej Trójwsi Beskidzkiej, którą tworzy wraz z Koniakowem i Jaworzynką. 

Istebna to miejsce, w którym każdy znajdzie coś dla siebie. Turystów szczególnie zainteresować mogą krajobrazy Beskidu Śląskiego i rozbudowana infrastruktura rekreacyjno-sportowa. Jednak również fani historii mają powody, by zajrzeć do Istebnej: można tam zobaczyć kilka starych kościołów, odwiedzić muzea i podziwiać historyczną wiejską zabudowę. 

W polskiej “wsi z potencjałem” kultywuje się także tradycję rzemieślniczą, między innymi koronczarską czy rzeźbiarską. Odbywają się tam również festiwale, związane z tradycyjną muzyką i rękodziełem, oraz imprezy sportowe.

FOTO: Gmina Istebna

Jakie zyski płyną z tytułu “wsi z potencjałem”? 

Plebiscyt Światowej Organizacji Turystyki to nie tylko szansa na to, by dana wieś zyskała światową rozpoznawalność, ale także na uzyskanie realnej pomocy. UNWTO dba bowiem o to, by wsie, które mają potencjał, mogły go wykorzystać. Otrzymują one zatem pomoc z ONZ, by mogły się rozwinąć i docelowo w przyszłości uzyskać najlepszy wynik w plebiscycie. Teraz taka pomoc trafi także do Istebnej. 

Również najwyższe noty w konkursie przynoszą ze sobą nie tylko światowy splendor, ale realny zysk. Zwycięskim wsiom UNWTO zapewnia szkolenia, w ramach których dzieli się dobrymi praktykami. Celami tych szkoleń są między innymi walka z wyludnianiem wsi, rozwój ekonomiczny, niwelowanie nierówności społecznych oraz rozwój proekologicznych rozwiązań. 

FOTO: Gmina Istebna

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: Gmina Istebna/Facebook, Gmina Istebna/YouTube (zrzuty ekranu z promocyjnych materiałów video)

• podtrzymują od spodu narządy jamy brzusznej,
• zapewniają prawidłowe funkcjonowanie zwieraczy, na przykład podczas kichnięcia, kaszlu, podskoków, bo zamykają cewkę moczową i odbyt,
• stabilizują kręgosłup,
• ułatwiają poród,
• wpływają na odczuwanie satysfakcji seksualnej,
• niesprawne skutkują wysiłkowym nietrzymaniem moczu czy nietrzymaniem gazów lub stolca.

Korzystanie z toalety – nawyki podczas sikania

Wbrew pozorom, codzienne wydalanie ma swoje zasady. Przestrzeganie ich to inwestycja w zdrowie i dobre samopoczucie.

Mikcja powinna odbywać się zawsze w siadzie z prostymi plecami, tak jak na krześle, nogi lekko rozstawione, wtedy cewka moczowa skierowana jest w dół, co umożliwia pełne opróżnienie.

Należy unikać pozycji na „Małysza”. Większość osób brzydzi się usiąść na toalecie publicznej, dlatego najlepiej zaopatrzyć się w specjalne, jednorazowe nakładki lub obłożyć sedes papierem toaletowym. W pozycji "narciarza" napinają się mięśnie nóg, pośladków i dna miednicy. Wydalanie jest trudniejsze i mocz zalega, ponieważ nie jesteśmy w stanie go wyprzeć.

Nie wypieramy moczu – oddawanie moczu powinno korzystać z samej siły pęcherza bez wypierania, należy rozluźnić się, odpowiednio usiąść, wziąć głęboki wdech, a strumień sam popłynie. Mięśnie naturalnie otworzą się bez dodatkowej siły pochodzącej z brzucha. Nie wolno także wyciskać "ostatnich" kropli. Przy częstych parciach może dojść do obniżenia narządów rodnych.

Nie należy przerywać mikcji – co grozi infekcją. Cofający się mocz zbiera bakterie znajdujące się w okolicy ujścia cewki do organizmu. Ponadto taki proces negatywnie wpływa na mięśnie dna miednicy i może spowodować nadreaktywność pęcherza (częste oddawanie moczu).

Nie na zapas – to niestety wpojone złe nawyki z czasów dzieciństwa. Rodzice swoim pociechom często nakazują sikanie na zapas, np. przed podróżą. To zbędny wysiłek dla mięśni dna miednicy, który może rozregulować mechanizmy kontrolujące wydalanie. W przyszłości pęcherz będzie trzeba opróżniać nawet przy małej ilości moczu!

Dobry seks

Ćwiczenia na lepszy seks dla niej i dla niego

Nie chodzimy zbyt długo z pełnym pęcherzem

Ważne zasady – jak prawidłowo sikać?

• Po mikcji warto poćwiczyć mięśnie dna miednicy, wyrobić sobie taki nawyk, co na pewno przyczyni się do ich wzmocnienia (zacisnąć mięśnie oraz podciągnąć je lekko do góry, na zasadzie windy).
• Należy wypijać co najmniej 1,5 l wody dziennie.
• Nie wolno przesiadywać na sedesie z telefonem (np. przeglądając media społecznościowe) czy czytając książkę.
• Jak często powinno się oddawać mocz? Średnio co 3-4 godziny, wtedy kiedy czujemy parcie na pęcherz, jest to zazwyczaj od 3 do 7 razy w ciągu dnia, mniej więcej co 3 godziny.
• Nie przetrzymujemy moczu, ani nie sikamy na zapas.
• Jeżeli występuje problem z nietrzymaniem moczu, zbyt częstym siekaniem lub innymi nieprawidłowościami związanymi z mikcją, należy umówić się na wizytę ze specjalistą, urologiem, czy fizjoterapeutką uroginekologiczną.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Podczas sprzątania w łazience powinniśmy zwrócić uwagę na kilka podstawowych zasad. Przede wszystkim pamiętajmy, aby do czyszczenia naszej kabiny prysznicowej dobrać odpowiednie preparaty – w przeciwnym razie ściany mogą zmatowieć lub zostać porysowane. Nie używajmy także w tym celu szorstkich gąbek. Zastąpmy je ściereczkami z mikrofibry. Przyda się także specjalny ściągacz z gumy – dzięki niemu szybko pozbędziemy się wody z szyby. Pamiętajmy, aby systematycznie dbać o naszą kabinę prysznicową. Spłukujmy ją po każdym użyciu – to najlepsze, co można zrobić, aby utrzymać czystość.

Czyszczenie kabiny prysznicowej – wypróbuj domowe sposoby

Zanim sięgniemy po chemiczne środki czystości, warto zwrócić uwagę na domowe sposoby. Pomogą nam one równie skutecznie pozbyć się brzydkiego osadu.

Czyszczenie octem

Ten sposób czyszczenia od lat cieszy się niesłabnącą popularnością. Wystarczy stworzyć odpowiedni roztwór z octu i ciepłej wody w stosunku 1:1. Następnie specyfik przelewamy do spryskiwacza. Dzięki temu uda się równomiernie i dokładnie rozprowadzić mieszaninę na całej powierzchni kabiny prysznicowej. Po 10 minutach przecieramy spryskane zabrudzenia miękką ściereczką i spłukujemy ciepłą wodą.

Czyszczenie kwaskiem cytrynowym

Wadą octu jest jego nieprzyjemny zapach, nie każdy więc jest stuprocentowo przekonany do powyższego sposobu. Dlatego warto rozważyć inną metodę czyszczenia kabiny prysznicowej. Wystarczy przygotować roztwór z kwasku cytrynowego. Dodajemy 2 łyżki kwasku do 200 ml ciepłej wody, a następnie składniki bardzo dokładnie mieszamy. Całość przelewamy do pojemnika z atomizerem. W tym przypadku uważajmy jednak na elementy marmurowe, które najczęściej nie reagują dobrze na kwasek cytrynowy. Jeżeli dojdzie do kontaktu marmuru i tej substancji, mogą pozostać odbarwienia i skazy na czyszczonej powierzchni.

Czyszczenie sodą oczyszczoną i wodą utlenioną

Jeżeli drzwi, szyby, brodzik czy zakamarki pod prysznicem pokryły się pleśnią, z pomocą przyjdą nam soda oczyszczona oraz woda utleniona. Na spleśniałe miejsce aplikujemy sodę i odczekujemy około 10 minut. Po tym czasie ścieramy zabrudzenie. Później przecieramy jeszcze przecieramy zabrudzony fragment kabiny prysznicowej wodą utlenioną o stężeniu 3%. Nie spłukujemy wody utlenionej!

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Nie ma nic gorszego niż wołowina twarda jak podeszwa buta. Łatwo jednak tego uniknąć, zwłaszcza jeśli mamy czas i możemy pozwolić sobie na długie gotowanie. Sekretem idealnie miękkiej i aromatycznej wołowiny jest gotowanie jej przez około 2 godziny w wodzie, która jest gorąca, ale nie wrząca. Każda kolejna godzina w garnku sprawi, że mięso będzie jeszcze bardziej kruche. Gdy osiągnie już oczekiwaną miękkość, nie należy wyciągać go z płynu, ale pozwolić mu ostygnąć w bulionie - dzięki temu wołowina zachowa soczystość. 

Do gotowania najlepsza jest wołowina z barku, biodrówka lub mięso znajdujące się u nasady ogona. 

Jak uzyskać ciemny esencjonalny bulion wołowy? 

Mocny, ciemny bulion o intensywnym smaku to coś, co uzyskać można tylko z wołowiny. Sekret jego przygotowania tkwi w tym, by wcześniej podsmażyć lub podpiec mięso w piekarniku. Z kolei jeśli chcemy uzyskać zywkły, lecz intensywny w smaku rosół, należy surową wołowinę włożyć do zimnej wody i gotować. By uniknąć szarego, mętnego bulionu, warto go szumować, czyli zbierać łyżką pianę, która wytworzy się podczas gotowania. 

Na rosół lub bulion najlepsze będą piersi lub nogi wołowe, sprawdzi się również kawałek mięsa z ogona. 

FOTO: Envato Elements

Smażenie wołowiny - co warto wiedzieć? 

Stek to jedno z najpopularniejszych dań z wołowiny. Jeśli chcemy zrobić go na patelni, najlepiej wybrać mięso z grzbietu, rostbef lub biodro. Przednią część rostbefu stanowi antrykot i on także jest świetnym materiałem na steki. 

Na stekach świat smażonej wołowiny jednak się nie kończy. Na patelni przygotować można również wołowy mostek. Mięso będzie co prawda twardsze, ale wynagrodzi to intensywny smak. Warto jednak poprosić rzeźnika, by dobrze przygotował wołowinę lub samemu dokładnie usunąć przed smażeniem tłuszcz i ścięgna. 

Smażone mięso wołowe po zdjęciu z patelni najlepiej owinąć folią aluminiową i dać mu “odpocząć” przez około 10 minut. Dzięki temu soki równomiernie rozłożą się w mięsie. 

Jak dusić mięso wołowe? 

Z wołowiny można zrobić między innymi wyśmienity gulasz. Do duszenia najlepiej wybrać mięso z łopatki, policzka, karku, dolnej części udźca lub mostka. 

W zależności od tego, na jaki fragment mięsa wołowego się zdecydujemy, musimy zaplanować czas duszenia. W przypadku delikatnego antrykotu czy rostbefu będzie on krótszy, podczas gdy mostek czy łopatkę będziemy musieli dusić dłużej. 

Z jakim winem podawać wołowinę? 

Jednym z najczęstszych dodatków do wołowiny jest wino. Można dodać je do sosu lub podać w kieliszku do gotowego dania. Smaczny sos powstanie, gdy zmieszamy bulion wołowy z gotowanego mięsa z białym winem w proporcji 2:1 i doprawimy masłem, solą oraz pieprzem. 

Do wołowiny z grilla lub pieczonej dobrze pasują czerwone wina wytrawne. Z kolei do gulaszu czy pieczeni lepsze będą takie o niskiej zawartości garbników.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Każda z gmin chcących wziąć udział w konkursie "Pięknieje wielkopolska wieś", ma prawo do złożenia maksymalnie 3 wniosków dotyczących 3 planowanych projektów w danym sołectwie lub miejscowości, na podstawie których miałoby zostać przyznane dofinansowanie.

Kto nie może uczestniczyć w konkursie "Pięknieje wielkopolska wieś"?

Do konkursu nie mogą być zgłaszane projekty, które są:

• współfinansowane ze środków Unii Europejskiej,
• współfinansowane z innych środków budżetu województwa wielkopolskiego,
• projekty, o których dofinansowanie gmina ubiega się w ramach innych konkursów organizowanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego.

Ile pieniędzy można otrzymać, biorąc udział w konkursie "Pięknieje wielkopolska wieś"?

Przyznawana w konkursie pomoc stanowi 70% kosztów kwalifikowanych poniesionych w ramach realizacji danego przedsięwzięcia. Wyliczona kwota nie może jednak wynieść mniej niż 10 tys. i więcej niż 70 tys. Jeśli złożony przez gminę wniosek nie spełni przewidzianych założeń, może zostać odrzucony ze względu na ograniczenia prawne. Ważne, by liczba składanych wniosków nie była większa niż 3, a łączna kwota projektów, do których gmina chce otrzymać wsparcie, nie przekroczyła 210 tys., ponieważ będzie to skutkowało odrzuceniem wszystkich trzech próśb.

Jakie projekty zostaną dofinansowane?

W konkursie "Pięknieje wielkopolska wieś" dofinansowanie zostanie przyznane projektom dotyczącym:

• zagospodarowania przestrzeni publicznej, poprawiające estetykę sołectwa (miejscowości),
• zachowania, odtwarzania i promowania dziedzictwa kulturowego, przyrodniczego lub krajobrazowego oraz tradycji społeczności lokalnych.

Kiedy upływa termin składania wniosków?

Termin składana wniosków upływa 6 lutego 2023 r. Istnieją trzy sposoby złożenia wniosków:

• osobiście,
• drogą pocztową, przy czym należy pamiętać o dopisaniu na kopercie "Pięknieje wielkopolska wieś",
• za pośrednictwem kuriera w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego, w Punkcie kancelaryjnym (na parterze) przy al. Niepodległości 34 w Poznaniu /kod pocztowy 61-714/ - również w tym przypadku należy zamieścić adnotację "Pięknieje wielkopolska wieś".

Data wpływu wniosku do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego będzie datą jego przyjęcia.

Termin realizacji projektów, na które zostaną przyznane pieniądze w konkursie, będzie należało zrealizować do 15 listopada 2023 r.

oprac. Justyna Czupryniak

źródło: wow.umww.pl

fot. MWW

Ciemiernik

FOTO: Envato Elements

Ciemiernik to wyjątkowa roślina, która w sprzyjających warunkach może zakwitnąć nawet w grudniu czy styczniu. Liczy ona około 20 gatunków, które rosą zarówno w Europie, jak i w Azji. Również w Polsce można spotkać ciemierniki jako dziko rosnące rośliny. Wiele osób wybiera je jednak jako ozdoby ogrodów. Najwcześniej kwitnącym rodzajem jest ciemiernik biały – on może obsypać się kwiatami jeszcze przed Bożym Narodzeniem. Kwiaty mogą pojawiać się nawet pod śniegiem! Ciemiernik jest niezwykle mrozoodporny, jednak lepiej radzi sobie w trakcie łagodnej zimy – zbyt niskie spadki temperatur sprawiają, że zawkitnie nieco później.

Roślina ta najlepiej rośnie w glebie lekko zasadowej lub obojętnej. Podłoże musi być bogate w wapń, a dodatkowo żyzne i przepuszczalne. Stanowisko powinno być cieniste lub półcieniste i osłonięte od wiatru. Ciemiernik biały będzie pięknie się prezentował w ogródku skalnym bądź w towarzystwie zimozielonych krzewów.

Śnieżynka przebiśnieg

Śnieżynka przebiśnieg

FOTO: Envato Elements

Roślina ta znana jest jako symbol wiosny, a zakwitnąć może już w lutym. W naturze pojawia się zwłaszcza w Europie Środkowej i Południowej. Gatunek ten hodowany jest z cebul, które sadzimy w ogrodzie we wrześniu bądź w październiku. Jeżeli warunki będą sprzyjające, przebiśniegi pojawią się jeszcze przed wiosną i będą kwitnąć aż do kwietnia.

Przebiśnieg to roślina bardzo tolerancyjna oraz w pełni mrozoodporna. Jest także niezwykle łatwa w uprawie, nie ma więc szczególnych wymagań dotyczących podłoża. Ważne, aby było ono lekko kwaśne. Przebiśniegi najlepiej będą czuły się w cieniu oraz półcieniu. Środowisko powinno być umiarkowanie wilgotne. Tej rośliny najczęściej nie trzeba podlewać, gdyż wystarczy jej topniejący śnieg.

Krokus wiosenny

Krokus wiosenny

FOTO: Envato Elements

Krokus nazywany jest również szafranem. To jedna z najwcześniej kwitnących roślin – jej niezwykłych kwiatów możemy spodziewać się od lutego do kwietnia. Krokus dziko rośnie przede wszystkim w Europie Środkowej. Jego kwiaty mogą przybierać przeróżne barwy, na przykład białą, fioletową, różową czy żółtą.

Szafran najlepiej będzie rosnąć w glebie przepuszczalnej i próchniczej, o lekko kwaśnym odczynie. Idealne stanowisko powinno być jasne i słoneczne. Roślina ta poradzi sobie jednak także w półcieniu. Pamiętajmy, aby nie przelać podłoża, w którym rosną krokusy, chociaż powinno być ono stale wilgotne.

Szafirek groniasty

Szafirek groniasty

FOTO: Envato Elements

Szafirek to naprawdę piękna wczesnowiosenna roślina. Ma niezwykle ciekawie zbudowane kwiatostany. Chociaż jest mrozoodporny, to w Polsce jest tylko rośliną uprawną. W naturze rośnie nie tylko w Europie czy Azji, ale także w Afryce. Pierwszych kwiatów szafirka możemy spodziewać się już pod koniec marca bądź w kwietniu. Roślina ta będzie kwitnąć nawet do czerwca.

Ten gatunek lubi glebę żyzną oraz przepuszczalną. Pamiętajmy, aby szafirkowi zapewnić stanowisko słoneczne bądź półcieniste.

Zimokwiat wczesny

Zimokwiat wczesny

FOTO: Envato Elements

Zimokwiat wczesny w naturze rośnie w Azji, głównie w Chinach. W Polsce to popularne drzewko bądź krzew ozdobny. Może osiągać kilka metrów – maksymalnie od 12 do 14 m. W lutym i marcu roślina ta wypuszcza piękne żółte kwiaty. Mają kształt kielichów i dodatkowo pięknie pachną. Podczas łagodnej zimy zimokwiat może zakwitnąć nawet wcześniej.

Gatunek ten będzie dobrze rosnąć w żyznej glebie. Co ważne, podłoże może być obojętne albo lekko kwaśne, lecz powinno być stale wilgotne. Najlepsze stanowisko dla zimokwiatu będzie jasne i słoneczne. Musi być ono również osłonięte od zimnego wiatru – z tego względu roślina ta najlepiej będzie się czuć przy płocie bądź w okolicy zimozielonych krzewów. Zimokwiat dobrze radzi sobie w polskich warunkach, jednak w temperaturze poniżej -20°C najlepiej okryć roślinę słomą lub agrowłókniną.

Przylaszczka pospolita

Przylaszczka pospolita

FOTO: Envato Elements

Przylaszczka to przedstawicielka rodziny jaskrowatych. Kwitnie wcześnie i jest bardzo popularna w Polsce. Kwiatów tej rośliny możemy spodziewać się w marcu, kwietniu oraz maju. Najczęściej są one niebiesko-fioletowe, chociaż zdarzają się również w barwie różowej czy białej. Dodatkową wartością dekoracyjną odznaczają się zimozielone liście przylaszczki.

Roślina ta najlepiej rośnie w glebie próchniczej, stale lekko wilgotnej. Idealne stanowisko dla przylaszczki byłoby cieniste bądź półcieniste, osłonięte od wiatru. W naturze rośnie ona w lasach i zaroślach, nie jest więc przyzwyczajona do podmuchów mroźnych wiatrów. Pamiętajmy, że gatunek ten podlega ścisłej ochronie, nie można więc w naturze jej zrywać czy wykopywać.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Choć producenci programu nie uzyskali zgody zarządu na poinformowanie w ostatnim odcinku 9 edycji "Rolnik szuka żony" o naborze do 10 odsłony, to ten rozpoczął się niedługo po jej zakończeniu. Samotni rolnicy i rolniczki, szukający miłości, mogą wysyłać zgłoszenia do 28 lutego 2023 r. za pośrednictwem formularza zgłoszeniowego dostępnego na stronie www.rolnikszukazony.com.

Jakie trzeba spełnić warunki, by móc zgłosić się do "Rolnik szuka żony?

Rolnicy i rolniczki zainteresowane udziałem w programie muszą być przygotowani na to, że aby zgłoszenie zostało rozpatrzone pozytywnie, należy spełnić określone w regulaminie warunki. Osoby zainteresowane uczestnictwem w 10 edycji "Rolnik szuka żony" muszą:

• być pełnoletnie i mieć pełną zdolność do czynności prawnych,
• być niekarane, nie brać udziału w postępowaniu karnym i nie mieć przedstawionych zarzutów,
• być stanu wolnego,
• posiadać własne gospodarstwo rolne, dzierżawione lub agroturystyczne,
• być producentami produktów rolnych, spożywczych i ogrodniczych,
• prowadzić gospodarstwo wraz z najbliższą rodziną.

Rolnicy, mający wątpliwości, nie muszą rozwiązywać ich sami, dlatego że w ogłoszeniu dotyczącym naboru do 10 edycji programu "Rolnik szuka żony" pojawiła się informacja, umożliwiająca kontakt z produkcją. Jeśli osoby zainteresowane udziałem w kolejnej edycji programu chcą dowiedzieć się czegoś więcej ponad to, co zawarte w regulaminie i zgłoszeniu mogą:

• pisać pod adres e-mail: rolnik@fremantle.com,
• dzwonić pod nr tel. 797 408 278.

Ile małżeństw powstało dzięki programowi "Rolnik szuka żony"?

Od początku istnienia polskiej wersji programu "Rolnik szuka żony" związek małżeński zawarło wiele par. W niektórych przypadkach rolnicy znaleźli miłość po zakończeniu programu, dzięki któremu ktoś dowiedział się o ich istnieniu. Dotychczas, dzięki odrobinie odwagi i szczęścia 12 parom udało się stanąć na ślubnym kobiercu. Jak wiadomo, we wrześniu 2023 r. ślub weźmie 13 para z 8 edycji, czyli Joanna Wielgosz i Kamil Osipowicz. Ostatnia, 9 edycja "Rolnika" okazała się prawdziwym sukcesem dla produkcji, gdyż aż 4 na 5 uczestników odnalazło miłość. Jak widać, nie warto zwlekać z decyzją i wysłać zgłoszenie do programu.

oprac. Justyna Czupryniak

fot. archiwum redakcji

źródło: pirol.pl, www.rolnikszukazony.com

Bruksizm wpływa negatywnie na cały organizm, chory systematycznie zaczyna się skarżyć na kolejne dolegliwości, które często nie są łączone z zaciskaniem szczęki. Nieleczony bruksizm prowadzi do groźnych powikłań. Np. ból pochodzący z stawów skroniowo-żuchwowych może wpływać na dyskomfort w lędźwiach, czy odcinku szyjnym kręgosłupa.

Domowe sposoby na bruksizm

Nad bruksizmem można zapanować, choć po części zminimalizować jego przykre objawy. Liczy się tu jednak systematyczność i przestrzeganie pewnych zasad. Co warto włączyć do codziennych rytuałów? Przede wszystkim należy codziennie rozluźniać napięte mięśnie żuchwy. Jest na to wiele sposobów:

• joga twarzy – w internecie jest sporo filmików na ten temat, warto je obejrzeć i wybrać coś dla siebie, ćwiczenia bazują na angażowaniu odpowiednich mięśni, rozmasowywaniu ich, uwalnianiu napięć;

- otwieranie i zamykanie ust przez kilka minut,

- szczypanie policzków, klaskanie językiem,

- rozchylanie ust i wysuwanie żuchwy do przodu,

- otwieranie i zamykanie ust przy jednoczesnym zatrzymaniu środkowej części języka na podniebieniu,

• masaże rozluźniające kark, ramiona i twarz,
• stosowanie piłeczek z kolcami do masażu, tzw. jeżyków,
• wykonywanie zimnych okładów na bolącą szczękę lub żuchwę,
• unikanie twardych produktów, na przykład orzechów,
• wzbogacenie diety w magnez – znajduje się on w wielu owocach i warzywach, jak: awokado, banany, migdały, figi, szpinak, nasiona dyni, gorzka czekolada,
• napary ziołowe o działaniu relaskacyjnym, np. z melisy,
• stosowanie poduszeczek z lawendą na oczy,
• kontrola ułożenia zgryzu – w przypadku zaciskania unosimy język do podniebienia,
• wieczorna relaskacja lub medytacja,
• wieczorne ćwiczenia jogi,
• dbanie o nocny komfort,
• ograniczanie produktów pobudzających, jak: napoje energetyczne, kawa, mocna herbata,
• właściwe nawadnianie organizmu, przynajmniej 1,5 l wody dziennie.

Bruksizm – szyna

Jedną z najczęściej proponowanych form leczenia przez lekarzy jest szyna relaksacyjna. Zazwyczaj indywidualnie zaprojektowana przezroczysta nakładka, którą zakłada się na górne zęby. Chroni ona zęby przed tarciem i zapobiega skutkom bruksizmu. Coraz częściej pacjenci odwiedzają fizjoterapeutów stomatologicznych, którzy pomagają w leczeniu tego schorzenia.

Bruksizm – zagrożenia

U osób dotkniętych bruksizmem dochodzi do zmian w obrębie szczęki i żuchwy. Mogą one prowadzić do powstawania stanów zapalnych okolicy zębów, dziąseł. Często pierwszym symptomem bruksizmu są uporczywe bóle głowy, twarzy lub uczucie ciągłego szumu i dyskomfortu w uszach oraz nadwrażliwość zębów.

Nowe badania – bruksizm

Zaskakują nowe doniesienia w sprawie bruksizmu. Okazało się, że stawy skroniowo-żuchwowe są powiązane z mięśniami dna miednicy, są z tej samej taśmy mięśniowo-powięziowej. Zdarza się, że praca nad mięśniami miednicy może pomóc rozluźnić szczękę i odwrotnie. Często kobiety mające problem z nietrzymaniem moczu, cierpią także na bruksizm.

Higiena snu

Jak zadbać o dobry sen?

Higiena snu to jedna z podstaw zdrowia i dobrego samopoczucia. To także zasady, których przestrzeganie poprawia jego jakość. Co robić, żeby uchronić się przed zaburzeniami snu?

Konsekwencje bruksizmu:

• bóle głowy, karku, pleców,
• bóle oczodołów, uszu, obręczy barkowej,
• chroniczny ból szczęki i żuchwy,
• trzaskanie i przeskakiwanie żuchwy przy szerszym otwieraniu ust,
• ścieranie się zębów, uszkodzenia szkliwa, stany zapalne w obrębie szczęki, utrata zębów,
• problemy ze słuchem i wzrokiem,
• zaburzenia równowagi,
• zmiana kształtu twarzy.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Działanie przeciwnowotworowe soku z ziemniaka

– W leczeniu nowotworów największym problemem jest efektywne niszczenie komórek rakowych przy jednoczesnym oszczędzaniu komórek prawidłowych – tłumaczy prof. dr hab. inż. Grażyna Lewandowicz z Katedry Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Okazuje się, że bioaktywne składniki soku z ziemniaka, np. kwasy fenolowe, które same nie wykazują aktywności przeciwnowotworowej, wspomagają działanie glikoalkaloidów, które z jednej strony pomagają w walce z rakiem, a z drugiej szkodzą organizmowi. To dlatego zastosowanie soku z ziemniaka umożliwi zmniejszenie dawki szkodliwych glikoalkaloidów, a zagwarantuje ten sam efekt w przeciwdziałaniu rozrostowi komórek nowotworowych.

Sok z ziemniaka – walka z wrzodami

Sok ziemniaczany dostarcza cennych związków do leczenia chorób przewodu pokarmowego. Badania wykazały, że suszony rozpyłowo sok ziemniaczany zadziałał pozytywnie w błonie śluzowej żołądka (podczas zapalenia), preparat był także korzystny dla łagodzenia nasilenia wrzodów żołądka.

Sok z ziemniaka – linia produktów

Zespół badaczy opracował linię produktów spożywczych z sokiem z ziemniaka jako składnikiem (pieczywo chrupkie, zupa krem, makaron, pasztet, parówki, sok warzywny, chrupki), które są idealne dla chorych na nieswoiste zapalenie jelit. W badaniach klinicznych po sześciotygodniowym stosowaniu w diecie bioaktywnej zupy krem i bioaktywnego pasztetu uzyskano obniżenie wskaźników stanu zapalnego u chorych. Zatem sok z ziemniaka sprawdził się jako składnik żywności funkcjonalnej.

Superowoc z Polski

Ta roślina ma najwięcej witaminy C i jest najzdrowszym owocem świata!

Sok z ziemniaka – jak go pozyskać?

Sok z ziemniaka jest produktem ubocznym powstającym w procesie produkcji skrobi. Ma on swoje zaszczytne miejsce w długiej historii lecznictwa. Był stosowany w europejskiej medycynie ludowej do leczenia wrzodów żołądka oraz innych schorzeń przewodu pokarmowego. Szwajcarski lekarz Maximilian Bircher-Benner pod koniec XIX wieku propagował jego zalety. "Boom" na sok z ziemniaka najpewniej czekan nas właśnie teraz!

Nowotwory w Polsce

Jakie objawy ma rak żołądka?

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Badania kliniczne oraz in vivo zespól naukowców z Wydziału Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu prowadził we współpracy z Uniwersytetem Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

Bioaktywne substancje soku ziemniaczanego ujawniają synergię w działaniu cytotoksycznym przeciwko komórkom nowotworowym 

Sok ziemniaczany suszony rozpyłowo jako potencjalny funkcjonalny składnik żywności o działaniu ochronnym przewodu pokarmowego 

Zmiany w programie Maluch Plus

Samorządy zyskały nieco więcej czasu na przeprowadzenie inwestycji – będą to trzy lata zamiast roku. Na stworzenie jednego żłobka lub klubiku otrzymają 35 862 zł (pozostałe podmioty niepubliczne 12 410 zł). Przez kolejne trzy lata będą dofinansowywane na prowadzenie działalności w wysokości 837 zł na jedno miejsce. Od samorządów nie będzie wymagany wkład własny.

Żłobek w każdej gminie

Celem programu jest zagwarantowanie rodzicom możliwości powrotu do aktywności zawodowej i oddania dziecka do miejsca, gdzie jest odpowiednia opieka. Docelowo w każdej gminie ma być przynajmniej jeden żłobek lub klub dziecięcy przeznaczony dla dzieci do 3. roku życia. – Każdej gminie w Polsce zostaną przydzielone środki na tworzenie i funkcjonowanie miejsc opieki według algorytmu, uwzględniającego liczbę dzieci nieobjętych opieką oraz dochód na osobę – podkreśla wiceminister Barbara Socha. W ramach nowej edycji powstaną 102 tys. miejsc opieki i sporo osób będzie mogło powrócić na rynek pracy. Ostateczną decyzję o inwestycji podejmą jednak władze samorządowe.

Maluch Plus pomocą dla rodzin

Wiceminister rodziny Barbara Socha podkreślała, że obecnie działa 230 tys. miejsc opieki żłobkowej, a w 2015 r. było ich około 80 tys. Okazuje się jednak, że wciąż funkcjonują gminy, w których nie ma ani jednego żłobka czy przedszkola. – Naszym głównym celem jest tak zmienić program Maluch+, aby wszystkie bariery, które do tej pory powodowały, że samorządy miały trudności ze zrealizowaniem takich inwestycji, z budową żłobków, żeby te bariery konsekwentnie likwidować – mówiła.

Budżet programu Maluch Plus

Budżet to 5,5 mld zł. Środki te pochodzą z budżetu państwa, z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności oraz z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.

Termin składania wniosków

Wnioski można składać do 19 lutego, wyłącznie drogą elektroniczną. Ogłoszenie wyników nastąpi do 28 kwietnia.

Dla rodziców

Żłobki na wsi. Program Maluch plus na nowych zasadach

Program Maluch Plus

Celem głównym tego programu jest wspieranie rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do trzech lat, czyli żłobków, klubów dziecięcych i dziennych opiekunów. Beneficjenci programu mogą otrzymać dofinansowanie tworzenia i funkcjonowania miejsc opieki. Przede wszystkim chodzi o zwiększenie dostępności terytorialnej i finansowej miejsc opieki dla wszystkich dzieci.

Angelika Drygas

Źródło: gov.pl

Fot. envato elements

Istnieje całkiem spora liczba warzyw i owoców, które odrastają z resztek. Co to oznacza? Te rośliny mają zdolność do regeneracji, a poza tym łatwo się ukorzeniają – mogą wypuścić korzenie już po kilku dniach od zanurzenia w wodzie czy wsadzeniu do ziemi.

A dlaczego warto założyć domowy ogródek z resztek? Dzięki temu zaoszczędzimy pieniądze, a dodatkowo stworzymy kuchnię w stylu zero waste. Rośliny wyhodowane z resztek są stuprocentowo ekologiczne. Uprawianie ich jest również bardzo proste, więc nawet laik sobie z tym poradzi.

Jakie rośliny wyrosną z resztek kuchennych?

Sałata

Resztki sałaty bardzo często lądują w koszu lub w kompostowniku. Ale można się również cieszyć świeżą sałatą, hodując ją z resztek! Wystarczy, że odetniemy na wysokości 2-4 cm trzon sałaty, z którego wyrastają liście. Następnie umieszczamy go w naczyniu z wodą o głębokości około 1 cm. Ustawiamy w nasłonecznionym miejscu. Pamiętajmy, aby wodę wymieniać każdego dnia. Już po 3-4 dniach powinny zacząć pojawiać się korzenie. Kiedy nieco się rozrosną, można sałatę przenieść do doniczki z ziemią. Przy odpowiednich parametrach, takich jak słońce czy nawodnienie, liście osiągną wielkość kilku centymetrów już po 10-12 dniach.

Seler naciowy

Seler naciowy to jedna z prostszych w uprawie roślin. Jak ją wyhodować? To bardzo proste. Odcinamy końcówkę warzywa i umieszczamy korzeniami do dołu w pojemniku z wodą. Resztka selera musi być zanurzona maksymalnie do 1/3 wysokości. Naczynie należy postawić w nasłonecznionym miejscu. Po kilku dniach warzywo powinno wypuścić nowe liście, a po7-14 dniach od rozpoczęcia uprawy pojawią się korzenie. Wówczas roślinę można przesadzić do ziemi. Pamiętać należy, że seler nie znosi przelewania, warto więc umieścić go w doniczce, która na dnie ma otwory, dzięki którym będzie odprowadzany nadmiar wody z podłoża.

Czosnek

Jeżeli chcemy cieszyć się szczypiorem o ciekawym smaku, to spróbujmy wyhodować go z resztek… czosnku! Możemy zrobić to na dwa sposoby. Pierwszy polega na umieszczeniu ząbku w wodzie, a drugi – bezpośrednio w doniczce z ziemią. W domowej uprawie sprawdzą się zwłaszcza ząbki dojrzałe, z których już wyrasta łodyżka. Umieszczamy je w pojemnikach z niewielką ilością wody i stawiamy w miejscu, do którego dociera naturalne światło. Gdy tylko zauważymy, że pojawiły się korzenie, roślinę możemy posadzić w ziemi.

Cebula

Szczypior można wyhodować także z cebuli, co jest powszechnie wiadome. Wielu z nas jednak nie wie, że można do tego celu wykorzystać także odcięte podczas przygotowywania potraw dolne, niejadalne części cebuli. Aby to zrobić, umieszczamy te końcówki w pojemniku z wodą i czekamy, aż wypuszczą one korzonki. Po upływie około 2 tygodni systemy korzeniowy powinien stać się wystarczająco rozbudowany, aby móc posadzić roślinę w donicy z ziemią. Glebę podlewajmy regularnie, lecz w sposób umiarkowany.

Imbir

Kłącza imbiru nadają się nie tylko do spożycia, ale również do ponownego wykorzystania. Aby ukorzenić tę intensywną w smaku roślinę, należy odciąć kawałek imbiru z większą ilością odrostów i zasadzić w doniczce z ziemią. Oczywiście tak przygotowany pojemnik stawiamy w dobrze nasłonecznionym miejscu. Kłącza posadzonego przez nas imbiru powinny być gotowe po upływie około 6 miesięcy.

Ananas

Niewiele osób wie, że w domu można hodować również… ananasa! Jego uprawa jest dosyć długa, ale można spróbować, aby po jakimś czasie cieszyć się świeżym owocem. Wystarczy odciąć fragment owocu z koroną. Obrywamy liście u jej nasady i wkładamy do pojemnika z wodą. Tak przygotowane naczynie ustawiamy w nasłonecznionym miejscu, a wodę wymieniamy co drugi dzień. Kiedy korzonki wzrosną już do długości kilku centymetrów, przesadzamy roślinę do doniczki z ziemią. Podłoże musi być bogate w składniki odżywcze. Regularnie podlewajmy ananasa – minimum 2 razy w tygodniu. Przy prawidłowej pielęgnacji owoce można uzyskać już po półtora roku.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Eurostat, czyli Europejski Urząd Statystyczny, opracował dane dotyczące nierówności dochodów w poszczególnych państwach europejskich. Ustalono je na podstawie mediany ekwiwalentnego dochodu, czyli całkowitego dochodu gospodarstwa domowego po opodatkowaniu i innych odliczeniach, który jest dostępny na wydatki lub oszczędności, podzielonego przez liczbę członków gospodarstwa domowego w przeliczeniu na ekwiwalentnych dorosłych. Medianę tę wyrażono w postaci standardu siły nabywczej (PPS) – Eurostat odnosi się zatem do tego, ile mogą kupić obywatele poszczególnych państw. Dzięki temu możliwe jest bardziej realistyczne porównanie zarobków, niż tylko poprzez zestawienie kwot. 

W jakim państwie europejskim zarabia się najwięcej? 

Spośród państw europejskich najwyższy standard siły nabywczej, a zatem najwyższe zarobki w porównaniu do cen w sklepach, odnotowano w Norwegii – PPS 27 893 i Szwajcarii – 26 163. Z kolei wśród członków Unii Europejskiej najwięcej zarabiają mieszkańcy Luksemburga – 32 132 PPS. To absolutni rekordziści pośród państw, z których Eurostat zdołał zebrać dane – wszystkie te kraje mają PPS na poziomie ponad 25 000. 

Drugą grupę stanowią państwa o PPS 20 000-25 000. Wśród nich znalazła się większość krajów zachodniej Europy (prócz Hiszpanii, Portugalii i Włoch). Najwyższe wyniki odnotowały Holandia (24 560 PPS), Austria (24 450 PPS) i Niemcy (23 401 PPS). 

Gdzie w Europie zarobki są najniższe? 

Na drugim końcu skali znalazła się większość państw południowo-wschodniej Europy. Najniższe wyniki odnotowano w Rumunii (8 703 PPS), Bułgarii (9 375 PPS), Grecji (9 917 PPS) i na Węgrzech (9 982 PPS). W tej grupie znalazła się także większość państw bałkańskich oraz Turcja. 

Jak na tle Europy wypadają zarobki w Polsce? 

“Zarabiać jak Niemiec, wydawać jak Polak” to marzenie wielu osób. Okazuje się, że wciąż jest o czym marzyć, bo siła nabywcza w Polsce jest o wiele mniejsza niż w Niemczech, a niższe ceny w sklepach nie rekompensują nam niższych zarobków. W zestawieniu za 2021 rok (a tego dotyczy najnowszy raport Eurostatu), zajęliśmy 21 miejsce wśród państw UE z wynikiem 13 866 PPS. To o 10 000 mniej niż Niemcy i o ponad 4 tys. mniej, niż wyniosła średnia unijna, która oszacowana została na 18 019 PPS. 

Polska nie znalazła się co prawda w grupie państw z najniższym PPS w Europie, ale do wyprzedzających nas Estonii i Hiszpanii sporo nam brakuje – kraje te mają odpowiednio 14810 PPS i 16297 PPS. Z kolei goniący nas Litwini (13 742 PPS) i Czesi (13 815 PPS) nie mają dużego dystansu do odrobienia. 

Czy dane z Eurostatu są miarodajne? 

O ile większość Polaków faktycznie uważa, że wciąż żyjemy na niższym poziomie niż mieszkańcy zachodniej Europy, o tyle warto pamiętać, że dane Eurostatu są tylko statystyką za 2021 rok. Niekoniecznie jednak musi to być dobra informacja: 2022 rok przyniósł ogromny wzrost inflacji w Polsce i choć zarobki Polaków powoli rosną, nie oznacza to dużego wzrostu siły nabywczej, która jest wyznacznikiem w zestawieniu Europejskiego Urzędu Statystycznego. Zestawienie za miniony rok może więc przynieść nawet pogorszenie wyniku.

FOTO: Eurostat

Zuzanna Ćwiklińska

mapa: Eurostat

foto: envato elements

W życiu Marty Paszkin i Pawła Bodziannego nie ma czasu na nudę. Odkąd zakończyli swój udział w "Rolnik szuka żony", podjęli wiele życiowych decyzji. Rolnik i germanistka kupili mieszkanie, które wspólnymi siłami wyremontowali, ich rodzina powiększyła się po narodzinach syna Adama, przeżyli niezapomnianą przygodę w programie "Dance Dance Dance" i wiele podróżowali. Para, jeszcze przed narodzinami dziecka, zawarła cywilny związek małżeński, który zakończył się skromną uroczystością w gronie najbliższych. Dziś przygotowują się do ślubu kościelnego i hucznego wesela.

Gdzie odbędzie się wesele Marty Paszkin i Pawła Bodziannego?

W jednej z relacji na Instagramie Marta poinformowała fanów, że wraz z mężem poszukują zaproszeń dla gości weselnych. Jak się okazuje, wesele odbędzie się w Pałacu Brunów w okolicach Lwówka Śląskiego w czerwcu 2023 r. Para od początku nie ukrywała, że będzie to impreza "z prawdziwego zdarzenia".

Marta Paszkin i Paweł Bodzianny

FOTO: Instagram/marta_paszkin

Które pary z "Rolnik szuka żony" wezmą ślub w 2023 r.?

Marta Paszkin i Paweł Bodzianny nie są jedyną parą powstałą po udziale w "Rolnik szuka żony", która zawrze związek małżeński w rozpoczynającym się roku 2023. Do ślubu przygotowują się również Joanna Wielgosz i Kamil Osipowicz z 8 edycji programu, którzy w minionym 2022 r. powitali na świecie córeczkę, Antoninę. Rolnik i jego wybranka zaplanowali uroczystość, która odbędzie się w okolicach rodzinnego Czarnkowa przyszłej panny młodej, na wrzesień.

Czy na weselach uczestników pojawi się Marta Manowska?

Marta Manowska jest prowadzącą program "Rolnik szuka żony" od początku jego emisji w Polsce, czyli od 2014 r. Wielokrotnie uczestniczyła w uroczystościach weselnych organizowanych przez uczestników show. Fani programu zastanawiają się, czy prezenterkę będzie można zobaczyć również na weselach u Marty i Pawła oraz Asi i Kamila? O ile Joanna poinformowała swoich obserwatorów o tym, że Manowska jest przewidziana na liście gości, o tyle nie jest to jasne w przypadku Marty i Pawła, z pewnością z czasem obserwatorzy znajdą odpowiedź na nurtujące ich pytanie.

oprac. Justyna Czupryniak

fot. instagram/marta_paszkin 

Dopłaty do prądu to część działań rządu, podjętych po to, by w pewnym stopniu zrekompensować Polakom ogromne podwyżki cen energii. Podobnie jak w przypadku innych dopat do źródeł ogrzewania, dodatek do prądu przysługuje tym osobom, które uzyskały wpis w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) i zgłosiły, że głównym źródłem ciepła w ich gospodarstwie domowym jest zasilany prądem: 

• bojler, 
• pompa ciepła, 
• piec akumulacyjny. 

Na dopłaty do energii elektrycznej nie mogą liczyć osoby, które korzystają z fotowoltaiki lub złożyły wcześniej wniosek o inny dodatek energetyczny i uzyskały pozytywną odpowiedź. 

Ile można dostać dodatku energetycznego? 

Dodatek do ogrzewania elektrycznego jest wypłacany w dwóch wysokościach. Podstawowa kwota tego dodatku wynosi 1000 zł. Jednak w gospodarstwach domowych, które w 2021 roku zużyły więcej niż 5000 kWh, wnioskujący mogą liczyć na dopłatę w zwiększonej wysokości. Wówczas dodatek energetyczny wyniesie 1500 zł. Te osoby, które starają się o wyższą dopłatę, muszą dołączyć do wniosku dokumenty, potwierdzające poziom zużycia energii w 2021 roku. 

W przypadku dopłat do prądu nie ma żadnego kryterium dochodowego. Wszyscy wnioskujący, których wnioski będą pozytywnie zweryfikowane, otrzymają dodatek w tej samej wysokości 1000 lub 1500 zł. 

Jak i do kiedy należy złożyć wniosek? 

Wniosek o dodatek energetyczny można złożyć drogą tradycyjną, dostarczając wypełniony papierowy wydruk do urzędu gminy, lub drogą elektroniczną. Wówczas należy zalogować się do systemu e-PUAP, wypełnić dokument, potwierdzić go podpisem elektronicznym i przesłać. 

Na złożenie wniosków nie pozostało dużo czasu. Tura wnioskowania zostanie zamknięta 1 lutego 2023. Do końca marca 2023 pieniądze powinny trafić na konta wszystkich osób, których wnioski zostaną rozpatrzone pozytywnie.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Objawy refluksu:

• ból brzucha,
• zgaga,
• częste i kwaśne odbijanie,
• uczucie pieczenia w mostku;
• ślinotok;
• nudności,
• chrząkanie.

Do tych mniej typowych symptomów należy: przewlekły kaszel; zapalenie: gardła, krtani, czy zatok przynosowych.

Dieta refluksowa

Najważniejsza jest zmiana nawyków. Pacjenci powinni przejść na spożywanie lekkich i mniejszych posiłków, 4-5 razy dziennie, co 3 godziny. Ostatni posiłek na co najmniej trzy godziny przed snem. Po jedzeniu należy unikać schylania się, ćwiczeń, leżenia. Wszystko po to, by zapobiec zarzucaniu kwaśnej treści do przełyku.

Refluks – co jeść?

• potrawy z chudego mięsa, pierś z kurczaka lub z indyka,
• gotowane wędliny,
• warzywa gotowane, jak: marchew, pietruszka, brokuły, cukinia, dynia, kalafior,
• owoce, które nie są kwaśne, jak: banany, gruszki, brzoskwinie, melon,
• kasze,
• chudy nabiał, jak: jogurty i kefiry,
• własnoręcznie przygotowane ciasta z dodatkiem owoców, ze zmniejszoną ilością cukru i tłuszczu,
• koperek, bazylia, oregano, cynamon, słodka papryka, majeranek, ziele angielskie, liść laurowy,
• sałatki lub surówki przygotowane na tarce o drobnych oczkach,
• płatki zbożowe,
• pieczywo jasne i razowe,
• chudy nabiał.

W diecie refluksowej ważne są dobre nawyki – zaleca się kwadrans przed każdym posiłkiem wypijać szklankę przegotowanej lub mineralnej wody.

Refluks – czego unikać:

• dań i produktów z dużą ilością tłuszczu, jak: sery żółte, masło, śmietana, oleje roślinne,
• tłustych gatunków mięs i wędlin,
• słodyczy, zwłaszcza ciastek, ciast z kremem, czekolady,
• pomidorów, cytrusów, czy truskawek,
• alkoholu,
• papierosów,
• mięty, tymianku, kminku, papryki chili, pieprzu, kurkumy, czosnku.

Dieta o niskiej kwasowości przy refluksie

Przy refluksie żołądkowym wskazane są potrawy, które nie wzmagają wydzielania soków trawiennych. Eksperci zalecają, by bacznie obserwować organizm i analizować samopoczucie oraz ewentualne wystąpienie objawów refluksu po danym posiłku. Wielokrotnie zalecenia dietetyczne są zindywidualizowane. I tak, z jednej strony niektóre badania pokazują, że błonnik pokarmowy sprzyja powstawaniu zgagi, z drugiej zaś w pieczywie jasnym brakuje błonnika, który przecież wpływa pozytywnie na przemianę materii. Warto przetestować, po spożyciu jakich produktów pojawiają się chrypka czy pieczenie. Uwaga! Kojąco zadziała np. ciepła woda lub mleko, które pomagają oczyścić przełyk.

W razie niepokojących objawów, warto zgłosić się do lekarza!

Angelika Drygas

fot. envato elements

Kolejne kroki – edukacja domowa

Aby przejść na nauczanie w domu, trzeba przygotować i złożyć wniosek o zezwolenie na edukację domową. Najczęściej należy napisać go samodzielnie. Ponadto oświadczenie, w którym rodzic zobowiązuje się do zapewnienia dziecku warunków umożliwiających realizację podstawy programowej na odpowiednim etapie kształcenia. Na koniec, zobligowanie do przystąpienia dziecka do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych. Do niedawna trzeba było uzyskać opinię z publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Jednak ten wymóg zniesiono.

We wniosku trzeba też określić etap nauki:

I etap – I, II i III klasa szkoły podstawowej,

II etap – IV–VIII klasa szkoły podstawowej,

III etap – szkoła ponadpodstawowa.

Dokumenty należy złożyć u dyrektora przedszkola albo szkoły, w dowolnym momencie roku szkolnego lub przed jego rozpoczęciem. Na decyzję czeka się do 30 dni. W przypadku odmowy można odwołać się od tej decyzji do kuratora oświaty. Uczeń pełnoletni, który nie jest objęty obowiązkiem nauki, nie może się ubiegać o zezwolenie na realizację tego obowiązku poza szkołą. 

Edukacja domowa

FOTO: Envato Elements

Nauczycielami dziecka mogą być:

• rodzice,
• opiekunowie prawni,
• inne osoby, które wskażą rodzice albo opiekunowie.

Nie ma wymogu ukończenia specjalnych studiów ani szkoleń.

Egzaminy klasyfikacyjne

Najwięcej emocji wzbudza konieczność weryfikacji wiedzy ucznia. Odbywa się ona na podstawie rocznych egzaminów klasyfikacyjnych, których zakres ustala dyrektor. Po zdanych egzaminach dziecko otrzyma świadectwo ukończenia danej klasy. Nie będzie na nim oceny z zachowania, ocen z muzyki, plastyki, techniki i wychowania fizycznego. Ważne! Szkoła zapewnia uczniowi komplet podręczników (ćwiczenia daje, podręczniki wypożycza).

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910, z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.)

Ferie na wsi

Poznaj ciekawe sposoby na spędzanie czasu na wsi podczas ferii!

Jak zrezygnować z edukacji domowej?

Z edukacji domowej możemy w każdym momencie zrezygnować. Należy tylko złożyć wniosek o cofnięcie nauczania domowego do dyrektora, który wcześniej wydawał zgodę. Sam dyrektor może cofnąć zezwolenie, gdy:

• dziecko nie przystąpiło do egzaminów klasyfikacyjnych, a jego nieobecność nie została usprawiedliwiona,
• dziecko nie zda egzaminów klasyfikacyjnych,
• zezwolenie na edukację domową okaże się nieważne.

Wsparcie w nauczaniu

Rodzice pozostający w systemie edukacji domowej mogą posiłkować się wieloma fundacjami, a także korzystać z materiałów dydaktycznych i internetowych przeznaczonych dla każdego etapu nauki, jak: Centrum Nauczania Domowego, Centrum Nauczania Domowego, Szkoła w Chmurze, Szkoły Benedykta.

Z jakich powodów można mieć nauczanie domowe?

Najczęściej jest to związane z pobudkami moralnymi – rodzice pragną uczyć i wychowywać swoje dzieci zgodnie z własnymi zasadami, np. by uchronić dziecko przed złymi wzorcami. Często wskazaniem są choroby dziecka, także na tle psychicznym oraz miejsce zamieszkania (np. wieś) i brak konkretnej placówki szkolnej.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: gov.pl

Paprocie oczyszczają i nawilżają powietrze

FOTO: Envato Elements

Paprotki niegdyś zdobiły wnętrze każdego domu, a obecnie znów wracają do łask! Gatunków paproci jest ogrom, więc mamy w czym wybierać. Najczęściej w naszym otoczeniu pojawia się jednak lubiany i popularny nefrolepis. A dlaczego obecność tej rośliny nam służy? Badania NASA wykazały, że paprocie mają dobrze rozwiniętą zdolność do usuwania szkodliwych związków pojawiających się w powietrzu. Najskuteczniej radzą sobie z formaldehydem. W warunkach domowych substancja ta występuje chociażby w meblach, panelach podłogowych, dywanach, wykładzinach oraz tapetach. Dodatkowo formaldehyd jest jednym z bardziej istotnych składników smogu i dymu tytoniowego. Ekspozycja na tę toksynę może skończyć się suchością i drapaniem w gardle, kaszlem oraz katarem. Paprocie dodatkowo nawilżą powietrze w naszym otoczeniu. Ponadto naukowcy udowodnili, że rośliny te neutralizują szkodliwe promieniowanie emitowane przez telewizory czy komputery.

Żyworódka najlepsza na rany i podniesienie odporności

Żyworódka najlepsza na rany i podniesienie odporności

FOTO: Pixabay

Żyworódka to roślina, która współcześnie jest często wybierana. Wszystko dlatego, że prezentuje się niebanalnie, a poza tym jest niezwykle łatwa w uprawie. Nie wszyscy zdają sobie sprawę ze zdrowotnych właściwości tej rośliny zaliczanej w poczet sukulentów. Żyworódka bogata jest bowiem w wiele cennych składników: witaminę C, magnez, selen, wapń, potas, mangan… i wiele, wiele więcej! Wykazuje ona działanie przeciwgrzybiczne, przeciwzapalne, przeciwbólowe, immunostymulujące, regenerujące, a przede wszystkim – bakteriobójcze i wirusobójcze. Sok z tej rośliny sprawdza się w przypadku ran i schorzeń skórnych. Możemy wykorzystać go na trądzik, wrzodziejące rany i odleżyny, stany zapalne w obrębie jamy ustnej, a nawet na ból stawów. Sok z żyworódki wzmacnia odporność, pomoże także w walce z infekcjami.

Sansewieria zapewni dobry sen

Sansewieria zapewni dobry sen

FOTO: Envato Elements

Sansewieria, nazywana także wężownicą, to dosyć popularna roślina, goszcząca w wielu polskich domach. Charakteryzuje się ona nie tylko dekoracyjnością, ale także długowiecznością i odpornością na trudne warunki. Ale na tym nie koniec zalet sansewierii! Wężownica – podobnie jak paproć, również świetnie oczyszcza powietrze, zwłaszcza z dwutlenku węgla, formaldehydu, ksylenu, toluenu oraz benzenu. Jeżeli postawimy ją w sypialni, z pewnością wkrótce podniesie się komfort naszego snu! Roślina ta polecana jest zwłaszcza dla osób z alergią – jeżeli mamy zatkany nos, sansewieria skutecznie ułatwi nam oddychanie przed zaśnięciem.

Sansewieria zapewni dobry sen

FOTO: Envato Elements

Kamila Berthold
Fot. Pixabay, Envato elements

W ostatnich miesiącach wielu przedsiębiorców publikowało w internecie zdjęcia rachunków za gaz, które otrzymały ich firmy. W niektórych przypadkach okazywały się one gwoździem do trumny i zdjęciu rachunku towarzyszyła informacja o zamknięciu przedsiębiorstwa. By pomóc polskim firmom, rząd wpadł na pomysł stworzenia wakacji rachunkowych. Taka ulga ma pomóc szczególnie małym i średnim firmom, zwłaszcza tym, których nie objęła ustawa o przedsiębiorstwach energochłonnych, czyli np. piekarniom. 

Jak mają działać wakacje rachunkowe? 

Wakacje rachunkowe mają być oparte na podobnym mechanizmie, co działające ubiegłego lata wakacje kredytowe. Przedsiębiorcy mieliby zatem możliwość zawieszenia rachunków na 4 miesiące w roku. Politykom zależy, by wprowadzone rozwiązanie wsparło wiele branży, a przy tym zostało zaakceptowane przez Unię Europejską. 

Część ekspertów nie jest jednak zachwycona propozycją wakacji rachunkowych. Ich zdaniem to tylko doraźna pomoc, która nie pozwoli pozbyć się problemu, a tylko przez chwilę o nim nie myśleć. Podkreślają także, że z tego rozwiązania skorzystają zarówno firmy w kryzysie, jak i te, które radzą sobie z nim, przerzucając koszty na swoich klientów i odbiorców usług. 

Obniżka cen gazu dla małych i średnich biznesów 

Choć mówi się, że ogłoszenie programu wakacji rachunkowych to kwestia najbliższych tygodni, póki co pozostają one wciąż w sferze domysłów. Nie oznacza to jednak, że w sprawie gazu dla przedsiębiorstw nic się nie dzieje. Od 18 stycznia PGNiG Obrót Detaliczny wprowadziła obniżkę cen gazu dla małych i średnich przedsiębiorstw, rozliczających się w oparciu o cennik “Gaz dla Biznesu”. Obniżka wyniesie 150 zł/MWh, czyli ok. 19 proc. Zostanie wprowadzona za pomocą mechanizmu automatycznego - przedsiębiorca nie musi podejmować żadnych działań, by ta ulga została uwzględniona w rozliczeniach. 

PGNiG podkreśla, że jej podstawowym zadaniem jest zapewnienie odbiorcom bezpieczeństwa energetycznego – w tym także przedsiębiorcom. Dzięki zabezpieczeniu dostaw, możliwe było wprowadzenie czasowej obniżki, która będzie obowiązywać do 31 marca. 

Przypomnijmy, że w styczniu 2023 odnotowano drastyczny spadek cen gazu – na niektórych giełdach paliwo kosztowało mniej niż przed wybuchem wojny w Ukrainie. PGNiG podkreśla jednak, że cenniki nie są zmieniane w zależności od wahań giełdowych, co zdaniem spółki widoczne było zwłaszcza wtedy, gdy gaz na giełdzie kosztował 1500 zł/MWh, a w PGNiG utrzymywał się wciąż na poziomie 793 zł/MWh. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

W rozmowie z Dziennikiem Gazetą Prawną szef resortu rolnictwa Henryk Kowalczyk zapowiedział, że rząd szykuje zieloną ewolucję na wsi. Pierwsze kroki w tym kierunku zostały już podjęte: od 2023 roku w ramach Programu Rowoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 po raz pierwszy wnioskować można o pieniądze na modernizację gospodarstw rolnych w obszarze „Zielona energia w gospodarstwie rolnym”. 

Kolejnym krokiem jest powołanie do życia programu “Energia dla wsi”, który powstał w wyniku współpracy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z Ministerstwem Klimatu i Środowiska. Zastąpi on funkcjonujący w ostatnich latach program Agroenergia. Szefowie obu resortów zapowiedzieli jego start na 25 stycznia 2023. 

Na co można wnioskować w ramach “Energii dla wsi”? 

Program energia dla wsi ma na celu zainteresowanie rolników zieloną energią poprzez system korzystnych dotacji oraz usprawnienie dróg proceduralnych dla rejestracji odnawialnych źródeł energii. 

W programie skupiono się na następujących inwestycjach: 

• instalacje fotowoltaiczne, 
• biogazownie, 
• wiatraki, 
• małe elektrownie wodne, 
• magazyny energii. 

Na wszystkie spośród wymienionych rolnicy i spółdzielnie energetyczne będą mogli otrzymać wsparcie finansowe. 

Jakie będą dofinansowania w programie “Energia dla wsi”? 

Póki co nie wiadomo jeszcze, jakie dokładnie dofinansowania będzie można dostać na wszystkie z wymienionych źródeł energii odnawialnej. Podczas konferencji prasowej wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Artur Michalski przybliżył tylko warunki zyskania pieniędzy na biogazownie oraz magazyny energii, czyli dwa aspekty programu, na których promocji chce skupić się rząd. 

Wsparcie finansowe dla rolników i spółdzielni energetycznych będzie miało formę dotacyjną lub pożyczkową. Dla biogazowni w formule dotacyjnej będzie można uzyskać do 45, 55 lub 65 proc. kosztów w zależności od wielkości przedsiębiorcy. Z kolei w formule pożyczkowej można starać się o pokrycie nawet 100 proc. kosztów kwalifikowanych. 

Na magazyny energii będzie można otrzymać dofinansowanie do 20 proc. kosztów kwalifikowanych, ale pod warunkiem, że będzie to nie więcej niż 50 proc. kosztów kwalifikowanych całego przedsiewzięcia. 

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: Energia dla wsi: ile dotacji na panele fotowoltaiczne, magazyny energii i biogazownie? 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Tym, co odstrasza od brukselki wiele osób, jest mit o gorzkim smaku tego warzywa. Tymczasem jednak jeśli ugotujemy te kapustki odpowiednio, wcale nie muszą być gorzkie! 

Jeżeli planujemy podać brukselkę jako dodatek do obiadu, np. samą lub z bułką tartą, warto ugotować ją w wodzie doprawionej nie tylko solą, ale także cukrem w równych proporcjach. Na 1 l wody powinna to być 1 łyżeczka soli i 1 łyżeczka cukru. Inną popularną metodą pozbycia się goryczki jest gotowanie brukselki z mlekiem. Warzywa w garnku należy zalać wodą a następnie dodać 3/4 szklanki mleka i gotować na małym ogniu. 

Z kolei dla brukselek, które chcemy przerobić na zupę czy zapiekankę, można wykorzystać inny sposób, jakim jest mrożenie. Wystarczy dzień wcześniej umieścić je w zamrażalniku. Brukselki nie trzeba później rozmrażać, można od razu umieścić ją we wrzątku. Jeżeli nie mamy tyle czasu, warzywom wystarczy godzina w zamrażarce, by przykry gorzki posmak zniknął. 

Przepis na zupę-krem z brukselki 

Składniki: 

• 0,5 kg brukselki 
• 1 marchewka 
• 500 ml rosołu warzywnego 
• 1/2 szklanki mleka 
• 1 cebula 
• sól, pieprz 
• szczypta gałki muszkatołowej 
• 1 łyżeczka suszonego czosnku niedźwiedziego  
• szczypta ziół prowansalskich 

Przygotowanie: 

Marchewkę obierz i pokrój w plastry. Brukselki umyj, obierz i pokrój na połówki. Cebulę obierz i posiekaj w kostkę. W garnku rozgrzej olej, zeszklij cebulę. Dodaj marchewkę i brukselki. Podsmażaj przez chwilę, następnie zalej rosołem warzywnym. Dodaj przyprawy, przykryj garnek i gotuj tak długo, aż warzywa zmiękną. Zmiksuj całość i dolej mleko – w razie potrzeby zmniejsz lub zwiększ ilość płynu, by zupa osiągnęła odpowiednią konsystencję. Podawaj z grzankami.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Trendy rynku wtórnego

Obecnie na rynku wtórnym dominują transakcje o niższej wartości. 42 proc. mieści się w przedziale 10–29 tys. zł, z kolei 24 proc. – mniej niż 10 tys. zł. To dane z raportu platformy Bidcar.pl. Wśród sprzedających jest nieco inaczej: do portfela 44 proc. wpadło mniej niż 10 tys. zł. Jaki jest wniosek? Coraz częściej do sprzedaży trafiają auta stare lub/i w wątpliwym stanie technicznym. Tego typu ogłoszenia są częste, dlatego należy być czujnym i zachować ostrożność, zwłaszcza gdy auta pochodzą z prywatnych ogłoszeń.

Impas na rynku aut używanych?

Z przeprowadzonych przez Bidcar.pl badań wynika, że aż 47 proc. ankietowanych kupiło samochód od obcej osoby prywatnej, co piąta osoba skorzystała z usług pośrednika, komisu samochodowego, natomiast co 10. kupiła od znajomego, członka rodziny, kogoś, kogo zna. 7 proc. ankietowanych wskazało, że dokonało zakupu samochodu przez internet. Zaletą rynku wtórnego jest możliwość negocjacji cen i rzecz jasna niższe ceny, co w dobie inflacji nabiera na znaczeniu.

– Kierowcy niechętnie teraz wymieniają samochody ze względu na utrudniony dostęp do nich, zarówno używanych, jak i nowych aut, przez co eksploatują je do momentu, kiedy rzeczywiście dalsza naprawa nie ma już sensu, nie mają na to czasu i ochoty ciągle zaprowadzać ten samochód do mechanika. Dane, które podaje Instytut SAMAR na temat samochodów sprowadzanych, jednoznacznie wskazują, że importujemy coraz starsze auta. Średni wiek to 13 lat, więc możemy się spodziewać, że w kolejnych miesiącach na rynku będzie bardzo dużo samochodów w gorszej kondycji – mówi Mateusz Laska, wiceprezes Bidcar.pl, platformy aukcyjnej samochodów używanych (czytamy w serwisie agencji Newseria Biznes).

Zagrożenia zakupu auta z rynku wtórnego  

Kupno samochodu z drugiej ręki może oznaczać kłopoty. Jeśli sami nie znamy się na motoryzacji i nie korzystamy z porad specjalistów z tej dziedziny, samochód będzie generował regularne wydatki. Z raportu „Rynek samochodów używanych w Polsce” wynika, że 77 proc. badanych jako największe zagrożenie postrzega ukryte (celowo bądź nie) wady samochodu. 68 proc. ankietowanych boi się niepełnej wiedzy na temat wypadków i awarii wybranego auta, a co trzeci ma dylematy związane z trafieniem na egzemplarz pochodzący z kradzieży. Nic dziwnego, około połowa zakupionych samochodów używanych miała wady ukryte. Nawet w co dziesiątym aucie usterki były bardzo kosztowne. Na szczęście, większość kupujących nabyło auta, które są jak najbardziej satysfakcjonujące.  

Widełki cenowe aut

– Największym zainteresowaniem cieszą się samochody w przedziale do 29 tys. zł. Aż 66 proc. ankietowanych wskazało, że na zakup samochodu przeznaczyło kwotę do tej wysokości. Co czwarta osoba przeznaczyła na samochód nawet mniej niż 10 tys. Podobna grupa kupiła samochód w przedziale między 30 a 49 tys. Co 10. transakcja to zakup powyżej 50 tys., a tylko jedna na 100 to zakup samochodu powyżej 100 tys. zł – analizuje Mateusz Laska.

Auta z drugiej ręki

Czy ceny samochodów używanych zaczną spadać?

– Ludzie przede wszystkim obawiają się tego, że niedokładnie zweryfikują stan techniczny samochodu, nie będą mieli fachowej wiedzy, aby rzetelnie ocenić, w jakiej kondycji jest auto. Dlatego na tym należy skupić swoją szczególną uwagę. Jeżeli rzeczywiście nie znamy się na samochodach, warto tę czynność przekazać niezależnym rzeczoznawcom, którzy będą mogli zweryfikować stan techniczny, albo skorzystać z platformy aukcyjnej samochodów używanych – podkreśla Mateusz Laska.

Jak kupić auto i nie żałować?

Choć około połowa sprzedawanych aut używanych jest warta mniej niż 10 tys. zł i na rynek wtórny może trafiać więcej egzemplarzy w złym stanie technicznym, da się zastosować pewne kroki, aby uniknąć rozczarowania. Jak podkreśla ekspert, warto wcześniej sprawdzić oferty na wielu portalach ogłoszeniowych i aukcjach internetowych, porównać i zweryfikować u specjalistów ceny wystawionych aut. Posiłkować się raportami rzeczoznawców, a w celu weryfikcji historii pojazdu skorzystać, np. z serwisu HistoriaPojazdu.gov.pl. – Weryfikujmy datę publikacji ogłoszenia. Jeżeli kupujemy w sezonie wiosennym, a na zdjęciach jeszcze widzimy resztki śniegu, to może znaczyć, że z samochodem jest coś nie tak. W tym czasie duże grono potencjalnych kupujących już odwiedziło tego sprzedającego i zweryfikowało stan pojazdu – podsumowuje ekspert.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: Newseria Biznes

Rokitnik – najzdrowszy owoc świata rośnie w Polsce

Całkiem niedawno okazało się, a odkryli to naukowcy z Korei Południowej i Chin, że bakterie probiotyczne z owoców rokitnika mają dużo bakterii mlekowych (L. Gasseri) hamujących aktywację puryn, które wspomagają koronawirusa. Tak naprawdę znany od starożytności rokitnik, teraz ma swój najlepszy czas.

Superowoc z witaminą C

Rokitnik to bomba witaminowa, zwłaszcza w kontekście witaminy C, w stu gramach może jej zawierać od 300 do 2500 mg. Wszystko zależy od odmiany, czy warunków uprawy. Przewyższa pod tym względem cytrynę, czy nawet dziką różę. Najważniejsze, że witamina C również jest obecna w rozmaitych przetworach z rokitnika. Owoc ten ma działanie antybakteryjnie, przeciwzapalnie i przeciwwirusowe.

„Rokitnik zwyczajny znany jest z ogromnej zawartości witaminy C. Jest naturalną apteką, zawiera 190 substancji bioaktywnych, witamin, minerałów, niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Witamina C, choć samo słowo >>witamina<< wydaje się lekkie, jest jednym z najsilniejszych antyoksydantów. Dlatego rokitnik znany jest ze swoich właściwości wzmacniających odporność. Witamina C to naturalny antyoksydant, który działa antynowotworowo zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu raka” – podkreśla prof. Stanisław Pluta, Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut Badawczy w Skierniewicach.

Po co nam tyle witaminy C?

Witamina C musi być dostarczana z pożywieniem. Oprócz rokitnika, najlepszym jej źródłem są  owoce jagodowe, jarmuż, papryka, natka pietruszki czy dereń.

Witamina C:

• ma silne działanie przeciwutleniające i zwalcza wolne rodniki,
• chroni przed działaniem toksyn i zanieczyszczeń,
• ma właściwości antyoksydacyjne, przeciwdziała tworzeniu się komórek nowotworowych,
• poprawia wchłanianie żelaza,
• zmniejsza poziom cholesterolu,
• obniża ciśnienie tętnicze krwi,  
• wpływa na polepszenie stanu skóry i włosów.

Przetwory z rokitnika

Rokitnik jest stosowany w branży spożywczej i kosmetycznej, ale także w medycynie. Okazuje się, że sok z rokitnika może wspomagać chemioterapię. Olej natomiast jest źródłem wszystkich czterech kwasów tłuszczowych omega. Do najpopularniejszych przetworów z rokitnika należą soki, syropy, dżemy i oleje właśnie. Sok i syrop z rokitnika stosuje się w celu wzmocnienia odporności organizmu, w profilaktyce i w czasie trwania infekcji. W małym kieliszku soku z rokitnika znajdziemy aż 100 mg witaminy C, czyli całe zapotrzebowanie dzienne dorosłego człowieka.

Bomba witaminowa

Spożywaj ją regularnie! Wzmacnia organizm i chroni nas przed groźnymi chorobami!

Dżem z rokitnika

Dżemy rokitnikowe z dodatkiem ksylitolu są polecane także diabetykom. Natomiast olej w pulpie z miąższu owoców rokitnika jest bogaty w cenne bioaktywne składniki odżywcze: tokoferole (witamina E), sterole (beta-sitosterol), karotenoidy (beta-karoten) i kwas Omega 7. Z jego pomocą można wspomagać leczenie schorzeń przewodu pokarmowego, wzmacniać odporność, czy wpływać pozytywnie na kondycję serca i układu krążenia.

Olej z miąższu owoców rokitnika

To bogate źródło składników bioaktywnych takich jak: kwasy tłuszczowe – kwas Omega 7 palmitooleinowy, karotenoidy, tokoferole (wit. E), sterole (B-sterol). Jakie są jego zalety? Zmniejsza dolegliwości w chorobie wrzodowej żołądka, wspomaga gojenie nadżerek i regenerację śluzówek przewodu pokarmowego, jest stosowany w leczeniu uszkodzeń skóry.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: PAP

Ulubionym miejscem szkodników takich jak prusaki oraz karaluchy jest kuchnia. Tam znajdują pożywienie w postaci pozostawionych resztek jedzenia. Właściwie wszędzie, gdzie okruchy czy pozostałości po przeróżnych potrawach, tam znajdą się prusaki i karaluchy. Z tego względu warto spożywać posiłki tylko w jednym pokoju, a wszelkie produkty spożywcze przechowywać w szczelnie zamkniętych pojemnikach. W przypadku misek zwierząt domowych, należy czyścić je regularnie z resztek karmy. Codziennie wyrzucajmy również śmieci z kuchni. Dzięki tym profilaktycznym środkom zminimalizujemy ryzyko pojawienia się w naszym otoczeniu prusaków i karaluchów.

Pamiętać należy, że zwierzęta te mogą przetrwać nawet miesiąc bez pożywienia, jednak bez wody giną w ciągu tygodnia. Z tego względu usuńmy wszelkie źródła wilgoci, naprawiajmy przeciekające krany, wycierajmy mokre zlewy i umywalki. Każda szczelina w ścianie lub podłodze to miejsce, przez które insekty dostają się do naszego domu. Należy zabezpieczyć również kratkę wentylacyjną – ona też jest potencjalną „furtką” dla prusaków i karaluchów.

Prusaki i karaluchy stanowią zagrożenie!

Warto wiedzieć, że insekty te przenoszą na swojej powłoce chorobotwórcze drobnoustroje, pleśnie i bakterie gnilne. Kontakt z prusakami czy karaluchami może wywołać choroby takie jak: gruźlica, dżuma, dur brzuszny, czerwonka, tyfus, tężec, świąd, syfilis, a nawet AIDS. Dodatkowo inwazja tych insektów często kończy się zatruciami pokarmowymi. Z tego względu trzeba być szczególnie ostrożnym, a w przypadku pojawienia się problemu wiedzieć, jak go zwalczyć.

Tych rzeczy prusaki i karaluchy nie cierpią

Jak poradzić sobie z inwazją prusaków i karaluchów?

FOTO: Envato Elements

Aby skutecznie zwalczyć uciążliwe insekty, najlepiej wprowadzić pewne bodźce, które spowodują, że karaluchy i prusaki będą unikać konkretnych miejsc, a w rezultacie mogą zostać całkowicie odstraszone. Do tzw. bodźców awersyjnych należą:

• Kwiaty złocienia dalmatyńskiego – te części rośliny warto rozmieścić w strategicznych miejscach – pod zlewem, w szafkach czy przy drzwiach. W ten sposób skutecznie zniechęcimy insekty do eksploracji kuchni.
• Amoniak – owady te odczuwają wstręt do zapachu tej substancji. Możemy umyć roztworem z amoniaku podłogę, rury pod zlewem i inne elementy w kuchni. Zapach amoniaku jest jednak szczególnie nieprzyjemny także dla ludzi, co warto mieć na uwadze.
• Cukier i proszek do pieczenia – również ta mieszanka działa na prusaki i karaluchy awersyjnie. Warto rozsypać ją w strategicznych miejscach kuchni.
• Kocimiętka i liście laurowe – należy rozsypać zioła w wielu miejscach domu. Insekty wprost nienawidzą tych roślin.
• Niska temperatura – można wykorzystać ten bodziec i często wietrzyć mieszkania zimą.
• Światło – prusaki i karaluchy unikają jasnych pomieszczeń, najczęściej biegają po domu w nocy, kiedy jest ciemno. Tam, gdzie zapalone światło, nie będą czuły się bezpiecznie.

Domowe sposoby na prusaki i karaluchy – które są skuteczne?

Jedną ze skuteczniejszych pułapek na szkodniki jest… naczynie z piwem. W miejscach najczęściej odwiedzanych przez robactwo ustawiamy pojemniki z tym trunkiem. Z pewnością aromat przyciągnie uwagę insektów, ale zawartość alkoholu doprowadzi owady do stanu nieprzytomności. Wówczas prusaki i karaluchy należy wrzucić do ognia bądź zalać wrzątkiem. Procedurę powtarzamy aż do całkowitego pozbycia się szkodników. Z dużym prawdopodobieństwem wiele prusaków i karaluchów również utopi się w lepkim napoju.

Można także spróbować podtruć insekty, pozostawiając w resztkach jedzenia sporą ilość maści siarkowej, która dostępna jest w aptekach. Znalezione owady i kawałki pożywienia zalewamy wrzątkiem lub palimy.

Ostatnim, równie skutecznym sposobem na pozbycie się prusaków i karaluchów jest proszek z grochu oraz gipsu. Aby go przygotować, rozdrabniamy w moździerzu groch, aż do uzyskania tekstury mąki. Do tego dodajemy odrobinę cukru oraz przesiany przez sitko gips. Mieszamy składniki i uzyskujemy lekki proszek, który wysypujemy w miejscach, w których gromadzą się owady, a także przy podłodze i w okolicach instalacji. Ten domowy preparat zastąpi środki, które możemy zakupić w marketach ogrodniczych.

Jednak jeżeli już wszystko zawiedzie, pozostaje nam udać się do specjalistów, którzy zajmą się problemem, uwalniając nas od kłopotliwych lokatorów.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Niestety, w wyniku zmian klimatu w całej Europie zimą 2022/2023 temperatury mają być średnio wyższe od tych przeciętnych. W niektórych miejscach termometry z początkiem Nowego Roku pokazywały kilkunastostopniową temperaturę na plusie. Z tego względu rośliny rzeczywiście mogły poczuć się „zdezorientowane” – wysoka temperatura sprawiła, że przerwały one czas zimowego spoczynku. Zdumieniem mogły więc napawać kwiaty miłków amurskich, cyklamenów dyskowatych czy przebiśniegów. W porównaniu z rokiem poprzednim, wegetacja roślin cebulowych i bulwiastych rozpoczęła się około 3 tygodnie wcześniej.

Taka temperatura i pogoda niestety nie sprzyjają ogrodowi. Utrzymujące się stale dodatnie dwucyfrowe temperatury zimą wpływają niekorzystnie nie tylko na rośliny, ale także zwierzęta. Z powodu takich pogodowych anomalii zakłócony zostaje ich rytm życia. Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że rozbudzone w grudniu i styczniu rośliny w wyniku nadejściu lutowych mrozów mogą znaczenie ucierpieć. Sprawia to, że nie tylko ogrodnicy, ale i rolnicy muszą być przygotowani na straty. Jak je zminimalizować? W jaki sposób pomóc roślinom ciepłą zimą?

Okrywanie roślin w czasie ciepłej zimy

Według standardowych wytycznych rośliny o mniejszej mrozoodporności należy okrywać na zimę. Często wymienia się wśród nich zimozielone rododendrony czy ogrodowe byliny. Czasami zalecane jest przeprowadzenie tego zabiegu pielęgnacyjnego już pod koniec października czy na początku listopada. Pamiętajmy jednak, aby zawsze poczekać na pierwszy przymrozek, lecz zdążyć przy tym przed dużymi mrozami. Kiedy jednak one wciąż nie nadchodzą, a temperatura jest nadal wysoka, to termin okrywania roślin może wydłużyć się nawet do grudnia czy stycznia. Nie należy robić tego zbyt wcześnie, gdyż rośliny podczas ciepłych zim nie wchodzą w stan spoczynku, a pod okryciem się przegrzewają. Często w wyniku tego dochodzi do rozwoju chorób grzybowych.

Podczas ciepłej pogody warto założone już okrycia zdjąć albo przynajmniej je rozluźnić. Zmniejszamy także liczbę okrywających warstw. Koniecznie obserwujmy, czy temperatura na zewnątrz nie spada – jeżeli pojawią się przymrozki, będzie potrzebne ponowne założenie okryć. W przypadku takiego ocieplenia klimatu, jakiego aktualnie doświadczamy, można zastanowić się nad zastąpieniem agrowłókniny parawanami. Takie rozwiązanie ochroni rośliny przed podmuchami zimnych i wysuszających wiatrów, a przy okazji nie spowoduje ich zaparzania.

Podlewanie roślin w czasie ciepłej zimy

W wyniku ocieplenia klimatu rośliny zimą często kontynuują wegetację. Oznacza to, że będą stale potrzebowały nawodnienia. Szczególnie dotyczy to roślin zimozielonych – one na skutek zimna spowalniają procesy życiowe, ale soki w ich tkankach cały czas krążą. W dodatku liście tego typu roślin nadmiernie wysuszane są przez chłodne wiatry. Nie będą one mogły uzupełnić niedoborów wody z powodu zamarznięcia ziemi. Może się także okazać, że podłoże będzie zbyt suche, aby rośliny pobierały z niego wodę. Ciepła zima i brak opadów zarówno śniegu, jak i deszczu oznacza po prostu suszę fizjologiczną.

W okresach, w których nie ma mrozów – a więc także w grudniu czy w styczniu, warto podlewać rośliny, zwłaszcza kiedy dodatkowo nie pada. Zadbajmy w ten sposób na przykład o popularne tuje, które są szczególnie lubiącymi wilgoć iglakami.

Koszenie trawnika w czasie ciepłej zimy

Rosnąca zimą trawa na pewno będzie sporym zaskoczeniem. Należy jednak wiedzieć, że wzrost nie będzie tak silny, jak w okresie wiosenno-letnim. Z tego względu nie poleca się koszenia murawy zimą. W ten sposób jedynie osłabimy mrozoodporność trawy, gdyż zachęcimy ją do szybszego wzrostu. Ostatnie koszenie trawnika wykonujemy w listopadzie. Od grudnia do lutego powinniśmy jedynie dbać o czystość murawy. Usuwajmy więc opadłe liście czy inne resztki roślinne, gdyż mogą one powodować rozwój chorobotwórczych grzybów i pleśni. Natomiast gdy spadnie śnieg, starajmy się nie chodzić po trawniku – zamrożoną pod śniegiem murawę bardzo łatwo uszkodzić.

Kwitnienie roślin w czasie ciepłej zimy

Problem kwitnienia w czasie ciepłych zim dotyczy zwłaszcza roślin cebulowych, szczególnie tych, które zakwitają wczesną wiosną. Krokusy, narcyzy i hiacynty mogą więc pojawić się nawet w grudniu lub w styczniu. Te rośliny są przystosowane do lekkiego przymrozku. Gdy jednak pojawią się większe mrozy, a więc długotrwałe spadki temperatury poniżej -5°C, powinniśmy zadbać o nasze ogrodowe kwiaty. Najlepiej przykryć je dodatkową warstwą ściółki, słomy lub gałązek iglaków.

Bielenie pni drzew owocowych w czasie ciepłej zimy

W styczniu i lutym noce często są mroźne, ale w ciągu dnia słońce mocno nagrzewa korę drzewek owocowych. W wyniku tego procesu kora może popękać. Warto więc pnie pomalować na biało, aby zminimalizować straty. Podczas ciepłej zimy zapobiegnie to także rozhartowaniu i przedwczesnemu rozpoczęciu wegetacji tych roślin. Nie zapominajmy również, aby – nawet kiedy temperatury są dodatnie – u podnóży nowo posadzonych drzewek usypywać kopczyki. Przydadzą się także osłonki sadownicze, które zapobiegną obgryzaniu roślin przez sarny, zające czy nornice.

Szkodniki i chwasty w czasie ciepłej zimy

Kiedy zima jest ciepła, do życia będą również budziły się wszelkie niechciane chwasty. Musimy regularnie usuwać je na rabatach kwiatowych. Pamiętajmy także o opryskach. Jeżeli termometry będą ciągle pokazywać temperaturę na plusie, to należy opryskać drzewka owocowe. Najlepiej wykonywać ten zabieg preparatami ekologicznymi i wyłącznie wówczas, kiedy panuje powyżej  7°C. W ten sposób pozbędziemy się szkodników, które znajdują się na zimujących roślinach, a w wyniku wyższych temperatur wcześniej budzą się z zimowego snu. W ten sposób zwalczamy zwłaszcza przędziorka owocowca, misecznika śliwowego, mszyce czy ochojniki.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Karta MultiSport Plus posiada najbogatszy zestaw benefitów ze wszystkich zawartych w innych opcjach. Mając wersję Plus, możliwe jest korzystanie z 4700 obiektów w 650 miastach, a liczba wejść na dzień jest nieograniczona. W ofercie zawartej na karcie MultiSport Plus dostępnych jest wiele obiektów, z których można skorzystać, są nimi m.in.: rower miejski, treningi online, groty solne czy ścianki wspinaczkowe. Jak widać, MultiSport Plus to nie tylko basen i siłownia.

Karta MultiSport Classic

Karta MultiSport Classic jest nieco uboższą wersją karty MultiSport Plus. Pakiet, tworzący podstawową wersję, umożliwia dostęp do ponad 2600 obiektów sportowych dziennie, z których można korzystać jednorazowo każdego dnia. To, co pozostaje niezmienne w porównaniu do karty MultiSport Plus, to dostępność obiektów w poszczególnych miastach, gdyż w tym przypadku również wynosi 650. Karta MultiSport Classic pozwala także na skorzystanie z atrakcji typu treningi online czy ścianki wspinaczkowe.

Karta MultiSport Light

Za sprawą karty MultiSport Light możliwe jest skorzystanie z ponad 2500 tysiąca obiektów na terenie Polski, znajdujących się również w 650 miastach, z których można korzystać raz dziennie, od 6 do 10 razy w miesiącu, co jest uwarunkowane treścią umowy zawartej przez pracodawcę z Benefit Systems.

Zarówno karta MultiSport Plus, jak i MultiSport Classic, czy MultiSport Light, są aktywowane od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego, za który zostały opłacone. Chcąc wejść w posiadanie jednej z nich, należy zapytać o dostępne możliwości w dziale kadr firmy.

Karta MultiSport Student

Karta MultiSport Student jest dostępna dla osób, posiadających kartę MultiSport Pracownik, czyli jedną z kart MultiSport Plus, MultiSport Classic czy MultiSport Light i jest kartą dodatkową. Dzięki MultiSport Student możliwe jest korzystanie z ponad 4200 obiektów w całej Polsce. Liczba wejść na dzień jest nieograniczona. Wersja Student jest ofertą skierowaną wyłącznie do osób uczących się lub studiujących w wieku od 15 do 26 lat, posiadających kartę MultiSport Pracownik. Wśród mnóstwa obiektów, z których możliwe jest korzystanie za pośrednictwem karty, pracownik może wybrać również opcję kreatora diety czy ćwiczeń online.

Karta MultiSport Senior

Każdy pracownik, posiadający jedną z kart MultiSport Pracownik, może zadbać również o aktywność członków rodziny, mających ponad 60 lat. Oferta karty MultiSport Senior jest niemalże równie atrakcyjna, co oferta MultiSport Student. Seniorzy, za pośrednictwem karty, zyskują możliwość korzystania z prawie 3600 obiektów na terenie kraju do godziny 16.00, jednorazowo każdego dnia tygodnia. Oferta dedykowana osobom starszym jest bardzo bogata, gdyż składają się na nią specjalne treningi przygotowane z myślą o seniorach m.in. tai chi czy aqua aerobic. Spośród dostępnych opcji można również wybrać videokurs jogi i wypożyczenie roweru miejskiego.

Karta MultiSport Kids

Kolejną z kart dodatkowych, dostępnych dla pracowników posiadających jedną z kart typu Pracownik, jest karta MultiSport Kids, dzięki której dzieci zatrudnianych, mogą korzystać z ponad 2100 obiektów w Polsce. W skład pakietu dla dzieci wchodzą nie tylko aktywności typu fitness, ale również wejścia do parków linowych czy na lodowiska. Dzięki karcie możliwe jest korzystanie z poszczególnych obiektów kilka razy dziennie, a do każdej MultiSport Kids dodawana jest gra planszowa. Karta jest dedykowana dzieciom do 15 roku życia.

Karta MultiSport Aqua

Poza kartą MultiSport Kids, którą można pozyskać dla dzieci do 15 roku życia, istnieje również możliwość nabycia wersji MultiSport Aqua, umożliwiającej wejścia do ponad 600 basenów w Polsce kilka razy dziennie. Dzięki karcie, dziecko pracownika zyskuje dostęp nie tylko do zwykłych obiektów wodnych, może korzystać z parków wodnych i aquaparków. Chcąc ubiegać się o przyznanie karty MultiSport Aqua, należy posiadać jedną z kart typu Pracownik. Podobnie, jak w przypadku MultiSport Kids, do każdej karty MultiSport Aqua dodawana jest gra planszowa.

Karty MultiSport – warto skorzytać

Decydując się na kartę MultiSport, zyskujemy możliwość korzystania z prestiżowych obiektów sportowych i nie tylko, dzięki czemu możemy poprawić swoją kondycję fizyczną i zadbać o zdrowie nasze i naszych bliskich. Warto zorientować się, czy nasz pracodawca posiada umowę z Benefit Systems, co umożliwi nabycie wybranej karty sportowej.

FitProfit – jakie są zalety?

Nieco uboższą wersją kart sportowych są te od FitProfit, oferują pracownikom dostęp do ok. 3000 obiektów w całej Polsce, dzięki którym użytkownicy mogą skorzystać z ponad 20 aktywności. System FitProfit gwarantuje również wiele rabatów dostępnych dla pracowników. Karty te są imienne jak w przypadku tych od MultiSport. To, co wyróżnia FitProfit, to oferta obejmująca zniżki na propozycje kulinarne i kulturalne. Dzięki karcie od FitProfit możliwe jest korzystanie z usług 7 dni w tygodniu bez limitów dla wszystkich pracowników.

Karty sportowe od Medicover Sport – dawniej OK System

Karty oferowane przez OK System nie są kartami imiennymi. Weryfikacja odbywa się za pośrednictwem SMS lub w aplikacji mobilnej, dzięki czemu pracownik zawsze ma kartę przy sobie. Korzystając z tego pakietu, pracownik zyskuje dostęp do ponad 4000 obiektów sportowych w całym kraju. Pakiet obejmuje 25 usług i dyscyplin z możliwością rozszerzenia do 60 w zależności od dostępnych opcji w danej wersji. Dzięki intuicyjnej stronie internetowej można dostosować ofertę do swoich potrzeb. 

Różnorodność dostępnych kart sportowych

Jak widać, wybór aktywności dostępnych dzięki kartom sportowym jest naprawdę szeroki. Posiadając obniżki możemy korzystać z poszczególnych obiektów, nie martwiąc się o koszty. Warto zainteresować się opcją uzyskania takiego benefitu i zapytać pracodawcę o dostępne pakiety. 

oprac. Justyna Czupryniak

źródło: kartamultisport.pl, medicoversport.pl, fitprofit.pl

Tak zwana “kilometrówka” to ewidencja przebiegu pojazdu. Na jej podstawie ustalana jest kwota, którą firma lub pracodawca zwraca pracownikowi, gdy ten do celów służbowych używa prywatnego samochodu, motocykla lub motoroweru. 

Kto i kiedy może otrzymać zwrot za kilometrówkę? 

Do uzyskania zwrotu kwalifikuje się osoba, która wykorzystuje prywatny pojazd do celów firmowych. Musi ona złożyć pisemne oświadczenie, w którym zadeklaruje, że realizowała cele służbowe za pomocą własnego auta, motocykla czy motoroweru. Wówczas uzyska zwrot w formie miesięcznego ryczałtu. Stawka tego zwrotu zależna jest od pojemności silnika pojazdu oraz liczby przejechanych kilometrów. 

Stawki kilometrówki w górę pierwszy raz od 16 lat 

Zmiana stawek kilometrówki miała miejsce po raz pierwszy od 2007 roku. Bardzo cieszy to kierowców, ponieważ koszty utrzymania pojazdów uległy dużym zmianom w ciągu tych lat. 

Do tej pory firmy rozliczały pracowników, którzy do celów służbowych korzystali z prywatnych pojazdów, według następujących stawek: 

• dla samochodu osobowego: o pojemności skokowej silnika do 900 cm3 – 0,5124 zł, powyżej 900 cm3 – 0,8358 zł,  
• dla motocykla – 0,2302 zł, 
• dla motoroweru – 0,1382 zł. 

Jakie są stawki kilometrówki od 2023 roku? 

Od stycznia 2023 maksymalne stawki kilometrówki wynoszą: 

• dla samochodu osobowego: o pojemności skokowej silnika do 900 cm3 – 0,89 zł, powyżej 900 cm3 – 1,038 zł, 
• dla motocykla – 0,69 zł, 
• dla motoroweru – 0,42 zł.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Gospodarstwo agroturystyczne

W Polsce już od dawna panuje moda na rodzinne (i nie tylko) wyjazdy na wieś, z dala od zatłoczonego miasta. Może warto pomyśleć o wykorzystaniu potencjału swojej wsi i założenie gospodarstwa agroturystycznego. Tutaj najważniejsza będzie baza noclegowa. Rozbudowanie swojego domu lub wybudowanie osobnego budynku, a może włączenie części domu do usług? Najlepiej sprzedają się te lokalizacje, które są usytuowane blisko jeziora, rzeki, czy atrakcyjnych obiektów turystycznych. Do swojej oferty można włączyć ciekawe kursy (wyplatanie koszy z wikliny, gotowanie, opieka na zwierzętami). Wabikiem byłyby konie i kurs jazdy konnej.

Sprzedaż produktów żywnościowych

Jedzenie prosto od rolnika ze wsi to marzenie wielu osób. Zdrowa żywność pochodząca z pewnego źródła od lokalnego wytwórcy jest czymś niezwykle atrakcyjnym, zwłaszcza w dobie rozmaitych afer związanych ze składami popularnych produktów. Mieszkanie na wsi ułatwia dostęp do zdrowej żywności: warzyw i owoców pochodzących z własnej plantacji, jaj, miodu, mleka prosto od krowy, mięsa i ziół. Może warto zastanowić się nad otwarciem sklepu ze zdrową żywnością?

Rolniczy Handel Detaliczny RHD

Taki interes wpisuje się w działalność Rolniczego Handlu Detalicznego RHD. Oczywiście po uprzedniej rejestracji u powiatowego lekarza weterynarii (w przypadku produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności zawierającej środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i zwierzęcego) lub państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (w przypadku produkcji żywności pochodzenia niezwierzęcego).

Własny sklepik z kawiarnią 

FOTO: Envato Elements

W tym celu należy złożyć odpowiedni wniosek do tych organów. RHD umożliwia przetwórstwo i zbywanie wytworzonej żywności konsumentom finalnym, a także na rzecz zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczaniem dla konsumenta finalnego, w tym sklepów, restauracji, stołówek i innych placówek. Uwaga! Żywność musi zawierać co najmniej jeden składnik pochodzący w całości z własnej uprawy, hodowli lub chowu. Sprzedawać można produkty pochodzenia roślinnego (owoce, warzywa, zioła, zboża), pochodzenia zwierzęcego (mleko, śmietanę, jaja, miód), żywność przetworzoną (chleb, sery, soki, dżemy, przetwory z owoców i warzyw), potrawy (pierogi, placki ziemniaczane, knedle).

Własny lokal gastronomiczny

A może dobrze jest postawić na swoje umiejętności, takie jak pichcenie? Na wsi mieszka sporo kobiet, które świetnie gotują, co widać na przykładzie kół gospodyń wiejskich. Założenie baru może być strzałem w dziesiątkę, zwłaszcza na terenach, gdzie znajduje się prężnie działająca agroturystyka. W barze można z powodzeniem sprzedawać także wyroby cukiernicze, czy torty na indywidualne zamówienia. Warto rozejrzeć się za dotacjami.

Inne pomysły na biznes na wsi:

• pogotowie krawieckie,
• zajęcia z jogi, pilatesu lub fitness,
• usługi kosmetyczne, np. stylizacja paznokci,
• prywatne przedszkole lub żłobek,
• organizacja imprez plenerowych,
• usługi graficzne,
• kwiaciarnia,
• firma ogrodnicza, szkółka roślin,
• hodowla alpak,
• wykonywanie kartek okolicznościowych.

Joga w plenerze

FOTO: Envato Elements

Dotacje na otwarcie firmy 2023 – z urzędu pracy

Dofinansowanie z PUP to jedna z prostszych form uzyskania wsparcia finansowego. Przeznaczona jest m.in. dla osób bezrobotnych. Warunki otrzymania dotacji, m.in:

• brak aktywnej działalności w ciągu 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku,
• nie należy przerwać stażu, szkolenia czy innej formy pomocy zaproponowanej przez urząd pracy w ciągu 12 miesięcy,
• brak innej dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej,
• brak nieuregulowanych zobowiązań cywilnoprawnych,
• nie wolno złożyć wniosku o dofinansowanie do innego starosty.

Twój biznes

10 pomysłów na biznes na wsi. Na co postawić?

Urzędy pracy bardzo często przyznają dotacje w ramach środków unijnych, czyli Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (PO WER) i Regionalnych Programów Operacyjnych (RPO). Pierwszy dotyczy osób poniżej 30 lat, natomiast RPO tych powyżej 30. roku życia.

Ile wynosi dotacja z urzędu pracy?

Maksymalna kwota dofinansowania z PUP wynosi 6-krotność średniej krajowej, czyli ok. 38 tys. zł. Jednak każdy urząd pracy może modyfikować ten pułap. Dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej można przeznaczyć na zakup sprzętu, maszyn, oprogramowania, urządzeń i materiałów, reklamy, adaptację lokalu.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: gov.pl, krb.edu.pl, 

FOTO: Mrirw

– To dla nas ogromny zaszczyt, że właśnie tutaj, u podnóża Kolumny Zygmunta i Zamku Królewskiego, gdzie jest kwintesencja stolicy Rzeczpospolitej Polskiej, znalazła się ta kultywowana od wieków tradycja – podkreślił wiceminister Rafał Romanowski, podczas powitania górali.

FOTO: Mrirw

Gody Żywieckie

Polska jest krajem o bogatych tradycjach folklorystycznych, polska wieś może pochwalić się rytuałami, które od wieków są kultywowane i przypominają nam o spuściźnie naszych przodków. Dziady Noworoczne to grupa obrzędowa, która w piękny sposób celebruje wejście w Nowy Rok. – Polacy mają swój folklor. Ma go każdy region Polski. Warto pokazywać właśnie w Warszawie tradycję tych zacnych ludzi, którzy z poczucia własnej odpowiedzialności, przy pełnym zaangażowaniu kultywują tę tradycję w swoich domach rodzinnych, w swoich miejscowościach, w swoich regionach – mówił wiceminister Rafał Romanowski. Przypominamy: cały obrzęd ma swój początek w sylwestrowy wieczór i kończy się po południu w Nowy Rok.

FOTO: Mrirw

Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi (NIKiDW)

Nie bez przyczyny event odbył się w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi (NIKiDW). To instytucja, która wspiera kulturę ludową, promując ją i popularyzując tradycje oraz dziedzictwo historyczne wsi. W jego zadaniach mieści się także organizacja wydarzeń kulturalnych, stypendia dla twórców ludowych czy szkolenia. NIKiDW został powołany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2019 r.

FOTO: Mrirw

Gody Żywieckie – historia

Gody Żywieckie to impreza folklorystyczna, której celem jest kultywowanie i popularyzacja obrzędów ludowych. Zapoczątkowana w 1969 r. czerpie ze starych zwyczajów przebierańców noworocznych. Tradycyjnie kolędowali oni zawsze w noc sylwestrową i Nowy Rok. Początki tego niezwykłego zwyczaju sięgają jeszcze XVII wieku.

FOTO: Mrirw

Gody Żywieckie – terminarz imprez

• 14–15 stycznia w Żywcu – przegląd grup kolędniczych i obrzędowych występujących „w izbie” w Klubie Papiernik Miejskiego Centrum Kultury
• 21 stycznia w Milówce – przegląd grup obrzędowych w plenerze – Dziadów Noworocznych i Jukacy
• 28 stycznia w Żywcu – dzień plenerowy Żywieckich Godów oraz Beskidzki Karnawał z ulicznym korowodem grup kolędniczych i obrzędowych
• 29 stycznia w Bielsku-Białej – koncert laureatów 54. przeglądu grup kolędniczych i obrzędowych w Domu Kultury im. Wiktorii Kubisz (MDK)

Gody Żywieckie – idea

Celem Przeglądu Zespołów Kolędniczych i Obrzędowych Żywieckie Gody jest kultywowanie i popularyzacja ludowych obrzędów związanych z okresem od św. Andrzeja, poprzez adwent, Święta Bożego Narodzenia, Nowy Rok – do końca mięsopustu, jak również propagowanie tradycji kolędniczych na styku Starego i Nowego Roku, realizowanych przez grupy Dziadów Noworocznych oraz wywodzących się z żywieckiego Zabłocia Jukacy.

KGW w Polsce

Dotacje dla KGW na nowych zasadach! Co się zmieni?

Oprac. Angelika Drygas

Fot. MRiRW

Źródło: gov.pl

Nowe badania – łysienie mężczyzn 

Najnowsze badania wykazały, że nadmierne spożywanie słodzonych napojów może prowadzić do łysienia. Naukowcy z Uniwersytetu Tsinghua w Pekinie przeanalizowali przykłady ponad 1000 mężczyzn (od stycznia do kwietnia 2022 r.) w wieku od 18 do 45 lat. Porównali ich nawyki żywieniowe oraz te związane ze stylem życia i wypadanie włosów.

Wyniki analiz – łysienie mężczyzn

Okazało się, że wypadanie włosów było aż o 30 procent częstsze wśród mężczyzn, którzy codziennie pili co najmniej jeden słodzony napój. Był to np. napój gazowany, energetyzujący lub sportowy, a nawet słodzona kawa lub herbata (w sumie od jednego do trzech litrów tygodniowo).

Z badań wynika, że mężczyźni, którzy wypijali więcej niż jeden słodzony napój dziennie byli o 42 procent bardziej narażeni na wypadanie włosów, niż osoby, które wyeliminowały ten produkt z jadłospisu.

Stop łysieniu!

10 sprawdzonych sposobów na wypadanie włosów

Utrata włosów u mężczyzn o podłożu hormonalnym dotyka przedstawicieli płci męskiej w różnym wieku.

Kolejne etapy łysienia:

• stopniowe cofanie się linii włosów na czole i skroniach,
• tworzą się tzw. zakola,
• włosy na czubku głowy są coraz rzadsze.

Pierwsze objawy łysienia androgenowego mogą pojawić się nawet między 25 a 30 rokiem życia, a nasilają się w wieku 35–45 lat.

Głównym czynnikiem odpowiedzialnym za pojawienie się łysienia androgenowego jest testosteron.

Dieta na przeciwdziałanie łysieniu

To, co jemy wpływa nie tylko na nasze zdrowie, ale i na wygląd. Aby złagodzić łysienie, warto jeść np. jarmuż, szpinak, paprykę, czarną porzeczkę, jagody, maliny, owoce cytrusowe, paprykę. Ważna jest podaż witaminy E, która wpływa na poprawę nawilżenia czupryny. Gdzie ją znajdziemy? Na pewno w jajkach, orzechach, nasionach, migdałach, oliwie z oliwek, zielonych warzywach czy pieczywie pełnoziarnistym.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Przed przystąpieniem do aranżacji kwiatów w łazience musimy zwrócić uwagę na warunki panujące w tym pomieszczeniu. Pamiętajmy, że każda łazienka jest inna i w zależności od jej rodzaju będziemy mogli dobrać gatunki roślin czy wybrać miejsce ich ustawienia. Przede wszystkimi kwiaty doniczkowe umiejscowione w tej przestrzeni powinny uwielbiać dużą wilgotność powietrza oraz wysoką temperaturę. Najlepiej więc sprawdzą się wszelkie odmiany tropikalne. W zależności od dostępu do światła można wykorzystać przestrzeń na parapecie, podłodze bądź elementach armatury.

Jakie rośliny do nowoczesnej łazienki?

W nowoczesnych wnętrzach często stawiamy na minimalizm i innowacyjne rozwiązania. Jednym z pomysłów na ciekawą aranżację jest ściana z mchu. Stanowi ona w każdym pomieszczeniu niezwykły element dekoracyjny, który w łazience może zostać umiejscowiony jako tło w pobliżu lustra czy nad wanną. Dodatek mchu na ścianie będzie pięknie komponował się z wszelkimi drewnianymi bądź drewnopodobnymi elementami.

Jakie rośliny wybrać do łazienki? Przykłady do ciemnych i jasnych pomieszczeń

FOTO: Envato Elements

Gatunek mchu, który jest najlepszy w przypadku aranżacji łazienki to chrobotek reniferowy, zwany również mchem dekoracyjnym. Gotową w sklepie roślinę oczyszczono z naturalnych zabrudzeń, a także poddano procesowi stabilizacji, dzięki czemu nie wymaga ona dodatkowych zabiegów pielęgnacyjnych. Struktura mchu sprawia, że jest on idealnym rozwiązaniem dla pomieszczeń o dużej wilgotności, ale bez dostępu do światła. Możemy więc zazielenić w ten sposób także tę łazienkę, w której nie ma okna, a oświetlenie jest sztuczne.

Jakie rośliny do ciemnej łazienki?

W wielu łazienkach dostęp do światła słonecznego jest znacząco ograniczony. Nie oznacza to jednak, że w takim przypadku musimy całkowicie zrezygnować z roślin! Istnieje wiele gatunków, które doskonale poradzą sobie w takim środowisku. Przede wszystkim może to być paproć. Roślina ta w naturze rośnie w wilgotnych lasach, w których dostęp do naturalnego światła również jest mocno ograniczony. Dodatkowo paprocie intensywnie pochłaniają wilgoć, a więc nie będą wymagać aż tak częstego podlewania jak te, które znajdują się w innym miejscu domu.

Inną rośliną idealną do ciemnej łazienki jest bluszcz. Jego pnące liście bardzo lubią zacienione miejsca. Bluszcz jednak nie lubi zbyt wysokiej wilgotności powietrza – jeżeli więc stoi w łazience, powinniśmy zrezygnować z częstego podlewania. Wytwarzana podczas gorącej kąpieli para wodna w zupełności tej roślinie wystarczy!

Jakie rośliny wybrać do łazienki? Przykłady do ciemnych i jasnych pomieszczeń

FOTO: Envato Elements

Zamiokulkas zamiolistny także sprawdzi się w ciemnej łazience. Intensywne i bezpośrednie światło słoneczne wpływa na niego wręcz niekorzystnie. Jednak podobnie jak w przypadku bluszczu, nie należy go często podlewać, jeżeli znajduje się w wilgotnym pomieszczeniu. Rośliną lubiącą cień jest również sansewieria cylindryczna, chociaż poradzi sobie ona także i w jasnych miejscach. Jest to roślina bardzo łatwa w uprawie, lecz musimy umieścić ją z dala od wanny czy prysznica, gdyż sansewieria nie jest przyzwyczajona do zbyt wilgotnego klimatu i zdecydowanie bardziej woli suszę.

W nieco większej, ale ciemnej łazience, możemy umieścić skrzydłokwiata. Najlepiej postawić go na podłodze, gdyż roślina ta może osiągnąć spore rozmiary. Jest ona wręcz stworzona do łazienki – uwielbia dużą wilgotność powietrza na tyle, że pomimo pary wodnej generowanej w tym pomieszczeniu może wymagać dodatkowego podlewania. Poza tym skrzydłokwiat oczyszcza powietrze, sprawdzi się więc także w sypialni.

Jakie rośliny do jasnej łazienki?

Jeżeli w naszej łazience znajduje się okno, mamy większy zakres możliwości w wyborze roślin doniczkowych. Dobrym wyborem będą osiągające niewielkie rozmiary fitonie. Ich liście wybarwiają się na piękne kolory, a ze względu na to, że ich naturalnym środowiskiem są lasy tropikalne, świetnie sprawdzą się w ciepłej i wilgotnej łazience. Innym niewymagającym kwiatem jest zanokcica. To odmiana paproci, która nie potrzebuje aż tak dużo słońca oraz wielu zabiegów pielęgnacyjnych.

Jasne łazienkowe wnętrze ożywią również długie liście alokazji. Do pomieszczeń o dużym nasłonecznieniu można z powodzeniem wybrać też storczyki. Te uwielbiane przez wielu rośliny uwielbiają ciepło, więc nie będą się nadawały do zimnej łazienki. Naszą uwagę powinny zwrócić także inne kwiaty tropikalne, które występują w lasach równikowych.

Co zamiast kwiatów doniczkowych?

Łazienka to wnętrze, w którym możemy wykorzystać nietuzinkowe i nowoczesne rozwiązania. Pięknym elementem dekoracyjnym może w tym pomieszczeniu być również las w słoiku. To bardzo modny dodatek, który od kilku sezonów wybiera sporo osób.

Unikalnym rozwiązaniem dla osób lubiących rośliny, ale nie mających ręki do pielęgnacji będą suszone bukiety. Lawenda czy polne kwiaty wniosą do naszej łazienki niezwykłe aromaty, które stworzą przyjazną i komfortową atmosferę.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

FOTO: Filip Chajzer/facebook

Dom Filipa Chajzera na Mazurach

Miejsce jest niezwykle kameralne, spokojne. Otoczenie lasu i jeziora otwiera pole do prawdziwego odpoczynku na łonie przyrody. Okazuje się jednak, że dziennikarz "Dzień dobry TVN" nie będzie mieszkał w tej willi, dom został wykończony z myślą o wynajmie:

– Kochani, jak dobrze wiecie, trochę ponad rok temu znalazłem mój mazurski raj. Szukałem go od dobrych kilku lat, bo właśnie tyle zajęło mi znalezienie mojej wymarzonej działki z bezpośrednim dostępem do linii brzegowej jeziora, zlokalizowanej w sąsiedztwie lasów, otoczeniu dzikiej przyrody. Jest takie budowlane powiedzenie, że pierwszy dom budujesz dla wroga, drugi dla przyjaciela, a trzeci dla siebie... (Akurat mój pierwszy jest petardą, ale to kunszt inwestora). Dobrze licząc, ten jest dla przyjaciela, a tak naprawdę to dla przyjaciół, którzy siedząc na tarasie w jacuzzi, będą mogli rozkoszować się pięknem mazurskiej zimy. Do tego herbata... – czytamy na profilu facebookowym dziennikarza.

FOTO: Filip Chajzer/facebook

Wnętrze domu Filipa Chajzera na Mazurach

Styl, w jakim urządzono dom, jest jak najbardziej nowoczesny. Bliżej mu jednak do inspiracji skandynawskich niż glamour. Dzięki temu jest przytulniejszy, choć metraż jest spory. Wszystko jest zaplanowane i zapięte na ostatni guzik. W domu znajdziemy naturalne materiały, zwłaszcza drewno, które zdobi większą część wnętrz.

FOTO: Filip Chajzer/facebook

Poza tym cegła i kamień, beżowa sofa, duży drewniany stół, stoliki kawowe z pnia drzewa – tak jakby dom miał wtopić się w otaczającą go przestrzeń, stanowiąc jej integralną część. Świetnym pomysłem jest ceglany kominek. Idealny na zimowe i jesienne wieczory z książką i herbatą. Dom jest przeszklony, a więc przyroda poniekąd „wpada” do jego środka, dając możliwość obserwowania tego, co na zewnątrz.

FOTO: Filip Chajzer/facebook

Łazienka cała w drewnie – willa Filipa Chajzera na Mazurach

Drewno jest materiałem dominującym, nawet w łazience nie mogło go zabraknąć. Wisienką na torcie jest piękna kamienna umywalka. Przedłużeniem relaksu łazienkowego jest zewnętrzne jacuzzi wbudowane w taras. Można w nim zażywać relaksu o każdej porze roku. Na terenie posiadłości znajdziemy murowaną kuchnię ogrodową z komorą do wypiekania pizzy. Jedna noc w domu kosztuje ok. 1115 zł.   

FOTO: Filip Chajzer/facebook

Gwiazdy na wsi

Cezary Pazura i jego żona Edyta cieszą się pięknym domem na wsi

Angelika Drygas

Fot. Filip Chajzer/Facebook, filip_chajzer/Instagram

Chrupiąca panierka to jeden z sekretów sieci fast food, a zarazem jeden z elementów, które w ich kurczakach kochamy najbardziej. Taką panierkę możemy przygotować w domu na różne sposoby. Warto poeksperymentować, by osiągnąć smak, który spełni nasze oczekiwania. 

Aby panierka na kurczaku była chrupka, warto obtoczyć mięso najpierw w jajku, a następnie w płatkach kukurydzianych zamiast w mące. Można także poeksperymentować i do mąki pszennej dodać kilka łyżek kukurydzianej. 

Alternatywą dla mąki, której jednak nie spotkamy w fast foodzie, są także różnego rodzaju ziarna i orzechy. Mogą to być np. pestki słonecznika, orzechy nerkowca czy ziarna sezamu, wymieszane z bułką tartą. Wówczas uzyskamy przyjemną chrupkość oraz nietypowy smak. 

Jak zrobić kurczaka w panierce a la fast food? 

Składniki: 

• 1 kg skrzydełek z kurczaka 
• 1 szklanka mąki+mąka do panierowania 
• 150 ml mleka 
• 2 jajka 
• 2 łyżeczki soli 
• 2 łyżeczki słodkiej papryki 
• 2 łyżeczki pieprzu cayenne 

Przygotowanie: 

Skrzydełka umyj i osusz. Obetnij obojczyki, na których nie ma mięsa, a pozostałą część przetnij na pół. W misce przygotuj mieszankę przypraw: zmieszaj po łyżeczce soli, papryki i pieprzu cayenne. Umieść mięso w naczyniu i natrzyj przyprawami. Odłóż na ok. 30 minut. 

Z mleka, mąki i jajek przygotuj ciasto o konsystencji ciasta naleśnikowego. Dodaj drugą połowę przypraw i wymieszaj. W tym cieście zanurzaj kawałki kurczaka. Następnie przekładaj mięso do osobnego naczynia z mąką i potrząsaj nim tak, by dokładnie pokryć skrzydełka. Tak przygotowanego kurczaka smaż na patelni z rozgrzanym olejem lub we frytkownicy i odkładaj do odsączenia na ręcznik papierowy. Podawaj z sosem np. czosnkowym lub pomidorowym. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Ubiegły rok przyniósł zmiany w systemie rozliczania prosumentów. Obowiązujący dotąd system opustów zastąpił system net-billing. Każda instalacja fotowoltaiczna, która zaczęła działać po 31 marca 2022, jest obowiązkowo rozliczana właśnie poprzez net-billing. 

W obowiązującym obecnie systemie prosumenci oddają nadwyżkę energii do sieci po cenie określonej przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne. Z kolei gdy instalacja fotowoltaiczna nie pokrywa zapotrzebowania w danym domu, prosument kupuje energię po cenie, jaką ustalił jego operator. Jeśli z nadwyżek uzbiera się kwota, która nie zostanie wydana na zakup energii, po 12 miesiącach można wypłacić taką nadpłatę. Nie może ona przekroczyć 20 proc. wartości energii elektrycznej sprzedanej do sieci w miesiącu, którego dotyczy zwrot nadpłaty. 

Jakie dofinansowanie można uzyskać na fotowoltaikę z programu Mój Prąd? 

Mój Prąd to jeden z programów, które pomagają pokryć koszty instalacji fotowoltaiki. W 2023 roku można otrzymać z niego pieniądze na założenie takiej instalacji, ale także na jej rozbudowanie, nawet w przypadku, gdy złożyliśmy już wniosek o dofinansowanie. Nie trzeba go wycofywać, lecz tylko uzupełnić o wybrane elementy dodatkowe. 

W programie Mój Prąd można uzyskać dofinansowanie na pokrycie do 50% kosztów kwalifikowanych montażu mikroinstalacji fotowoltaicznej, kwota ta nie może jednak przekroczyć 6 000 zł. Dla instalacji z elementami dodatkowymi kwoty przedstawiają się następująco: 

• system EMS/HEMS — maksymalnie 3 000 zł, 
• magazyn ciepła — maksymalnie 5 000 zł, 
• magazyn energii — maksymalnie 16 000 zł. 

Czy z programu Czyste Powietrze można założyć fotowoltaikę? 

Kolejny program proekologiczny, który może pokryć część kosztów założenia fotowoltaiki, to Czyste Powietrze. Od 2023 roku został on nieco zmodernizowany, by był atrakcyjniejszy i lepiej odpowiadał na oczekiwania potencjalnych beneficjentów. 

Przeczytaj więcej: Dotacje z Czystego Powietrza w 2023 na nowych zasadach. Co się zmieniło? 

Program Czyste Powietrze to dobry wybór w sytuacji, gdy chcemy nie tylko zainstalować fotowoltaikę, ale przeprowadzić kompleksowy remont, obejmujący wymianę nieekologicznego źródła ciepła oraz termomodernizację budynku. Decydując się na tak złożoną inwestycję, możemy starać się o dofinansowanie na poziomie nawet 56 000 zł. Z kolei jeśli wraz z fotowoltaiką zamontujemy także pompę ciepła, możemy otrzymać dodatkowe 10 tys. zł z programu. 

Dofinansowanie z Czystego Powietrza może przyjąć formę dotacji lub częściowej spłaty kapitału kredytu bankowego. 

Przeczytaj także: Chcesz założyć panele fotowoltaiczne? Uważaj na nieuczciwe praktyki firm

Jakie są lokalne programy dopłat do fotowoltaiki? 

Prócz ogólnokrajowych, dużych programów, takich jak Mój Prąd czy Czyste Powietrze, istnieją także programy lokalne, w których również można uzyskać pieniądze na założenie fotowoltaiki. Są to między innymi: 

• kujawsko-pomorskie: EKO-KLIMAT, pożyczka energetyczna, 
• dolnośląskie: “Inwestycje, Innowacje”, 
• małopolskie: pożyczka na efektywność energetyczną z Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, 
• podlaskie: Przedsiębiorcze Podlaskie. 

Czy fotowoltaika się opłaca w 2023 roku? 

Zainstalowanie fotowoltaiki, często połączone z termomodernizacją lub wymianą źródła ciepła, to ogromna inwestycja i często niełatwa do podjęcia decyzja. Warto każdorazowo skonsultować się z ekspertem i zorientować się, czy faktycznie przejście na zieloną energię będzie opłacalne. Okazuje się bowiem, że bardzo często znaczne środki finansowe, które trzeba włożyć w taki remont, stosunkowo szybko się zwracają - pokazują to np. obliczenia rocznych kosztów ogrzewania domów jednorodzinnych dla różnych źródeł ciepła, o czym pisaliśmy niedawno. 

Przeczytaj więcej: Jak wzrosną koszty ogrzewania domów jednorodzinnych w 2023 roku?

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na raka nerki:

• palenie tytoniu,
• otyłość,
• mała aktywność fizyczna,
• nadciśnienie tętnicze,
• przewlekłe przyjmowanie leków przeciwbólowych,
• narażenie na niektóre czynniki chemiczne (metale ciężkie, garbniki, azbest).

Objawy raka nerki

We wczesnym stadium zaawansowania organizm nie daje wyraźnych sygnałów, że coś jest nie w porządku. Tak naprawdę chorobie nie towarzyszy ból, ani inne niepokojące symptomy. Bardzo często rak zostaje wykryty przez przypadek, podczas badań rutynowych lub tych dotyczących innych narządów. Gdy guz zaczyna rosnąć, mogą pojawić się:

• bóle w okolicy lędźwiowej,
• bóle w podbrzuszu (jak kolka),
• uciskowe bóle w nadbrzuszu,
• uczucie osłabienia,
• powiększenie węzłów chłonnych,
• nocne poty,
• krwiomocz
• obrzęki kończyn dolnych.

Poza tym chory może gorączkować, ma nadciśnienie, niedokrwistość, nadmiar wapnia we krwi, jadłowstręt, chudnie bez wyraźnej przyczyny, pojawia się podwyższona liczba leukocytów we krwi i wysokie OB. 

Objawy towarzyszące przerzutom: bóle kości, częste złamania, kaszel, krwioplucie, duszność, objawy neurologiczne.

Triada Virchowa

Ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz i guz brzucha to zespół trzech czynników (triada Virchowa), które są przyczyną zakrzepicy żylnej, a jednocześnie są to typowe objawy raka nerki. W przypadku niepokojących symptomów należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Badania – rak nerki

Podstawowym badaniem w przypadku raka nerki jest USG, badania laboratoryjne, w dalszej części – tomografia komputerowa. Leczenie raka nerki opiera się najczęściej na zabiegu chirurgicznym. Postępowanie medyczne jest ukierunkowane w zależności od stadium zaawansowania choroby.  

Wątroba w niebezpieczeństwie

Rak wątroby – podstępna choroba, która nie boli. Jakie są objawy? Jak ją rozpoznać?

Rak nerki – rokowanie

Wszystko zależy od stopnia zaawansowania nowotworu. W przypadku chorych w I stopniu zaawansowania 5-letnie przeżycie wynosi 80-90%, w II stopniu 5-letnie przeżycie wynosi 50-70%, w III stopniu – 20-30% i dla chorych w najbardziej zaawansowanym stadium – około 5%.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło. zwrotnikraka.pl

Przed przystąpieniem do zazieleniania kuchni powinniśmy sprawdzić, jakie warunki panują w tym pomieszczeniu. Podczas gotowania zwiększa się wilgotność powietrza, natomiast w czasie pieczenia dodatkowo w szybkim tempie rośnie temperatura. Włączony okap i otwarte okno to także gwałtowana zmiana warunków otoczenia. W rezultacie wniosek nasuwa się jeden – do kuchni nie powinniśmy wybierać roślin wrażliwych na przeciągi i szybkie zmiany temperatury.

Również rodzaj kuchenki wpływa na warunki panujące w pomieszczeniu – kuchenka gazowa generuje więcej ciepła niż elektryczna. Zwróćmy uwagę również na to, że podczas smażenia dookoła osadzają się drobinki tłuszczu. Również zlokalizowane w pobliżu kuchenki rośliny pokryją się tłustym osadem, co sprawi, że ich aparaty szparkowe będą się zatykać, utrudniając fotosyntezę. Szczególnie kłopotliwe jest wyczyszczenie liści na przykład fiołka afrykańskiego. Z tego względu kwiaty doniczkowe należy postawić w minimum metrowej odległości od źródeł ciepła.

Jak pięknie zaaranżować kwiaty doniczkowe w kuchni?

FOTO: Envato Elements

W którym miejscu kuchni najlepiej sprawdzą się rośliny?

Najlepszym miejscem na rozmieszczenie kwiatów doniczkowych w kuchni są okolice okien. Niekoniecznie jednak musimy ustawiać doniczki z roślinami na parapetach. Dobrym rozwiązaniem będą również kwietniki czy podwieszane na karniszach makramy.

Okazuje się, że dla wielu roślin ciepła i wilgotna kuchnia może okazać się idealnym miejscem do prawidłowego rozwoju. Szczególnie pomieszczenie to przypadnie do gustu cytrusom, skrzydłokwiatom, monsterom, filodendronom bądź oplątwom. Wybór konkretnych gatunków powinniśmy opierać głównie na dostępie do światła słonecznego. Innym kryterium jest styl, w jakim urządziliśmy kuchnię. Wybierając rośliny warto więc dobrać do wystroju doniczki lub osłonki, które także mogą stanowić element dekoracyjny.

Obok parapetów popularnym miejscem na ustawianie doniczek z roślinami są blaty kuchenne. Najczęściej uprawiamy na nich zioła doniczkowe. Nikogo nie trzeba przekonywać, że świeże zioła mają same zalety: pięknie wyglądają w kuchni, wydzielają szczególny aromat, ale przede wszystkim świetnie smakują w przygotowywanych potrawach. Przy okazji warto zwrócić uwagę na mniej popularne gatunki ziół, które również pięknie się prezentują i znajdą zastosowanie w codziennym użyciu. Będą to chociażby liść laurowy czy kolendra.

Na słonecznym parapecie możemy również uprawiać w doniczkach wiele warzyw, na przykład pomidorki koktajlowe czy papryczki. Hodujmy także warzywa liściowe, chociażby sałatę. W takim miejscu będą także dobrze rosły cytryny, kumkwaty, awokado, mango czy granat.

Jak pięknie zaaranżować kwiaty doniczkowe w kuchni?

FOTO: Envato Elements

Również półki w kuchni mogą okazać się świetnym miejscem na wyeksponowanie roślin – oczywiście o ile pozwala nam na to szerokość danej powierzchni. Na półkach położonych wyżej bądź niżej najlepiej będą wyglądały rośliny zwisające bądź pnące.

W niewielkiej kuchni dobrym pomysłem na zagospodarowanie przestrzeni dla kwiatów będą podwieszane kwietniki. Tak umiejscowione rośliny mogą rozrastać się z każdej strony. Dodatkowo wyglądają naprawdę niebanalnie. W tym przypadku sprawdzą się różne odmiany epipremnum, trzykrotki lub filodendrony.

A co z podłogą? Jeżeli dysponujemy sporym miejscem w kuchni, również i tam możemy postawić duże rośliny. Od razu sprawią one, że pomieszczenie będzie bardziej przytulne. W tym przypadku najlepiej będą wyglądać rośliny wysokie, na przykład fikus, pachira, strelicja czy areka. Dobrym pomysłem będzie zagospodarowanie zieleni na kwietnikach.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Otwiera się przed Tobą bardzo pracowity, ale i korzystny okres. Nie zmarnuj ani jednej dobrej okazji. W przyjaźni możesz liczyć jak zawsze na Wodnika.

Horoskop dla byka (20.04–22.05)

Nadchodzi tydzień, w którym wszystko samo będzie się układać. Nie musisz się specjalnie wychylać. Nie przejmuj się tym, że działasz wolniej.

Horoskop dla bliźniąt(23.05–21.06)

Początek tygodnia nieco stresujący, mogą się bowiem zdarzyć sytuacje, które zapoczątkują istotne zmiany. Zawsze możesz liczyć na Lwa.

Horoskop dla raka (22.06–22.07)

Nowe, ciekawe znajomości. Koniec tygodnia dość monotonny, będziesz więc mógł pozwolić sobie na odrobinę lenistwa. Zajmij się ciekawą lekturą.

Horoskop dla lwa (23.07–23.08)

Planety Ci sprzyjają. Wykorzystaj swoje pięć minut. Rozwiążesz zaległe problemy. Otoczenie potraktuje Cię ze zrozumieniem i w razie potrzeby pomoże.

Horoskop dla panny (24.08–22.09)

Nie psuj sobie humoru opóźnieniem w rozwiązaniu ważnej dla Ciebie sprawy. Dasz sobie radę, jeśli nie zwątpisz we własne siły i będziesz cierpliwy.

Horoskop dla wagi (23.09–22.10)

Najbliższy tydzień to dobry okres do spotkania z ludźmi, których dawno nie widziałeś, choć mieliście kiedyś tyle sobie do powiedzenia.

Horoskop dla skorpiona (23.10–21.11)

Przyjemny tydzień dla zakochanych, ale nie tylko dla nich. Inni też spędzą miłe chwile w gronie przyjaciół. Twój przyjazny znak to Strzelec.

Horoskop dla strzelca (22.11–21.12)

Zastanów się, czy warto obdarzyć zaufaniem osobę, którą znasz bardzo powierzchownie. Polegaj wyłącznie na własnej intuicji. Uważaj na zdrowie.

Horoskop dla koziorożca (22.12–19.01)

W kręgu rodzinnym dyskusje na temat pieniędzy i wydatków. Nie będziesz miał wiele do powiedzenia. Osłodą może być spotkanie z przyjaciółmi.

Horoskop dla wodnika (20.01–18.02)

Możesz zakochać się na całe życie. Przychylne Ci znaki to prawie cały zodiak. Nie ufaj jedynie ognistym Strzelcom. Przed Tobą szampański karnawał.

Horoskop dla ryb (19.02–20.03)

W pracy nie zabraknie Ci energii, nie trać jej na drobiazgi, weź się do uporządkowania ważnych spraw. Nie zapominaj o bliskiej osobie i spędź z nią czas.

Uran

Mieszkańcy Gietrzwałdu, sprzeciwiający się budowie centrum dystrybucyjnego, dlatego wystosowali petycję, mającą na celu zapobiegnięcie zajęciu obszarów objętych ochroną. Joanna Wojtkiewicz, będąca jedną z osób przeciwnych powstaniu centrum w rozmowie z portalem tvp.info przyznała, że mieszkańcy nie widzą wielu korzyści, które mogłyby płynąć z funkcjonowania takiego przedsiębiorstwa w Gietrzwałdzie. Zdaniem protestującej nie tylko to, że teren, który ma być przeznaczony pod budowę, jest obszarem "Natura 2000" powinno przemawiać do władz, ale również to, że objawienia maryjne, mające miejsce w warmińskiej miejscowości zmobilizowały naród do walk o niepodległość Polski.

Zwiększony ruch i brak odpowiedniej infrastruktury

Jak relacjonowała Wojtkiewicz, mieszkańcy Gietrzwałdu najbardziej obawiają się o znaczne wzmożenie ruchu, które wystąpi po budowie centrum. Zdaniem rozmówczyni, stan dróg we wsi jest dyskusyjny, co przełożyłoby się na zagrożenie życia uczestników ruchu. Okazuje się również, że ścieki, które byłyby produkowane przez potężny zakład, znalazłyby ujście w gminnej oczyszczalni, a to zmieniłoby poziom wód w pobliskich rzekach.

Gmina przekonuje, społeczeństwo protestuje

Władze Gietrzwałdu nie zamierzają podjąć współpracy z oburzonymi mieszkańcami, a swoją przychylność ku projektowi zbudowania centrum, argumentują chęcią stworzenia nowych miejsc pracy, co miałoby stanowić korzyść dla tutejszych bezrobotnych. Okazuje się także, że gmina zgodziła się na uchylenie podatku na okres do 3 lat, co ma dodatkowo motywować inwestorów do zbudowania centrum w Gietrzwałdzie, gdyż władze innych miejscowości nie zgodziły się na taką ulgę.

Joanna Wojtkiewicz uważa jednak, że w Gietrzwałdzie wskaźnik bezrobocia jest niski, a posiadający zatrudnienie gietrzwałdzianie nie porzucą go na rzecz pracy w magazynach Lidla. Mieszkanka prognozuje również, że prawdopodobnie władze centrum, będą musiały poszukiwać osób chętnych do pracy, bo miejscowych jest zbyt mało.

Lidl potwierdza stanowisko gminy

Jak wynika z informacji opublikowanej przez tvp.info, władze Lidla odniosły się do sprawy za pośrednictwem portalu Business Insider, gdzie opublikowały oświadczenie, w którym zapewniły o swoich dobrych intencjach oraz chęci stworzenia nowych miejsc pracy dla osób nieposiadających zatrudnienia. Lidl próbował zachęcić mieszkańców do wyrażenia zgody na budowę przedstawieniem wynagrodzeń, jakie będą otrzymywali pracownicy magazynów od 2023 r.

"Nowe centrum dystrybucji to także kilkaset nowych miejsc pracy dla społeczności lokalnych. Od stycznia 2023 r. pracownicy magazynów zarabiają od 4800 zł brutto do 5250 zł brutto na początku zatrudnienia. Już po roku pracy wzrośnie do poziomu – 5050 zł brutto do 5500 zł brutto. Po dwóch latach zatrudnienia wyniesie od 5300 zł brutto do 5800 zł brutto, a po trzech latach pracy od 5650 zł brutto do 6050 zł brutto" - zapewniano w oświadczeniu.

Wójt zapowiada petycję od zwolenników budowy

Wójt Gietrzwałdu Jan Kasprowicz odniósł się do stawianych przez mieszkańców zarzutów, stwierdzając, że wśród osób zamieszkujących wieś, są również zwolennicy budowy centrum, o czym poinformowała "Gazeta Wyborcza" z Olsztyna. Zdaniem włodarza ze sfinalizowania inwestycji mieszkańcy na pewno skorzystają, gdyż pragną modernizacji wsi, do której mogłoby dojść dzięki wpłatom pozyskanym od inwestora.

Propozycja Niemców, dotycząca wygospodarowania gruntów pod magazyny, wpłynęła do gminy dwa lata temu. W sprawie budowy zakończono postępowanie celem którego, było uzyskanie decyzji od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w Elblągu. Jan Kasprowicz poinformował również, że zapoznał się z petycją wystosowaną przez przeciwników budowy, a uchwała w jej sprawie zostanie podjęta jeszcze w styczniu.

Z informacji przekazanych przez Kasprowicza wynika, że czeka on na petycję od mieszkańców popierających pomysł budowy.

Dlaczego mieszkańcy Gietrzwałdu nie chcą budowy centrum?

Centrum dystrybucyjne "Lidla", mające powstać na terenie Gietrzwałdu, ma zajmować powierzchnię 40 ha wraz z wysypiskiem odpadów biologicznych, chemicznych i niebezpiecznych. Według prognoz, najprawdopodobniej, dziennie będzie przejeżdżało tamtędy ok. 180 samochodów ciężarowych, a także kilkaset osobówek, co będzie odczuwalne na DK 16. Mieszkańcy obawiają się również ogromnego hałasu, zanieczyszczenia środowiska, spadku wartości gruntów i nieruchomości, industrializacji terenów zielonych i utraty walorów historyczno-kulturowych.

oprac. Justyna Czupryniak

źródła: businessinsider, tvp.info

fot. archiwum redakcji

Zalety jazdy konnej:

• rozwój fizyczny – rozwijanie równowagi i koordynacji ciała, budowanie mięśni nóg, brzucha, ramion i pleców,
• stymulacja obu półkul mózgowych,
• spalanie kalorii,
• poprawa przemiany materii,
• leczenie wad postawy,
• terapia porażenia dziecięcego, opóźnień psychoruchowych
• nauka ciężkiej pracy,
• wytworzenie cech, takich jak: opiekuńczość, wytrwałość, odpowiedzialność, nauka pokonywania słabości i dążenia do celu,
• bywanie w bliskości z naturą,
• przyjemnie spędzony czas i zabawa.

Ile kosztuje jazda konna?

Kontakt z koniem to niekończące się korzyści. Jednak za tę przyjemność trzeba zapłacić, czasem niemało. Cennik nauki jazdy konnej jest uzależniony od stopnia umiejętności ćwiczącego, miejsca zamieszkania (w pobliżu dużych miast te ceny są wyższe) i typu usługi (w grupie, czy indywidualnie, pojedyncza lekcja czy w karnecie).

Jazda na lonży, na kilkumetrowej linie, stosowana w przypadku początkujących i dzieci to wydatek około 30 – 50 zł. Lekcje konne na okólniku, czyli ogrodzonym terenie bez linki to około 70 – 80 zł za godzinę. Najczęściej stadnina oferuje karnety, np. pięciogodzinny karnet jeździecki dla dzieci lub dorosłych kosztuje około 200 – 290 zł. Jazda na kucyku dla małego dziecka może kosztować około 40 – 50 zł za pół godziny. Podane ceny są uśrednione. 

Hodowla kur

Własna hodowla kur. Od czego zacząć?

Przykładowy cennik stadniny w województwie opolskim:

Jazda konna:

• Jazda rekreacyjna w grupie: 60 zł
• Jazda rekreacyjna indywidualna: 100 zł
• Jazda skokowa indywidualna: 150 zł
• Jazda na lonży: 60 zł/30 min
• Oprowadzanka: 40 zł/15 min
• Karnet na jazdy grupowe: 550 zł (10 jazd)

Ceny w szkółce jeździeckiej, czas zajęć 45 min + 15 min czasu na przygotowanie konia: 2 godziny jazdy konnej w tygodniu: opłata miesięczna – 450 – 550 zł/osobę, jazda w terenie: 120 zł.

Duże miasta – jazda konna

Najwyższe ceny zazwyczaj oferują szkoły jeździeckie umiejscowione w dużych miastach lub w ich pobliżu: Warszawy, Wrocławia, Łodzi, Krakowa, Katowic czy Poznania.

Przykładowy cennik zajęć w Warszawie:

• jazdy pojedynczo wykupiona: 80 zł (jazdy grupowe),
• koszt karnetu 4-godzinnego: 280 zł (jazdy grupowe),
• jazdy indywidualne z instruktorem:

          - 80 zł za pół godziny,

          - 130 zł za 1 godzinę,

          - 460 zł za 4 godziny (z kartą dużej rodziny 440 zł).

Hipoterapia:

• 70 zł za 30 minut
• 110 zł za 60 minut
• 260zł karnet 4 zajęć

Przejażdżki kucykiem:

•  60 zł za 30 minut
• 110 zł za 60 minut

Zajęcia z hipoterapii

To świetny sposób na pracę z dziećmi z różnego rodzaju niepełnosprawnościami i problemami zdrowotnymi. Cena hipoterapii dla dzieci mieści się w przedziale 35 – 50 zł za pół godziny.

Oprac. Angelika Drygas

Fot. envato elements

Prawo polskie

Zgodnie z art. 56 §1 KRO, "Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód". Rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód jest możliwe tylko wtedy, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. W myśl art. 57 kodeksu rodzin­nego i opiekuń­czego, orzekając rozwód, sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

Powody rozwodu z orzeczeniem winy

Orzekanie o winie w procesie rozwodowym jest niezwykle traumatyczne dla obojga małżonków. Pojawiają się wielkie emocje i trudne uczucia, często zerwanie stosunków z krewnymi i niekończące się urazy. Wina zazwyczaj leży po stronie tego małżonka, który naruszył swoje obowiązki małżeńskie, nie dopełniał ich i w ten sposób przyczynił się do rozpadu pożycia małżeńskiego. Powody mogą być różne:

• zdrada małżeńska,
• alkoholizm,
• uzależnienie od środków odurzających, np. narkotyków czy dopalaczy,
• przemoc fizyczna i psychiczna,
• hazard,
• zaniedbania w zaspokajaniu potrzeb rodziny.

Sprawa sądowa w przypadku rozwodu z orzeczeniem winy

W każdym z tych przypadków sąd musi wnikliwie przeanalizować przyczyny. Na przykład, jeśli powodem ma być niechęć do współżycia jednego z małżonków, to przedmiotem analizy będzie też jakie okoliczności doprowadziły do takiego stanu rzeczy. Najczęściej jest to wypadkowa innych problemów, które skutkują przerwaniem więzi cielesnej i duchowej. Jeśli małżonek ciężko zachorował, a ta choroba przyczyniła się do rozkładu małżeństwa, nie można mówić o jego winie. Aby udowodnić winę, potrzebna będzie dokumentacja, np. medyczna, fotograficzna, mailowa, wydruki, raport detektywa. Warto zgromadzić oraz zabezpieczyć materiał dowodowy, ponieważ wina musi być bardzo dobrze udowodniona.

CO CIĘ CZEKA W 2023 ROKU?

Horoskop miłosny na 2023 rok. Dla Skorpiona to będzie idealny czas na miłość!

Rodzaje rozwodu:

• rozwód bez orzekania o winie;
• rozwód z orzeczeniem winy jednej strony tj. rozwód z winy jednego z małżonków: żony lub męża,
• rozwód z winy obojga małżonków (rozwód z orzeczeniem o winie obu stron).

Korzyści rozwodu z orzeczeniem o winie

Zaletą rozwodu z orzekaniem o winie jest: możliwość dochodzenia od strony winnej alimentów (na rzecz dziecka i poszkodowanego małżonka); nierówny podział majątku i… satysfakcja! Negatywne konsekwencje wiążą się z kryzysem rodziny, cierpieniem dzieci i własnym, a także nadszarpniętym zdrowiem psychicznym. Rozwód z orzekaniem o winie czasami ciągnie się miesiącami, a nawet latami.

Przeczytaj także: 

Jak przeprowadzić rozwód, aby sprawa trwała krótko i tanio?

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Jak w przypadku wielu przedsięwzięć, pierwszym krokiem ku jego realizacji musi być wyznaczenie terenu, na którym rozpoczniemy działania. Założenie pasieki wymaga nie tylko dostosowania odpowiedniej powierzchni, ale również wyznaczonych przez przepisy prawa odległości i zabezpieczeń, o które należy zadbać.

Najważniejsze odległości i zabezpieczenia przy zakładaniu pasieki to:

• 10 m odległości od drogi,
• ogrodzenie o wysokości 3 m, oddzielające nasz ogród od działki sąsiada,
• ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w przypadku użądleń osób i zwierząt z otoczenia,
• sprawdzenie, czy my lub członkowie naszych rodzin, nie jesteśmy uczuleni na jad pszczeli.

Fakt posiadania pasieki zgodnie z prawem należy zgłosić Powiatowemu Inspektoratowi Weterynarii, co jest obowiązkowe bez względu na liczbę uli, które postawimy.

Jaki powinien być teren pod pasiekę?

Teren przeznaczony pod budowę pasieki powinien być bogaty w zieleń. Warto, by znajdowało się na nim wiele pożytków pszczelich, które stworzą owadom odpowiednie środowisko. Dobrze jest zadbać o różnorodność zapylanych przez pszczoły elementów naturalnych i zorientować się, czy występują one w okolicy, czy jednak będziemy musieli zapewnić je sami.

Miejsce przeznaczone pod pasiekę powinno być suche i odpowiednio nasłonecznione, dalekie od hałasu wywoływanego działalnością człowieka. Dobrym otoczeniem dla uli będą drzewa. Chcąc zadbać o jak najlepsze pożytki, warto jest uprawiać na terenie pasieki:

• wierzbę iwę,
• dereń jadalny,
• irygę,
• forsycję
• śnieguliczkę.

Ile uli postawić, by pasieka przetrwała?

W hodowli pszczół nie bez znaczenia jest liczba postawionych uli. Warto pamiętać o tym, że posiadanie podstawowej wiedzy na temat pszczelarstwa może być niewystarczające, dlatego należy liczyć się z możliwym wystąpieniem chorób i śmiercią pszczół. W związku z czym pożytecznym zabezpieczeniem przed utratą całej hodowli będzie założenie pasieki składającej się z więcej niż 2 uli. Nie bez znaczenia jest sposób ustawienia pasieki. Pszczele domki powinny zostać ustawione na utwardzonym podłożu np. betonowych płytach, najlepiej parami, co ułatwi ich czyszczenie w przyszłości. Dobrze, gdy wyloty uli są skierowane do strony, która będzie dostarczała najwięcej światła. Należy pamiętać również o ustawieniu poidełka z wodą bieżącą lub jeśli nie mamy takiej możliwości, to wymieniać wlewaną do przygotowanego zbiornika wodę, by zapobiec chorobom pszczół.

Jak wybrać najlepsze ule?

Wybór uli dla początkującego pszczelarza może nie być łatwy, dlatego warto zorientować się, jakie wymogi powinny spełniać, by nasze pszczoły miały odpowiednie warunki do pracy i życia.

Do najważniejszych kryteriów, które powinny spełniać wybrane przez nas ule, należą:

• ochrona przed zimnem,
• ochrona przed przegrzaniem,
• odpowiednia wentylacja,
• łatwe pobieranie produktów pszczelich,
• opcja dostosowywania pojemności do wielkości rodziny.

Koszt zakupu ula wyniesie nas od 300 do 500 zł.

Dlaczego kolorujemy ule?

Z pewnością wiele osób kojarzy pokolorowane ule. Jak się okazuje, farba naniesiona na deski domków odgrywa istotną rolę w hodowli pszczół, gdyż umożliwia im powrót do swoich rodzin. Zaleca się używanie farb w kolorach białym, żółtym, niebieskim, zielonym.

Czy miód jest zdrowy?

Założenie pasieki umożliwi nam korzystanie z własnych zasobów miodu, który ma zbawienny wpływ na ludzki organizm. Złoty płyn działa antybakteryjnie, jest pomocny w leczeniu przeziębień, wpływa na gojenie ran i obniżenie ciśnienia, a także poprawia pracę metabolizmu. Jak widać, z posiadania pszczół i własnego miodu mogą płynąć jedynie korzyści.

oprac. Justyna Czupryniak

Hodowane w doniczkach świerki, jodły pospolite oraz jodły kaukaskie bardzo często towarzyszyły wielu z nas podczas świąt Bożego Narodzenia. Ich dużą zaletą jest piękny, intensywny zapach. Dodatkowo faktem jest, że długo zachowują świeżość, dzięki czemu możemy się nimi cieszyć przez cały świąteczny okres. A co zrobić, kiedy nadszedł już czas pożegnania z naszym drzewkiem?

Iglaka możemy wrzucić do specjalnego kontenera przeznaczonego na choinki. Istnieje również opcja przewiezienia drzewka w wyznaczonym dniu do punktu odbioru przez służby komunalne. Ale dlaczego by nie dać naszej choince drugiego życia? Bez problemu możemy przecież posadzić ją w ogrodzie lub na działce! Pamiętać należy, że do takiego zabiegu nadają się drzewka niewielkie, do około 1 m wysokości. Te rośliny mają dosyć niewielki system korzeniowy, który z pewnością bez problemu zmieścił się w pojemniku. Z kolei większe choinki wsadzane do donic przez sprzedawców zazwyczaj mają przycięte korzenie i z tego względu nie przyjmą się w gruncie.

Jaka pora jest najlepsza na przesadzenie choinki do gruntu?

Przede wszystkim należy pamiętać, aby nie przesadzać drzewka świątecznego do gruntu bezpośrednio po Bożym Narodzeniu. Styczeń lub luty to dobry czas na przeniesienie iglaka z ogrzewanego pomieszczenia do miejsca chłodnego, ale z dostępem do naturalnego światła. Należy regularnie podlewać choinkę. W tym okresie rośliny jeszcze nie wystawiamy na zewnątrz – robimy to dopiero w marcu lub kwietniu, aby oswoiła się ona z temperaturą. Po kilku dniach iglaka możemy przesadzić – ale tylko wówczas, gdy ziemia już dostatecznie rozmarzła i nie panują duże mrozy.

Jak przesadzić choinkę do gruntu? Poradnik krok po kroku

W miejscu, w którym chcemy zasadzić drzewko, wykopujemy dołek o średnicy około 2 razy większej niż średnica pojemnika, w którym rosła choinka. Następnie do dołka wsypujemy 5 l specjalnej ziemi do iglaków oraz podlewamy to miejsce minimum 5 l wody. Teraz przyszedł czas na wyjęcie rośliny z doniczki. Robimy to razem z całą bryłą ziemi, musimy jednak dokładnie sprawdzić system korzeniowy. Jeżeli widzimy zniszczone lub nadgniłe korzenie, usuwamy je. Później choinkę wraz z podłożem wsadzamy do przygotowanego dołka oraz zasypujemy wykopaną wcześniej ziemią. Całość należy dobrze ubić. Tak posadzone drzewko podsypujemy jeszcze ziemią do iglaków i obficie podlewamy. Gdy po kilku tygodniach nasza choinka się ukorzeni, możemy posypać ją niewielką ilością nawozu.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Program "Jaka to melodia?" gości na antenie TVP 1 od ponad 25 lat i z powodzeniem zyskuje widzów w kolejnych pokoleniach. Na planie muzycznego show wielokrotnie pojawiały się osoby znane: aktorzy, muzycy, sportowcy i wielu innych, którzy uczestniczyli w grze dla celów charytatywnych. Odkąd "Rolnik szuka żony" pojawił się na antenie Jedynki również biorący w nim udział rolnicy, chętnie uczestniczą w zabawie. Suma pieniędzy wygrana w tzw. odcinkach specjalnych, przekazywana jest na rzecz wybranych przez uczestników fundacji, hospicjów czy ośrodków, ale również pojedynczych osób, mających poważne problemy, najczęściej zdrowotne, które nie są w stanie sprostać rosnącym kosztom leczenia.

W ostatnim czasie na profilach instagramowych Tomasza K. i Klaudii z 9 edycji programu "Rolnik szuka żony" pojawiły się zdjęcia powstałe w studiu "Jaka to melodia?". Uważni widzowie od razu domyślili się, że znów będą mogli oglądać lubianych uczestników na ekranie. Jak większości widzów wiadomo do gry w "Jaka to melodia?" potrzeba trojga. Z relacji rolniczki i rolnika wyniknęło, że najprawdopodobniej na planie teleturnieju zobaczymy również Michała Tyszkę z 9 edycji "Rolnika".

"Rolnik szuka żony" szansą dla rolników

Program "Rolnik szuka żony" jest emitowany na antenie TVP 1 od 2014 roku i zrzeszył niemałe grono fanów oraz osób biorących w nim udział. Ostatnia, 9 edycja show, okazała się historyczną nie tylko dla stacji TVP 1, ale również dla formatu "Rolnik szuka żony" na świecie, ponieważ miłość odnalazło aż 4 z 5 uczestników. Wśród szczęśliwie zakochanych znaleźli się właśnie Klaudia Waśko, Tomasz Kalinowski, Michał Tyszka i Tomasz R. Z informacji publikowanych przez rolników w mediach społecznościowych wynika, że powstałe związki rozwijają się w swoim tempie, które jest znakomitym odpoczynkiem od mimo wszystko, szybkiego rozwoju relacji na planie programu.

oprac. Justyna Czupryniak

Co robić w ferie zimowe na wsi?

Sanki i piknik

Najciekawiej jest w czasie zimy, która obfituje w śnieg. Wtedy wiele nie potrzeba do szczęścia. Wystarczy znaleźć górkę, umówić się z przyjaciółmi i wybrać się z maluchami na sanki. Frajdy będzie pod dostatkiem, a i dorośli będą przeżywać sentymentalną podróż do dziecięcych lat, kiedy to zjazdy na sankach zimą były oczywistością. Można zorganizować zawody, a w nagrodę serwować gorącą czekoladę w termosie. Przydadzą się też ciepłe słodkie bułeczki własnej roboty. Zimowy piknik w dużej grupie znajomych, czemu nie?

FOTO: Envato Elements

Wycieczka z atrakcjami

Świetnym pomysłem będzie zimowa eskapada do lokalnego lasu. Ferie zimowe to świetny czas na odkrywanie własnego otoczenia. Można urządzić podchody lub marsz na orientację. Przyda się urozmaicenie spaceru poprzez konkursy: na zalezienie najdłuższego kija, wytropienie wiewiórki, odszukanie pięknej szyszki czy naśladowanie głosów zwierząt.    

Bal przebierańców

Na wsi zapewne jest dostępna świetlica lub inny ośrodek, w którym spotykają się mieszkańcy. Można tam zorganizować imprezę karnawałową dla wszystkich rodzin ze wsi. Oczywiście za zgodą sołtysa i być może we współpracy z lokalnym kołem gospodyń wiejskich? Świetnym wydarzeniem będą same przygotowania: wspólne robienie dekoracji i przyrządzanie przekąsek. Innym pomysłem jest zaproszenie mieszkańców na teatrzyk przygotowany przez dzieci. To świetna okazja do integracji wszystkich mieszkańców wsi.

Sposoby na kreatywne ferie:

• zorganizowanie w wiejskiej świetlicy konkursu talentów,
• minizawody sportowe w świetlicy wiejskiej,  
• wspólne oglądanie filmów,
• kulig z mieszkańcami wsi,
• prace plastyczne: malowanie na szkle, lepienie z gliny, figurki z masy solnej,
• wieczory z długim czytaniem książek.

Domowa „baza”

Krzesła lub biurko, do tego koce, poduchy, latarka i ulubione zabawki – to sposób na zabawę na cały dzień. Budowanie bazy to świetna opcja dla maluchów. Własna kryjówka daje mnóstwo przyjemności i zajmuje dzieci na dłuższy czas. Można w niej bawić się, czytać, grać w różne gry,

Dzień z karaoke

Śpiewanie wyzwala pozytywne emocje. Zorganizujecie domowe karaoke, potrzebny będzie komputer, głośniki i dostęp do internetu. Jeśli nie macie mikrofonu, użyjcie kreatywnego zamiennika, który będzie go udawał. Zadbajcie o stroje i dobre humory!

FOTO: Envato Elements

Rodzinne kalambury

Ta gra sprawia wiele hałasu, pozytywnego zamieszania i śmiechu. Wystarczy kilka dużych kartek papieru, pisaki, sztaluga i sporo pomysłów na niecodzienne hasła. Można rysować lub pokazywać. Dobra zabawa murowana!   

Zabawy w czasie zimy

Kreatywne zabawy z dzieckiem na długie zimowe wieczory

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Samo w sobie ciasto na gofry nie jest bardzo słodkie. To dodatki sprawiają, że gofry stają się ulubionym łakociem. Jednak nawet wtedy, gdy dbamy o linię lub nie przepadamy za bitą śmietaną i czekoladowym kremem, nie musimy z nich rezygnować! Warto wówczas podać gofry na słono. 

Upieczone suche gofry możemy potraktować niemal tak, jak zwykłe pieczywo i podać z ulubionymi dodatkami. Jest jednak kilka wytrawnych połączeń, które na gofrach smakują doskonale. Może to być na przykład awokado w połączeniu z jajkiem sadzonym. Z kolei absolutnym klasykiem, który sprawdza się w każdym towarzystwie, zatem świetnie wypadnie również na gofrach, jest połączenie serka chrzanowego i wędzonego łososia. Nie inaczej będzie także z parą gruszka i kozi ser lub gorgonzola, którą proponujemy w tym artykule. 

Gofry na słono można przygotować także w wersji bez dodatków. Wtedy warto rozważyć dodanie do ciasta np. szpinaku czy startej na tarce cukinii. Ich smak odmieni zwykłego gofra, a my będziemy mieli pewność, że nie zasłodzimy się po jednym posiłku. 

Jak zrobić gofry z gruszką i kozim serem? 

Składniki: 

• 2 szklanki mąki 
• 2 szklanki mleka 
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia 
• 1 łyżka cukru pudru 
• 100 ml oleju 
• 2 jajka 
• szczypta soli 
• 2 gruszki 
• 150 g gorgonzoli 
• rukola 

Przygotowanie: 

Oddziel białka od żółtek. Białka ubij na sztywno. W osobnym naczyniu wymieszaj mąkę, proszek do pieczenia i cukier. Do tego dodaj żółtka oraz olej. Wymieszaj wszystko, a następnie połącz z pianą z białek, mieszając delikatnie. 

Gotowe ciasto wylewaj na rozgrzaną gofrownicę i piecz przez 3-4 minuty, aż gofry zarumienią się z obu stron. Odkładaj je na metalową kratkę, by wystygły. 

Rukolę umyj i osusz. Gruszki umyj i pokrój w cienkie plastry. Gorgonzolę pokrusz. Na każdym gofrze układaj po kilka liści rukoli i plastrów gruszki. Posyp pokruszonym serem.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements