Warzywa korzeniowe i bulwiaste, które chcemy przeznaczyć do przechowywania, muszą być zdrowe i jędrne. Powinny być również dobrze ukształtowane, wybarwione i dojrzałe. Pamiętajmy jednak, aby nie były one stare. Oczywiście przechowywane warzywa muszą być pozbawione jakichkolwiek śladów chorób i szkodników. Podczas zbiorów obchodźmy się z nimi delikatnie, starając się warzyw nie uszkodzić, nie obić i nie zadrapać. Dzięki temu będzie można dłużej je przechowywać.

Jak przechowywać warzywa korzeniowe?

Warunki wilgotne i chłodne są idealne do przechowywania warzyw korzeniowych. Pamiętajmy, aby marchew czy pietruszkę przechowywać bez naci. Burakom z kolei pozostawiamy około 1 cm łodygi. Selery ogołacamy nie tylko z naci, ale także z drobnych korzonków. Jak przechowywać te warzywa? Możemy je umieścić we wszelkiego rodzaju pojemnikach – drewnianych i plastikowych, a także w workach. Układamy je partiami i przesypujemy wilgotnym piaskiem. W ten sposób stworzymy im warunki podobne do tych, jakie panują w kopcu ziemnym.

Na dnie pojemnika najlepiej położyć największe korzenie, gdyż one najdłużej utrzymają jędrność. Drobne plony kładziemy na wierzchu. Przed wstawieniem warzyw do przechowalni, powinniśmy zadbać o ich schłodzenie. Należy to zrobić zwłaszcza wtedy, gdy podczas zbiorów temperatura przekraczała 10°C. Piasek, który nadmiernie wysechł podczas przechowywania, można zwilżyć delikatnie wodą za pomocą rozpylacza. Pamiętajmy, aby wodę rozpylać tylko bezpośrednio na piasek, a nie na warzywa!

Por jest natomiast bardzo wytrzymałym warzywem. Można go pozostawić na grządce na zimę lub trzymać w pojemniku z piaskiem na zewnątrz. W okresie największych mrozów należy jednak przykryć pojemnik z porami starym dywanem, kocem bądź grubymi kartonami.

Jak przechowywać rośliny bulwiaste?

W warunkach suchych i przewiewnych można przechowywać warzywa takie jak czosnek, cebula i szalotka. Przygotowując je do przechowywania, nie możemy pozbawiać ich główek całkowicie zewnętrznych liści! Zebrane z ziemi cebula i czosnek również powinny być odpowiednio schłodzone, zanim zostaną umieszczone w odpowiednim pomieszczeniu na zimę. To sprawi, że warzywa te wytworzą dodatkową łuskę ochronną. Przechowujemy je w pomieszczeniu, w którym temperatura powietrza wynosi około 20°C. Dobrze nada się więc piwnica czy strych. W miejscu przechowywania musi być dobra cyrkulacja powietrza. Cebulę czy czosnek można także pozaplatać w warkocze i powiesić bądź trzymać w siatkach.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Aby nasze ziemniaki przetrwały długi czas, musimy do przechowywania wybrać tylko te, które są w dobrym stanie. Po zakupieniu kartofli powinniśmy chociaż pobieżnie je przejrzeć, bowiem jeśli jeden ziemniak będzie zepsuty, to spowoduje szybkie gnicie innych. Spleśniałe, zgniłe oraz kiełkujące okazy musimy od razu odrzucić. Usuwajmy także te, które mają widoczne uszkodzenia i przebarwienia oraz są miękkie. Ziemniaki, które chcemy magazynować, powinny być twarde i jędrne. Pamiętajmy, aby myć je dopiero przed spożyciem! Podczas przechowywania można je tylko delikatnie oczyścić z nadmiaru ziemi.

W czym przechowywać ziemniaki?

Ziemniaki najlepiej przechowywać w płóciennych bądź papierowych workach. Te materiały będą ułatwiały naszym plonom dostęp do powietrza. Nie będzie dobrym pomysłem umieszczenie ziemniaków w foliowych workach bądź plastikowych reklamówkach – w nich zaczną one szybciej gnić, a w konsekwencji spleśnieją.

Jeśli mamy sporo kilogramów ziemniaków, to możemy je umieścić w drewnianej skrzyni. Jeżeli w pomieszczeniu będzie panowała niska temperatura, warto nasze plony dodatkowo przykryć warstwą izolacyjną, na przykład kocem.

W jakich warunkach przechowywać ziemniaki?

Najlepsza temperatura na przechowywanie ziemniaków to 5-7° Celsjusza. W takich warunkach będą zdatne do spożycia przez około pół roku. W temperaturze wyższej, do 10° Celsjusza, ziemniaki będą dobre przez 3 miesiące. Im temperatura niższa, tym ziemniaki szybciej zmarzną, a ich bulwy nabiorą słodkiego smaku. Z kolei wyższa temperatura spowoduje zielenienie kartofli i puszczanie kiełków.

Również wilgotność powietrza ma ogromne znacznie – optimum wynosi 75-80%. Aby uniknąć pleśni, pomieszczenie należy regularnie przewietrzać. Dobrze, aby pojemnik lub opakowanie, w których przechowujemy ziemniaki, nie były szczelnie zamknięte – musimy pozwolić naszym plonom „oddychać”, inaczej szybko spleśnieją. Ziemniaki magazynujemy także w miejscu ciemnym. Działanie promieni słonecznych jest dla nich w tym przypadku niekorzystne.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Sadzonki warzyw i ziół bez problemu znajdziemy w sklepach ogrodniczych. Równie dobrze można jednak rozmnożyć w pełni rozwinięte zioła bądź warzywa. Wiele roślin rozmnaża się poprzez ścięcie pędu i umieszczenie go w małym pojemniku z wodą, czekając, aż ta część rośliny wypuści korzenie. Tak powinniśmy postąpić chociażby z bazylią.

W przypadku pomidorów i ogórków wybieramy dojrzały plon, a następnie rozcinamy go i wyłuskujemy nasiona z miąższem. Umieszczamy nasiona w wodzie na dwa dni, później osuszamy na papierowym ręczniku, aby pozbyć się miąższu. Suche nasiona przenosimy do pojemnika (mogą to być specjalne paletki na siewki, ale także na przykład opakowania po jogurtach), do którego wcześniej wsypujemy lekko zwilżoną ziemię. Pojemnik z nasionami przykrywamy folią bądź specjalną przykrywką do kiełkowania.

Jeżeli chcemy uprawiać w domu sałatę, powinniśmy latem pozwolić naszej ogrodowej roślinie wyhodować wysoki pęd z drobnymi kwiatami. Strzepujemy dojrzałe nasiona na płachtę i przechowujemy na kolejny rok. Również nasiona rukoli zbieramy z pędów kwiatowych. Powinniśmy zrobić to jesienią. Wysuszone i odpowiednio przechowywane nasiona rukoli mogą zachować swoją jakość nawet do 4 lat.

Cebulę natomiast sadzimy bezpośrednio w doniczce lub korytku. Pamiętajmy jednak, aby zasadzić ją w ten sposób, by przynajmniej połowa cebuli nie była przykryta ziemią. Inną opcją będzie umieszczenie cebul w znajdującej się w pojemniku z przezroczystego szkła wodzie. Naczynie musimy dobrać w ten sposób, aby cała cebula nie wpadła do środka. Szybko wypuści ona korzenie.

Warzywa takie jak papryka, fasola, pietruszka, marchewka czy bób najlepiej sadzić z rozsady. Podobnie jest z ziołami, na przykład miętą czy lubczykiem. Dodatkowo warto rozważyć posadzenie w donicach także owoców – coraz większą popularnością cieszą się domowe uprawy poziomek czy truskawek.

Jak dbać o warzywa i zioła na parapetach?

Nasiona warzyw i ziół wysiewamy do mniejszych pojemników i ustawiamy na parapetach okiennych. Warto w nasłonecznionym miejscu umieścić zwłaszcza doniczki z nasionami roślin ciepłolubnych. Będą to na przykład pomidory i papryka.

Podłoże przeznaczone dla uprawy naszego domowego, zimowego ogródka powinno być żyzne oraz bogate w składniki pokarmowe. Najlepiej, aby odczyn gleby był zbliżony do obojętnego. Nie sadźmy zbyt dużo warzyw lub ziół do jednej doniczki – rośliny lubią mieć zapewnioną przestrzeń. Im mniej warzyw w jednej doniczce, tym większy i bardziej jakościowy plon. W przypadku cukinii czy ogórka śmiało możemy posadzić po jednym egzemplarzu w dużym pojemniku. Sałatę z kolei możemy sadzić po kilka do jednej, podłużnej skrzynki. Również wielkość doniczki ma znaczenie, gdyż nie może ona być zbyt mała.

Jak uprawiać własne warzywa i zioła na parapecie zimą?

FOTO: Envato Elements

Warzywa i zioła w doniczkach są szczególnie narażone na niedobór składników pokarmowych oraz wysuszenie. Wynika to z faktu, że ilość ziemi w pojemnikach jest ograniczona. Podlewanie naszego domowego ogródka powinno być regularne, ale nie nadmierne – rośliny nie mogą zgnić. Najlepiej podlewać warzywa i zioła wodą odstaną przez przynajmniej 24 godziny. Unikajmy zwilżania roślin zbyt zimną wodą.

Należy także regularnie nawozić warzywa i zioła w doniczkach. Zasilamy rośliny nawozem w płynie, który rozcieńczamy z wodą do podlewania. Najlepiej stosować nawozy naturalne, takie jak na przykład biohumus. Rośliny w doniczkach zasilamy często, ale w umiarkowanych dawkach.

Kontrolujmy także nasz warzywnik pod kątem obecności chorób i szkodników. Zainfekowane fragmenty roślin należy natychmiast usunąć. Wyrywajmy również chwasty, które mogą pojawić się w doniczkach. Jeżeli chcemy zastosować opryski, to bazujmy wyłącznie na naturalnych i bezpiecznych preparatach.

Brak miejsca na parapecie? To nie problem!

Alternatyw dla parapetów jest sporo: zawieszona w kuchni drewniana drabinka, wózek kuchenny czy stojące lub wiszące kwietniki. Warzywa i zioła dobrze jest mieć pod ręką w każdej kuchni, także zimą. Z tego względu warto w tym pomieszczeniu domu zagospodarować miejsce dla takiego własnego ogródka.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Aby przyspieszyć zbiór niektórych warzyw, możemy zastosować siew przedzimowy. Warzywa ozime możemy siać od października aż do początku grudnia, jeżeli pozwala na to pogoda. W porównaniu z siewem wiosennym, plony będziemy mogli zebrać o około od 2 do 3 tygodni wcześniej. Najczęściej uprawiamy w ten sposób ozime cebulę oraz czosnek. Jesienią można także wysiać mrozoodporne, wczesne odmiany marchwi, pietruszki, kopru oraz szpinaku. Dodatkowo we wrześniu do sadzenia nadają się mrozoodporne odmiany rzodkiewek, sałaty, roszponki czy buraków liściowych.

Jakie wymagania mają warzywa ozime?

Najpierw trzeba wybrać odpowiednie miejsce do sadzenia roślin ozimych. Jakie będzie najlepsze stanowisko? Na pewno dobrze nasłonecznione i osłonięte od wiatrów. Gleba powinna być żyzna, lekka, przepuszczalna oraz próchnicza. Roślinom należy zapewnić możliwość szybkiego nagrzewania się podłoża wiosną – to dzięki temu wegetacja warzyw ozimych rozpocznie się wcześniej i w rezultacie zapewni szybsze zbiory. 

Jeżeli wysiejemy warzywa jesienią, ich zbiór możliwy będzie już wczesną wiosną.

FOTO: Envato Elements

Stanowisko pod rośliny ozime przygotowujemy około miesiąc przed terminem siewu. W tym celu glebę oczyszczamy z resztek pozostałych po wcześniejszych uprawach. Zimą warzywa korzeniowe gromadzą azotany i metale ciężkie, dlatego ważne jest, aby od 2 do 3 tygodni przed siewem zastosować nawozy potasowe oraz fosforowe.  Możemy również nasze zagony nawozić kompostem. Pamiętajmy, aby nie nawozić warzyw ozimych azotem, gdyż w czasie zimy i tak zostanie on z gleby wymyty. Nawozy azotowe można natomiast spokojnie stosować wiosną. Kiedy przygotowujemy miejsce do siewu, zwróćmy uwagę również na stan gleby – należy ją przekopać i wyrównać grabiami. Nasiona siejemy gęściej niż w terminie wiosennym, ponieważ część z nich może wymarznąć.

Jak uprawiać poszczególne gatunki warzyw ozimych?

Poniżej przedstawiamy kilka porad dotyczących upraw określonych gatunków warzyw.

Czosnek ozimy

Czosnek sadzimy w okresie od października do połowy listopada. Pod siew przygotowujemy glebę – spulchniamy ją i wyrównujemy powierzchnię. Ważne jest, aby czosnek ozimy sadzić na głębokość większą od tej, która zalecana jest w terminie wiosennym – dla cebulek jest to od 4 do 5 cm, a dla ząbków – od 5 do 6 cm. Ząbki czosnku sadzimy pionowo, piętką w dół. Wczesną wiosną, przy temperaturze od 3 do 5°C, czosnek wznowi swój wzrost. Pamiętajmy, aby nie uprawiać czosnku po warzywach cebulowych – zwiększy to wrażliwość na choroby grzybowe. Dobrą opcją jest miejsce po fasoli, grochu, ogórkach bądź pomidorach. Na przełomie września i października sadzić można cebule czosnku niedźwiedziego. Jego liście zbiera się od marca do kwietnia.

Cebula ozima

Cebulę dymkę najlepiej wysadzić w październiku. Możliwy jest również termin listopadowy, ale wiąże się on ze sporym ryzykiem. Aby cebula przetrwała zimę i jak najszybciej wzrosła, trzeba posadzić ją w miejscu po roślinach uprawianych na oborniku. Jeżeli natomiast nie mamy takiego stanowiska, należy pamiętać o nawożeniu zagonu kompostem co najmniej 2 tygodnie przed terminem siewu. Do sadzenia przeznaczamy dużą dymkę (o średnicy co najmniej 2 cm), ponieważ mniejsza gorzej przezimuje. Sadzimy w ten sposób, aby wierzchołki znalazły się od 3 do 4 cm pod powierzchnią gleby. Przed nadejściem zimy stanowisko przykrywamy łętami bądź słomą. Jeżeli natomiast zagon przykryjemy na przykład agrowłókniną, cebula ozima będzie możliwa do zbioru już w połowie kwietnia.

Marchew ozima

Termin siewu marchwi dobieramy do warunków pogodowych tak, aby rośliny nie wykiełkowały jeszcze jesienią. Jeżeli tak się stanie, to niestety nie przetrwają one zimy. Pamiętajmy, że marchew zaczyna kiełkować w temperaturze 4°C. Wysiejmy więc to warzywo tuż przed nastaniem mrozów. Najlepiej będzie zrobić to w listopadzie albo nawet w pierwszych dniach grudnia. Jesienią siejmy więcej nasion niż wiosną. Zagon warto przykryć słomą, matami bądź łętami. Na plony możemy przygotować się już w końcówce maja i kontynuować zbiory przez cały czerwiec.

Pietruszka ozima

Zalecenia co do siewu pietruszki ozimej są podobne, jak w przypadku marchwi. Trzeba jednak wiedzieć, że zimuje ona znacznie lepiej niż marchew. Wiosną siewki pietruszki znoszą niewielkie przymrozki. Odmiany dobre do siewu zimowego to pietruszka korzeniowa „Cukrowa”, a także „Kaśka” oraz „Lenka”.

Koper ozimy

Termin siewu kopru ozimego na wczesny zbiór przypada – w zależności od pogody – od końca listopada do nawet początku lutego. Roślinę tę wysiewamy w rzędach odległych od siebie do 15 do 20 cm, z kolei jeżeli chcemy zebrać dojrzałe baldachy, odległość tę zwiększamy o połowę. Polecane odmiany to „Lukkulus”, „Ambrozja”, „Szmaragd” i „Amat”.

Szpinak ozimy

Szpinak na wczesny zbiór wysiewamy do końca września. Nasiona należy umieszczać w ziemi na głębokości od 2 do 3 cm, w rzędach odległych co 20 lub 25 cm. Pamiętajmy, że rośliny najlepiej przezimują, jeżeli przed nadejściem grudnia rozwiną od 2 do 3 liści. Przed nadejściem większych przymrozków szpinak okrywamy zaschłymi łodygami innych roślin, nie ograniczając jednak roślinie dostępu do światła słonecznego. Wczesny zbiór szpinaku możliwy będzie od kwietnia.

Kamila Berthold
Fot. Envato elements

Roszponka preferuje gleby średnio żyzne, zasobne w wapń. Do uprawy na przezimowanie warto wybierać stanowiska osłonięte od wiatrów i nasłonecznione. Można ją uprawiać po wszystkich roślinach warzywnych, nawet tych zbieranych w sierpniu.

Jeśli wysiejemy roszponkę na przełomie lipca i sierpnia, to już w październiku rozpoczniemy jej zbiór, natomiast wysianą na początku wrześ­nia zaczniemy zbierać w marcu. Nasiona wysiewamy w rzędach co 15 cm na głębokość nie większą niż 1,5 cm. Gdy pojawią się 3–4 liście, rośliny przerywamy, usuwając najsłabsze i pozostawiając co 10 cm do dalszej uprawy. Jest to roślina, która nie wymaga specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych. Ważne jest jedynie niszczenie chwastów i częste spulchnianie gleby, szczególnie po obfitych deszczach, by nie dopuścić do zaskorupiania.

Roszponkę można zbierać nawet przez całą zimę

Roszponka jest wytrzymała na niskie temperatury i dopóki nie wystąpią zbyt duże mrozy, można ją zbierać przez całą zimę. W celu ułatwienia zbioru, także zimą, zagon przykrywa się materiałem zabezpieczającym lub nakłada ramę z obciągniętą folią (tzw. ramą wędrowną) albo włókniną.

Podczas zbioru wycina się całe rośliny tuż przy ziemi. Zbiór należy zakończyć do końca marca, gdyż podczas słonecznej i ciepłej wiosny rośliny wybiją w pędy nasienne, co dyskwalifikuje plon. Roszponka staje się wtedy twarda, łykowata i niesmaczna. Jeśli pogoda wiosną będzie chłodna, zbiór można zakończyć w kwietniu. Na kwiecień – maj przypada okres jej kwitnienia. Roślina tworzy małe białe kwiatki, które również nadają się do jedzenia, lecz tylko w początkowej fazie. Kilka roślin można zostawić na nasiona.

Roszponka w XIX wieku i na początku XX uważana była za warzywo luksusowe

FOTO: Małgorzata Wyrzykowska

Roszponka - jakie odmiany wybrać? 

Roszponki rosną gęsto, pokrywając ziemię, dzięki czemu utrudniają rozwój chwastów. Warto dodać, że roślina jest odporna na wszystko i nie pada ofiarą nawet ślimaków.

Do jesiennej uprawy polecane są odmiany:

• Coquille de Louvier o liściach owalnych,
• Verte de Cambrai – również o liściach owalnych,
• Vollhardt 3 Vit o liściach wydłużonych
• oraz Accent o listkach jajowatych.

Małgorzata Wyrzykowska

Sierpień to przede wszystkim czas wysiewu warzyw poplonowych na zbiór jesienny. Na początku miesiąca wysiewamy takie warzywa, jak: szpinak, sałatę masłową, endywię, koper ogrodowy, kapustę pekińską, rzodkiew i rzepę. W połowie sierpnia natomiast warto posiać nasiona roszponki i szczawiu.

Jakie warzywa wysiewać do połowy sierpnia?

Cebulę na wiosenny zbiór najlepiej wysiać do połowy sierpnia. Najlepsze odmiany to te wczesne i średnio późne, np. Bila, Efekt, Czarniakowska, Rawska czy Żytowska. Nasiona wysiewamy na głębokość 1 cm. Rzędy muszą być od siebie odległe o 20 cm.

Koper siejemy do 10 sierpnia. Ważne jest, aby roślina zdążyła dorosnąć do zbioru przed przymrozkami. Wykiełkowanie nasion zajmuje około 2 tygodni. Aby szybciej cieszyć się plonami, zagon należy często zraszać. Koper wysiewamy w rzędy odległe od siebie o 15-30 cm bądź robimy to rzutowo.

Do połowy sierpnia siejemy rzutowo nasiona rzeżuchy. Będzie ona rosnąć dłużej niż ta uprawiana w domu. Mimo to rzeżucha ogrodowa ma intensywniejszy aromat i lepszy smak. Rzeżucha najlepiej rośnie w temperaturze około 20°C, w połowie sierpnia natomiast noce mogą bywać chłodne.

Wężymord (skorzonerę) wysiewamy do 20 sierpnia. Siewki tej rośliny wykazują dużą wrażliwość na brak wody, należy więc często je podlewać. Nasiona umieszczamy na głębokości do 2 cm, w rzędach odległych od siebie o 30 cm.

Nasiona szpinaku również wysiewamy w pierwszej połowie sierpnia. Jesienny zbiór tej rośliny przypadnie na przełom września i października. Szpinak dobrze jednak znosi przymrozki. Jesienią roślina ta czuje się lepiej niż w wiosennej uprawie, kiedy świeci słońce, ale nie ma upałów. Nasiona wysiewamy w rzędy odległe co 20 cm, na głębokość 2 cm. Nie należy siać szpinaku zbyt gęsto.

Które warzywa siać przez cały sierpień?

Przez cały sierpień, a nawet jeszcze w pierwszej połowie września, wysiewać można nasiona mizuny. Plonuje ona bardzo szybko. Wysiewamy ją w rzędy co 30 cm. Przez cały sierpień można także wysiewać roszponkę. Jest ona mrozoodporna, co oznacza, że można ją zbierać również zimą. Siejemy ją rzędowo i rzutowo, trzeba jednak pamiętać, aby zachować 1 cm głębokości. Świetnie rozsiewa się sama, nie toleruje jednak przesadzania.

Przez cały sierpień sieje się również nasiona rzodkiewki.

FOTO: Envato Elements

Rukola (rokietta) także jest warzywem, które wysiewa się przez cały sierpień. Siew dobrze jest powtarzać do tydzień – wtedy można cieszyć się ciągłym zbiorem. Rukola bardzo szybko plonuje. Podobnie jak roszponkę, wysiewamy ją rzutowo bądź w rzędach odległych od siebie o 20 cm. Przez cały sierpień sieje się również nasiona rzodkiewki. Najlepiej wybierać odmiany późne. Nasiona wysiewam rzutowo bądź w rzędach.

Kamila Berthold
Fot. envato elements 

Gleba i materiał siewny kluczowy dla dobrych zbiorów fasolki szparagowej

Jedną z najważniejszych kwestii jest odpowiednie przygotowanie gleby, w tym zmianowanie, czyli siew fasoli po przynajmniej trzyletniej przerwie na tym samym stanowisku oraz na stanowisku po roślinach motylkowych.Isttone jest także odpowiednie nawożenie, pod fasolkę najlepiej przeznaczyć tę częć ogrodu w drugim roku po zastosowaniu obornika czy kompostu.

Warto także zadbać o odpowiednim kwalifikowany materiał siewny, który przed wysiewem warto namoczyć w wywarze z rumianku lubkupić materiał już odpowiednio zaprawiony przed chorobami i szkodnikami. 

Ogrodnicy zalecają, aby fasolkę szparagową siać po 8 maja lub nawet w nieco później. Tu kluczowym czynnikiem jest to, aby gleba była nagrzana do głębokości około 8 cm. Żeby uzyskać stopniowe plonowanie, należy siać fasolę w odstępach około dwóch tygdoni. Należy także pamiętać, że w maju łatwo o przygruntowe przymrozki, dlatego warto grządkę przykryć agrowłókniną.

W jakich odstępach wysiewać fasolkę?

Dla zdrowia i dobrego plonu fasolki szparagowej, warto achować odpowiednie odstępy między roślinami. Większość profesjpnalistów zaleca wysiania fasolki w rzędach oddalonych od siebie o 30–40 cm, natomiast w rzędzie gniazdowo po 2–3 szt. co 10 cm.

Zbyt gęsty siew może prowadzić do porażenia fasolki szarą pleśnią. Fasolce zagraża także bakterioza obwódkowa, która charakteryzuje się okrągłymi plamami otoczonymi brunatną obwódką z żółtą otoczką. Porażone rośliny należy natychmiast usunąć i zniszczyć. Nie należy pobierać z nich także nasion.

Trzeba także pamiętać, aby nie doprowadzić do powstania skorupy glebowej, dlatego warto wzruszyć glebę po każdym obfitym deszczu. Utrzymywanie wilgoci w glebie jest zwłaszcza kluczowe w okresie kwitnienia i zawiązywania strąków.

Jakie odmiany faosli szparagowej warto wybrać?

Jeżeli chcemy wysiać w swoim ogrodzie fasolkę, warto wybrać odmiany odporne na bakteriozę obwódkową i antraknozę fasoli o zielonych strąkach:

• Malwina,
• Esterka,
• Urania,
• Eliza,
• Finezja,
• Amelia,
• Nomad.

Z kolei polecane odmiany fasoli o żółtych strąkach to:

• Polka,
• Galopka,
• Liwia,
• Sonesta,
• Złota Saxa.

Można polecić również odmiany fasoli o fioletowych strąkach, np. tyczna Blauhilde, która uchodzi za najobficiej plonującą, czy karłowa Purple Teepee (bezwłóknista).

Małgorzata Wyrzykowska

Cebula jest oczywiście powszechnie ceniona za swoje walory smakowe. Okazuje się jednak, że poza pojawianiem się na naszych talerzach, cebula może także przysłużyć się w ochronie roślin przed mszycami czy przędziorkami. Jest zabójcza dla szkodników, ale przy tym nie szkodzi roślinom, idealnie więc nadaje się zarówno jako nawóz, jak i oprysk.

Cebula ma wiele wartości odżywczych, dzięki którym nasze rośliny będą zdrowsze i piękniejsze. Do zrobienia wywaru możemy użyć każdego rodzaju cebuli – białej, czerwonej czy szalotki. Najważniejsze jednak, że dzięki temu nic się nie zmarnuje, ponieważ do nawozu czy oprysku używamy łupiny i skórek cebuli, które zostały nam na przykład po przygotowaniu obiadu.

Wykorzystujemy wysuszone resztki z około 2-3 cebul, które przekładamy do pojemnika. Następnie zalewamy je ciepłą, lecz nie gorącą wodą. Na taką ilość cebuli wystarczy około 1 litra. Zamykamy szczelnie pojemnik i odstawiamy na minimum jeden dzień w suchym, zacienionym miejscu. Takim wywarem możemy nawozić kwiaty w większych bądź mniejszych donicach.

Jeżeli natomiast chcemy wykorzystać ją do większych partii ogrodu, należy odpowiednio powiększyć ilość składników. Ze względu na intensywny zapach, nawóz lepiej przechowywać na zewnątrzm, na przykład w słojach lub beczkach. Gnojówkę należy rozcieńczyć w stosunku 1:10, najlepiej deszczówką, co jest najbardziej ekologicznym rozwiązaniem.

Nawóz z cebuli najlepiej sprawdzi się w przypadku szarej pleśni, która najczęściej pojawia się na truskawkach. Poza tym można opryskiwać nim drzewka owocowe, ponieważ wzmacnia i chroni przed szkodnikami. Rozprawi się z mączniakiem, roztoczami, przędziorkami i mszycami. Trzeba jednak pamiętać, że wywar ten jest szczególnie intensywny, lepiej więc nie używać go podczas upałów. Dodatkowo środek należy stosować regularnie – tylko wtedy da pełne efekty!

Bohater wychowany na wsi

Adam Kszczot: dzięki pracy w gospodarstwie zostałem mistrzem

Adam Kszczot, mistrz Europy i wicemistrz świata w biegach na 800 metrów, przyznaje, że swój sukces zawdzięcza m.in. ciężkiej pracy i umiejętności planowania. A tego nauczył się w rodzinnym gospodarstwie rolnym. Co jeszcze Mistrz wyniósł z życia na wsi?

Soda oczyszczona w ogrodzie – jak skutecznie ją wykorzystać?

Soda oczyszczona ma mnóstwo zastosowań, i to nie tylko w przemyśle spożywczym. Świetnie sprawdzi się w kosmetyce, pielęgnacji skóry czy czyszczeniu sprzętów domowych. Co jednak bardzo ważne, to fakt, że soda potrafi też w szybki sposób rozprawić się ze szkodnikami i chorobami roślin w naturalny i bezpieczny sposób. Ten środek świetnie poradzi sobie z uciążliwymi roztoczami, mączlikami oraz mszycami.

Aby przygotować odpowiedni roztwór, należy 1 łyżeczkę sody oczyszczonej zalać 2 litrami ciepłej wody. Najlepiej do takiego maceratu dodać jeszcze łyżeczkę jadalnego oleju bądź kilka kropel płynu do naczyń – w ten sposób zwiększymy efektywność oprysku, gdyż będzie on lepiej przylegał do roślin. Opryski muszą być powtarzane co 2-3 dni, aby dać zamierzone efekty.

Soda oczyszczona doskonale sprawdzi się również przy eliminacji chwastów z ogrodu – należy je najpierw wyplewić, a następnie miejsca, w których rosły obsypać sodą. To sprawi, że niechciane rośliny tak szybko nie odrosną, ale nie zaszkodzi także innym kwiatom, warzywom czy owocom w ogrodzie.

Co ciekawe, soda pomaga także w pozbyciu się mrówek. Wystarczy wysypać odrobinę tego środka w miejscach, w których owady te się gromadzą, a szybko wyniosą się z okolicy. Trzeba jednak pamiętać, aby stosować ten sposób tylko wówczas, gdy mrówki są naprawdę uciążliwe, na przykład kiedy utrudniają zakorzenienie się roślinom lub wchodzą do pomieszczeń mieszkalnych.

Pokrzywa – ogromny sprzymierzeniec w naszym ogrodzie

Pokrzywa ma ogromną wartość odżywczą: zawiera wiele witamin, kwasów organicznych oraz przeciwutleniaczy. Z pokrzywy można przygotować z niej nawóz, który zdziała cuda w naszym ogrodzie – wzmocni zarówno warzywa, jak i rośliny ozdobne, a także ochroni przed szkodnikami.

Na gnojówkę potrzebne są rośliny, które jeszcze nie zdążyły zakwitnąć. Zbieramy je, rozdrabniamy i umieszczamy w pojemniku bądź naczyniu, trzeba jednak pamiętać, aby nie było ono metalowe, ale za to może to być na przykład plastikowe wiadro. Do zalania około 1 kilograma pokrzyw potrzebne będzie 10 litrów wody. Najlepiej wykorzystać deszczówkę – woda z węża ogrodowego najpewniej będzie chlorowana. Tak przygotowaną gnojówkę trzeba odstawić w zacienione miejsce ogrodu oraz przykryć materiałem, aby nawóz nie został w żaden sposób zanieczyszczony. Materiał musi być na tyle cienki, aby możliwy był przepływ powietrza. Jeżeli pokrzywy zostaną szczelnie zamknięte, uniemożliwi im to fermentację. Tak przygotowany specyfik należy wymieszać przynajmniej raz dziennie. W zależności od temperatury, po około 2-4 tygodniach nawóz będzie gotowy. Rozpoznamy, że gnojówka nadaje się już do użycia wtedy, kiedy roztwór zrobi się klarowny, a z powierzchni zniknie piana.

Warto wiedzieć, że niestety nawóz z pokrzyw ma bardzo ostry, nieprzyjemny zapach, ale za to daje niesamowite efekty w ogrodzie! Jest idealny do pielęgnacji pomidorów – ułatwi ich wzrost, sprawi, że owoce są dorodne i soczyste, a dodatkowo ochroni przed różnymi chorobami i szkodnikami.

Świetnie nadaje się do ochrony także innych warzyw oraz drzewek i krzewów owocowych. Należy jednak uważać, jeżeli chodzi o rośliny ozdobne – tego typu gnojówkę nie za dobrze przyjmują rododendrony, wrzosy oraz azalie.

Jak stosować nawozy i opryski naturalne

Przede wszystkim trzeba pamiętać, aby każdy nawóz rozcieńczać przed użyciem. Najlepiej nadaje się do tego deszczówka czy woda z przydomowej studni, ponieważ jest to woda miękka. Należy też uważać i nie stosować nawozów czy oprysków bez umiaru. Najpierw powinniśmy niewielką ilością substancji spryskać małą partię rośliny i sprawdzić, czy nasz specyfik nie powoduje żadnych negatywnych skutków. Jeżeli ten „test” przejedzie pomyślnie, możemy opryskiwać i nawozić już na szerszą skalę. Uważajmy także na młode rośliny – one szczególnie źle mogą znosić potraktowanie silnym środkiem!

Warto także wiedzieć, że preparaty naturalne nie przynoszą spodziewanych efektów natychmiastowo, ale są mniej inwazyjne niż środki chemiczne. Z tego względu należy dany oprysk czy nawóz zastosować kilkukrotnie. Jeżeli jednak zaczniemy wykorzystywać ekologiczne preparaty, na pewno wiele zaoszczędzimy, a przy okazji nie zaszkodzimy roślinom czy innym, pożytecznym stworzeniom, takim jak chociażby pszczoły i jeże.

Kamila Berthold
Fot. Kampus Production z Pexels