Jeśli chodzi o powierzchnię, to obecnie dostępne są tylko projekty domów do 70 m kw. Do wyboru pozostają aż 73 projekty, 25 wykonawców. Wszystko po to, aby Polacy mogli jeszcze wygodniej skorzystać z państwowego programu „Dom bez formalności”, który umożliwia postawienie domu bez konieczności posiadania pozwolenia na budowę, kierownika budowy i dziennika budowy. Warunkiem pozostaje metraż do 70 m kw.

FOTO: Projekt: Bh Studio

Dom bez formalności

To rozwiązanie weszło w życie 3 stycznia 2022 r. Na jego mocy budowa domu jednorodzinnego do 70 m² jest możliwa na podstawie zgłoszenia. Tak naprawdę każdy może rozpocząć budowę małego jednorodzinnego domu mieszkalnego, stając się jedocześnie kierownikiem budowy. Nie potrzeba ani pozwolenia na budowę, ani ustanowienia kierownika budowy, ani prowadzenia dziennika budowy. Okres budowlany jest skrócony o kilka tygodni. Należy złożyć oświadczenia, że:

• planowana budowa jest prowadzona przez Ciebie w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych – złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej,
• przyjmujesz odpowiedzialność za kierowanie budową - w przypadku nieustanowienia kierownika budowy,
• dokumentacja, którą dołączasz do zgłoszenia, jest kompletna.

FOTO: Projekt: Piotr Wojciech Obłękowski

73 projekty domów do 70 m2 do bezpłatnego pobrania

W 2021 r., Główny Urząd Nadzoru Budowlanego ogłosił otwarty "Konkurs architektoniczny na opracowanie koncepcji domu jednorodzinnego", w ramach programu Polski Ład. Jaki był cel konkursu? Uzyskanie projektów o wysokich walorach architektoniczno-funkcjonalnych, ekologicznych, oszczędnych i estetycznych, które następnie będą udostępnione obywatelom.

FOTO: Projekt: Sandra Piasek

Wytyczne dla projektów:

• powierzchnia zabudowy do 70 m2,
• typ: wolnostojący, nie więcej niż dwukondygnacyjny, 
• przeznaczenie: potrzeby mieszkaniowe
• obszar oddziaływania w całości na działce, na której został zaprojektowany.

Niebanalny design 

Projekty domów są nowoczesne i wpisują się w najnowsze tendencje architektoniczne. Twórcy wzięli pod uwagę wszystkie najniezbędniejsze parametry, dzięki którym dom jest i piękny, i funkcjonalny. Wiele z tych projektów to perełki, zachwycają nietuzinkową bryła i kolorem.

FOTO: Projekt: Panta Rhei Projekt Sp. Z O.o.

Wybrani autorzy prac konkursowych, po zakończeniu konkursu, otrzymali zaproszenia do wykonania pełnego projektu budowlanego, do udostępnienia bezpłatnie inwestorom w II kwartale 2022 r. I właśnie te projekty są dostępne do pobrania pod adresem: https://www.gunb.gov.pl/projekty-architektoniczno-budowlane

Przez następne miesiące pojawiały się kolejne projekty architektoniczne, obecnie na platformie można przejrzeć 73 projekty, 25 wykonawców.

Do pobrania są także dokumenty, wystarczy wejść na stronę https://e-budownictwo.gunb.gov.pl/ i złożyć wniosek. 

Kultowe perełki

Meble z PRL-u są coraz modniejsze! Niektóre kosztują fortunę

Oprac. Angelika Drygas

Źródło; gov.pl, gunb.gov.pl 

fot. gunb.gov.pl 

Zdrowe ogrzewanie

Tak naprawdę ciepło jest przekazywane bezpośrednio do przedmiotów, ścian, ludzi, a wzrost temperatury da się odczuć natychmiast. Dzięki temu, że powietrze nie rusza się, nie przenosi się kurz, alergeny czy grzyby. Ściany wnętrza odbijają część energii i przekazują ją dalej. W jaki sposób odczuwamy wzrost temperatury? Komfortowo i naturalnie, bez nieprzyjemnej suchości w gardle, czy ciężkiego powietrza u góry, a zimnego przy nogach. Energia wewnętrzna przedmiotów wzrasta, toteż przy dotyku czujemy ich ciepło.

– Podwyższona temperatura ścian podnosi komfort cieplny pomieszczenia, działa na człowieka pobudzająco, zdrowo i wywołuje wrażenie przytulności. Zachowana jest także równowaga cieplna w pomieszczeniu, co powoduje, że nie powstają ruchy prądów, a temperatura jest wyrównana i nie ma odczucia "suchości" – piszą specjaliści z serwisu kominek.org.pl.

Pytanie nasuwa się samo – dlaczego tak łatwo zrezygnowaliśmy ze skutecznego i zdrowego ogrzewania? Nowe technologie wyparły piece kaflowe, ale ostatnio obserwujemy wzrost zainteresowania zduńskimi rozwiązaniami. Przeniosły się one także na nieco bardziej nowoczesne obszary i w nieco zmienionej formie…

FOTO: Pixabay

Ogrzewanie na podczerwień

Zasada działania pieca kaflowego opierała się na emitowaniu promieniowania, co obecnie wykorzystują techniki grzewcze folii i mat na podczerwień. Są one objęte programem "Czyste powietrze" i można postarać się o dofinasowanie na ich zakup i montaż. W żadnym stopniu nie przypominają pieca kaflowego, ale mają jego zalety. Ich wydajność jest wysoka, a i czas nagrzewania stosunkowo krótki. Aby zastosować ten typ ogrzewania, nie potrzebujemy ani kotłów, ani skomplikowanej instalacji. Dużym plusem byłoby zespolenie systemu z fotowoltaiką, na pewno koszty będą odpowiednio niższe.

Maty i folie grzewcze

Maty grzewcze montuje się w podłodze, składają się z siatki i przewodów. Umieszcza się je na cienkiej warstwie kleju tuż pod powierzchnią. System ten jest wskazany dla alergików, ponieważ nie wysusza powietrza, nie powoduje unoszenia się kurzu, zapewnia równomierne rozłożenie ciepła na całej powierzchni pomieszczenia. Folie grzewcze w takim samym stopniu mają pozytywny wpływ na nasze zdrowie, nie powodując powstawania tzw. grzejnikowego powietrza, pełnego kurzu i bakterii. Emitowanie fal podczerwonych równomiernie rozprowadza ciepło po wnętrzu, tworząc optymalny klimat w pomieszczeniach. Folie można stosować na podłogach, sufitach i ścianach. Najlepiej zaplanować montaż już na etapie projektowania domu, ale oczywiście może to być część termomoderniacji starego budynku. Takie ogrzewanie sprawdzi się rzecz jasna również na wsi. 

Zalety ogrzewania na podczerwień:

• optymalna wilgotność,
• równomiernie rozłożona temperatura,
• brak cyrkulacji powietrza,
• nie powoduje emisji zanieczyszczeń do środowiska,
• nie wymaga okresowych przeglądów i konserwacji,
• rozwiązanie ekonomiczne,
• badania nie dowiodły, że ogrzewanie podczerwienią może mieć negatywny wpływ na zdrowie.

Jest to przeciwieństwo tradycyjnego ogrzewania węglem kamiennym, które wymaga nakładu pracy, częstego wychodzenia do piwnicy, aby dołożyć węgiel do pieca.

Angelika Drygas

fot. envato elements i pixabay

Jeszcze niedawno instalacja pompy ciepła wydawała się kolosalnym wydatkiem. Jednak w związku z tym, że rynek pomp ciepła wciąż się rozbudowuje, cena takiej instalacji z czasem spada. W ubiegłym roku rynek osób, korzystających z tego rozwiązania, wzrósł o 66 proc., a to jeszcze nie koniec. 

Pompy ciepła przyciągają wielu zainteresowanych, bo wpisują się w ekologiczne trendy. Przekazują do budynków ciepło pobrane z zewnątrz - w zależności od rodzaju pompy z powietrza (pompy powietrzne) lub z gruntu (pompy gruntowe). 

Czy pompę ciepła można zamontować w starym domu? 

To rozwiązanie nie jest zarezerwowane jedynie dla osób, które dopiero budują swoje domy. Przy spełnieniu kilku warunków, pompę ciepła można zainstalować także w starym budynku – na przykład wymienić na nią piec węglowy. 

Przed zainstalowaniem pompy ciepła w starym domu należy przede wszystkim zadbać o jego termomodernizację. Pierwszym krokiem musi być dobre ocieplenie budynku. Dopiero wtedy należy dobrze przemyśleć, jaka pompa będzie najbardziej wydajna – to z kolei przełoży się na jej koszt. 

Aby dostosować dom do pompy ciepła, jeśli wcześniej był tam np. piec na węgiel, konieczny może być remont. Jednym z rozwiązań jest zamontowanie ogrzewania podłogowego. Jednak jeśli nie chcemy ingerować w budynek tak drastycznie, sprawdzi się również wymiana kaloryferów na takie o większej powierzchni. 

Ile kosztuje pompa ciepła? 

W zależności od jakości, rodzaju oraz mocy, pompy ciepła mają różne ceny. Zaczynają się one od 15 tys. zł., jednak w większości przypadków za bardziej wielofunkcyje modele wraz z montażem trzeba zapłacić około 30 tys. zł i więcej. Można jednak starać się o dofinansowanie do tej inwestycji z programu Moje Ciepło. Pieniądze z tego programu mogą pokryć nawet 45 proc. kosztów instalacji pompy ciepła, maksymalnie 21 tys. zł. Na tę dotacjeęmogą jednak liczyć tylko osoby, które budują nowy dom i złożą wniosek o dofinansowanie przed zakończeniem budowy. 

Nie oznacza to jednak, że instalując pompę ciepła w starym domu jesteśmi skazani wyłącznie na siebie. W tym przypadku można uzyskać wsparcie z programu Czyste Powietrze w wysokości nawet 25 tys. zł. 

Jakie są koszty utrzymania pompy ciepła? 

Pompa ciepła do pracy potrzebuje energii elektrycznej. W przypadku korzystania z tego rozwiązania opłata za prąd jest najwyższą, jaką ponosi właściciel i to od niej zależy, ile tak naprawdę zapłacimy za korzystanie z pompy ciepła. Jednak jest sposób, by obniżyć koszty. Warto wraz z pompą zainstalować panele fotowoltaiczne, które będą produkować prąd. W ten sposób zapotrzebowanie i produkcja energii w obrębie gospodarstwa domowego mogą się wyrównać lub sprowadzić rachunki do minimalnej wysokości. 

Jednak nawet w przypadku, gdy w domu nie ma paneli fotowoltaicznych, koszty ogrzewania domu pompą ciepła nie są zatrważające. Dla termozmodernizowanego budynku o powierzchni 150 m2 i średnim zużyciu energii 80 kWh/m2/rok możemy zapłacić miesięcznie zaledwie 120-150 zł! Jednak im gorzej ocieplony dom, tym wyższe wydatki, dlatego warto zainwestować najpierw w termomodernizację. 

Czy warto inwestować w pompę ciepła na wsi? 

Pompa ciepła to jedno ze stosunkowo dobrych rozwiązań grzewczych, również dla domów wiejskich. Jeżeli mamy pewność, że nasz budynek jest dobrze ocieplony i nie wychładza się szybko, a do tego jest wyposażony w fotowoltaikę, utrzymanie pompy ciepła nie powinno być dużym obciążeniem dla portfela. Jednak jeśli dom wymaga termomodernizacji i nie posiada paneli fotowoltaicznych, lepiej przemyśleć, czy instalacja pompy ciepła się opłaca, będzie to bowiem wymagało wielu dodatkowych działań. W innym przypadku ogrzewanie domu w ten sposób może się okazać nieopłacalne.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Domy pasywne to takie budynki, w obrębie których nie trzeba produkować energii cieplnej. Przetwarzają one i zatrzymują ciepło, które pochodzi ze źródeł odnawialnych, takich jak ciepło gruntu, światło słoneczne lub ciepło wytwarzane przez mieszkańców i sprzęty domowe. 

Autorem idei domów pasywnych jest niemiecki fizyk, dr Wolfgang Feist. Jego koncepcja została uznana za wpisującą się w światowe trendy proekologiczne. 

Co wyróżnia domy pasywne na tle innych budynków? 

Ze względu na swoją proekologiczną specyfikę, domy pasywne mają pewne cechy szczególne. Takie budynki zwykle umieszcza się w terenie w taki sposób, by maksymalnie wykorzystać naturalne nasłonecznienie. Kwestię promieni słonecznych bierze się także pod uwagę przy planowaniu pomieszczeń: pokój dzienny powinien być położony w południowej stronie domu, ponieważ to tam spędzamy najwięcej czasu. Z kolei sypialnia, kuchnia, łazienka czy pomieszczenia gospodarcze mogą znajdować się w tych częściach domu, które są w mniejszym stopniu wystawione na słońce. 

Zwykle domy pasywne są zwarte i kompaktowe, mają także liczne przeszklenia. Jednak estetyka budynku to nie wszystko - należy zadbać o odpowiednie materiały, z których wykonany zostanie dom. Chodzi przede wszystkim o wysoką izolacyjność cieplną przegród budowlanych: fundamentów, ścian, dachów i stropodachów, a także stolarki okiennej i drzwiowej. 

Istotne w przypadku domów pasywnych jest także to, by zadbać o wykorzystanie tanich, proekologicznych źródeł energii, takich jak wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, kolektory słoneczne do podgrzewania wody użytkowej czy gruntowy wymiennik ciepła. 

Aby w domu pasywnym mieszkało się dobrze, powinien być pomyślany tak, by była w nim dobra wentylacja. Świeże powietrze powinno móc napływać do budynku, by we wnętrzach panował odpowiedni klimat. 

O czym trzeba pamiętać, planując budowę domu pasywnego? 

Domy pasywne są skomplikowane. Konieczne jest, by na wszystkich etapach, od projektu po wykończenie, nad przedsięwzięciem czuwali specjaliści - najlepiej jedno przedsiębiorstwo, specjalizujące się w tego typu budynkach. Wówczas będziemy mieli pewność, że zarówno materiały, użyte do budowy, jak i wszystkie rozwiązania wewnątrz, zostały wykonane zgodnie z ideą domów pasywnych. 

Czy dom pasywny to dobre rozwiązanie na trudne czasy? 

Dziś, gdy wiele osób zastanawia się nad tym, jakie ogrzewanie do domu będzie najbardziej ekonomiczne, a przy tym stosunkowo mało szkodliwe dla środowiska, domy pasywne wydają się doskonałym rozwiązaniem. Zgodnie z założeniem, do ogrzewania takiego budynku niepotrzebne będą paliwa takie jak gaz, olej czy węgiel, a jedynie odnawialne źródła energii. 

W polskich warunkach zimy bywają długie i mało słoneczne, więc nawet w przypadku domów pasywnych nie zaleca się całkowitej rezygnacji z dodatkowych źródeł ciepła. Można za to zwrócić się ku rozwiązaniom ekologicznym, takim jak dodatkowe nagrzewnice w kanałach (szczególnie w łazience), punktowe grzejniki elektryczne lub promienniki podczerwieni do doraźnego dogrzania pomieszczeń, zasilane energią z ogniw fotowoltaicznych. Rozwiązaniem może być także kominek z rozprowadzeniem instalacji. 

Czy opłaca się budować dom pasywny? 

Koszt budowy domu pasywnego jest w tej chwili w Polsce stosunkowo wysoki. Jednak eksperci radzą, by traktować budowę jako inwestycję - dom pasywny nie będzie pochłaniał tyle energii, co budownictwo tradycyjne, zatem koszty jego postawienia zwrócą się po około 10-15 latach. 

Szacuje się, że za wybudowanie domu pasywnego trzeba w tej chwili zapłacić 8 do 15% więcej niż w przypadku domu tradycyjnego. Jednak na takie przedsięwzięcie można również otrzymać częściowe dofinansowanie – na przykład na instalacje fotowoltaiczne, pompy ciepła, kolektory słoneczne czy termomodernizację budynków. Dom pasywny, choć pozornie kosztowny, może więc okazać się dobrą inwestycją oraz ciekawą alternatywą dla tradycyjnych rozwiązań budowlanych.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements