Odkurzacz jak ogórek

Odkurzacze Predom Zelmer, zwane "jamnikami" to sprzęty kultowe! Oczywiście nie posiadały żadnych dodatkowych funkcji, ale miały dobrą moc i ssanie.

AGD z PRL-u!

FOTO: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Pralka "Frania"

To chyba najpopularniejszy sprzęt z czasów PRL-u. Mechanizmem głównym był wirnik (teraz stosowane są bębny). Brudne ubrania wrzucano do środka, które mieszały się z wodą i obracały.  

Sokowirówka Predom

Była niemal w każdym domu, dzięki niej gospodynie domowe robiły soki dla całej rodziny! Miało to ogromne znaczenie w tamtych czasach, gdy w sklepach na półkach było pusto. Urządzenie było bardzo głośne, ale niesamowicie wydajne.

Żelazko Dezamet

Pewnie wiele osób pamięta to kultowe żelazko. Funkcja pary? Samooczyszczenie? Nic z tych rzeczy! Kiedyś sprzęty miały jedną funkcję i już! Niektóre z modeli szczyciły się wbudowanym termostatem i regulacją temperatury pracy.

Elektryczny udarowy młynek do kawy

Zanim mielone kawy trafiły na półki sklepowe, sprzedawano jedynie te ziarniste. Zatem w każdym domu musiały być młynki, ręczne lub te bardziej zaawansowane – udarowe.

Suszarka Farel

Te modele słynęły z rozmaitych kolorów! Można je było spotkać niemal w każdym gospodarstwie domowym! Wciąż można je kupić na platformach oferujących używane sprzęty.

Syfon do wody sodowej

Syfon służył do samodzielnego sporządzania wody sodowej. Potrzebne były naboje ze sprężonym CO2 (dwutlenkiem węgla)! Gdy nabój był przebijany, do szklanki leciała woda z… bąbelkami.

Kuchenka Wrozamet

Popularna w czasach PRL-u spotykana niemal w każdym domu!

Grzałka do wody!

Najczęściej użytkowana w zakładach pracy do gotowania wody i parzenia herbaty. 

Prodiż

Służył do pieczenia ciast i mięs, pasztetów, jarzyn oraz przygotowania zapiekanek. Działał niczym piekarnik.

Lodówka Polar

Lodówka – królowała marka Polar, były to najczęściej spotykane urządzenia chłodnicze w polskich domach. W wielu mieszkaniach pracują do dziś. 

AGD w domu

Ranking żelazek. Jakie wybrać do 100, 300 i 500 złotych?

Angelika Drygas

Fot. born_in_the_prl/Instagram, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Zwykle do przekładanych wafli wybieramy gotowe arkusze, kupione w sklepie. Można jednak pokusić się o przygotowanie wafli samemu. Mogą nie okazać się idealnie suche i kształtne, ale odpłacą smakiem! 

Potrzebne będą: 

• 4 jajka 
• 3/4 szklanki cukru 
• 200 g masła 
• 1 szklanka mleka 
• szklanka mąki 
• szczypta soli 

Przygotowanie: 

Oddziel białka od żółtek i ubij je na pianę z cukrem. Następnie dodaj żółtka, mleko i roztopione masło. Wymieszaj wszystko, by składniki się połączyły. Do powstałej masy wsyp mąkę i sól, wymieszaj. Ciasto powinno być dość rzadkie, o konsystencji śmietany. Piecz na waflownicy każdy wafel przez ok. 5 minut. 

Czym przekładać wafle? 

Domowe wafle świetnie smakują “na sucho”. Zawsze jednak można wzbogacić je dodatkami! Wafle można przekładać np. dżemem, masą kajmakową czy masą czekoladową z mlekiem w proszku. Jeżeli chcemy dodać domowej przekąsce szyku, warto pokusić się o przygotowanie masy maślanej z kakao i bakaliami lub masy na bazie mascarpone albo ricotty z dodatkiem domowego toffi i orzechów. Klasycznym rozwiązaniem, znanym z czasów PRL, są z kolei wafle przekładane galaretką. 

Jak zrobić wafle z galaretką?

Składniki: 

• 1 opakowanie wafli kwadratowych lub kilka arkuszy domowych wafli 
• 2 galaretki 
• 1/4 szklanki cukru 
• 200 g margaryny 
• 1 szklanki śmietany 18% 

Przygotowanie: 

Margarynę podgrzej w rondelku wraz z cukrem. Gdy się rozpuści, dodaj śmietanę i energicznie wymieszaj. Następnie wsyp do rondelka galaretkowy proszek i mieszaj, aż się rozpuści, a wszystkie składniki się połączą. 

Jeszcze gorącą masą galaretkową przekładaj wafle. Następnie owiń je folią aluminiową, połóż na płaskiej powierzchni i obciąż np. garnkiem lub książkami. Pozostaw na 3-4 godziny, by masa stężała. Po tym czasie pokrój wafle na dowolne kształty, np. kwadraty, koła, trójkąty.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Nie ma nic gorszego niż wołowina twarda jak podeszwa buta. Łatwo jednak tego uniknąć, zwłaszcza jeśli mamy czas i możemy pozwolić sobie na długie gotowanie. Sekretem idealnie miękkiej i aromatycznej wołowiny jest gotowanie jej przez około 2 godziny w wodzie, która jest gorąca, ale nie wrząca. Każda kolejna godzina w garnku sprawi, że mięso będzie jeszcze bardziej kruche. Gdy osiągnie już oczekiwaną miękkość, nie należy wyciągać go z płynu, ale pozwolić mu ostygnąć w bulionie - dzięki temu wołowina zachowa soczystość. 

Do gotowania najlepsza jest wołowina z barku, biodrówka lub mięso znajdujące się u nasady ogona. 

Jak uzyskać ciemny esencjonalny bulion wołowy? 

Mocny, ciemny bulion o intensywnym smaku to coś, co uzyskać można tylko z wołowiny. Sekret jego przygotowania tkwi w tym, by wcześniej podsmażyć lub podpiec mięso w piekarniku. Z kolei jeśli chcemy uzyskać zywkły, lecz intensywny w smaku rosół, należy surową wołowinę włożyć do zimnej wody i gotować. By uniknąć szarego, mętnego bulionu, warto go szumować, czyli zbierać łyżką pianę, która wytworzy się podczas gotowania. 

Na rosół lub bulion najlepsze będą piersi lub nogi wołowe, sprawdzi się również kawałek mięsa z ogona. 

FOTO: Envato Elements

Smażenie wołowiny - co warto wiedzieć? 

Stek to jedno z najpopularniejszych dań z wołowiny. Jeśli chcemy zrobić go na patelni, najlepiej wybrać mięso z grzbietu, rostbef lub biodro. Przednią część rostbefu stanowi antrykot i on także jest świetnym materiałem na steki. 

Na stekach świat smażonej wołowiny jednak się nie kończy. Na patelni przygotować można również wołowy mostek. Mięso będzie co prawda twardsze, ale wynagrodzi to intensywny smak. Warto jednak poprosić rzeźnika, by dobrze przygotował wołowinę lub samemu dokładnie usunąć przed smażeniem tłuszcz i ścięgna. 

Smażone mięso wołowe po zdjęciu z patelni najlepiej owinąć folią aluminiową i dać mu “odpocząć” przez około 10 minut. Dzięki temu soki równomiernie rozłożą się w mięsie. 

Jak dusić mięso wołowe? 

Z wołowiny można zrobić między innymi wyśmienity gulasz. Do duszenia najlepiej wybrać mięso z łopatki, policzka, karku, dolnej części udźca lub mostka. 

W zależności od tego, na jaki fragment mięsa wołowego się zdecydujemy, musimy zaplanować czas duszenia. W przypadku delikatnego antrykotu czy rostbefu będzie on krótszy, podczas gdy mostek czy łopatkę będziemy musieli dusić dłużej. 

Z jakim winem podawać wołowinę? 

Jednym z najczęstszych dodatków do wołowiny jest wino. Można dodać je do sosu lub podać w kieliszku do gotowego dania. Smaczny sos powstanie, gdy zmieszamy bulion wołowy z gotowanego mięsa z białym winem w proporcji 2:1 i doprawimy masłem, solą oraz pieprzem. 

Do wołowiny z grilla lub pieczonej dobrze pasują czerwone wina wytrawne. Z kolei do gulaszu czy pieczeni lepsze będą takie o niskiej zawartości garbników.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Objawy refluksu:

• ból brzucha,
• zgaga,
• częste i kwaśne odbijanie,
• uczucie pieczenia w mostku;
• ślinotok;
• nudności,
• chrząkanie.

Do tych mniej typowych symptomów należy: przewlekły kaszel; zapalenie: gardła, krtani, czy zatok przynosowych.

Dieta refluksowa

Najważniejsza jest zmiana nawyków. Pacjenci powinni przejść na spożywanie lekkich i mniejszych posiłków, 4-5 razy dziennie, co 3 godziny. Ostatni posiłek na co najmniej trzy godziny przed snem. Po jedzeniu należy unikać schylania się, ćwiczeń, leżenia. Wszystko po to, by zapobiec zarzucaniu kwaśnej treści do przełyku.

Refluks – co jeść?

• potrawy z chudego mięsa, pierś z kurczaka lub z indyka,
• gotowane wędliny,
• warzywa gotowane, jak: marchew, pietruszka, brokuły, cukinia, dynia, kalafior,
• owoce, które nie są kwaśne, jak: banany, gruszki, brzoskwinie, melon,
• kasze,
• chudy nabiał, jak: jogurty i kefiry,
• własnoręcznie przygotowane ciasta z dodatkiem owoców, ze zmniejszoną ilością cukru i tłuszczu,
• koperek, bazylia, oregano, cynamon, słodka papryka, majeranek, ziele angielskie, liść laurowy,
• sałatki lub surówki przygotowane na tarce o drobnych oczkach,
• płatki zbożowe,
• pieczywo jasne i razowe,
• chudy nabiał.

W diecie refluksowej ważne są dobre nawyki – zaleca się kwadrans przed każdym posiłkiem wypijać szklankę przegotowanej lub mineralnej wody.

Refluks – czego unikać:

• dań i produktów z dużą ilością tłuszczu, jak: sery żółte, masło, śmietana, oleje roślinne,
• tłustych gatunków mięs i wędlin,
• słodyczy, zwłaszcza ciastek, ciast z kremem, czekolady,
• pomidorów, cytrusów, czy truskawek,
• alkoholu,
• papierosów,
• mięty, tymianku, kminku, papryki chili, pieprzu, kurkumy, czosnku.

Dieta o niskiej kwasowości przy refluksie

Przy refluksie żołądkowym wskazane są potrawy, które nie wzmagają wydzielania soków trawiennych. Eksperci zalecają, by bacznie obserwować organizm i analizować samopoczucie oraz ewentualne wystąpienie objawów refluksu po danym posiłku. Wielokrotnie zalecenia dietetyczne są zindywidualizowane. I tak, z jednej strony niektóre badania pokazują, że błonnik pokarmowy sprzyja powstawaniu zgagi, z drugiej zaś w pieczywie jasnym brakuje błonnika, który przecież wpływa pozytywnie na przemianę materii. Warto przetestować, po spożyciu jakich produktów pojawiają się chrypka czy pieczenie. Uwaga! Kojąco zadziała np. ciepła woda lub mleko, które pomagają oczyścić przełyk.

W razie niepokojących objawów, warto zgłosić się do lekarza!

Angelika Drygas

fot. envato elements

Tym, co odstrasza od brukselki wiele osób, jest mit o gorzkim smaku tego warzywa. Tymczasem jednak jeśli ugotujemy te kapustki odpowiednio, wcale nie muszą być gorzkie! 

Jeżeli planujemy podać brukselkę jako dodatek do obiadu, np. samą lub z bułką tartą, warto ugotować ją w wodzie doprawionej nie tylko solą, ale także cukrem w równych proporcjach. Na 1 l wody powinna to być 1 łyżeczka soli i 1 łyżeczka cukru. Inną popularną metodą pozbycia się goryczki jest gotowanie brukselki z mlekiem. Warzywa w garnku należy zalać wodą a następnie dodać 3/4 szklanki mleka i gotować na małym ogniu. 

Z kolei dla brukselek, które chcemy przerobić na zupę czy zapiekankę, można wykorzystać inny sposób, jakim jest mrożenie. Wystarczy dzień wcześniej umieścić je w zamrażalniku. Brukselki nie trzeba później rozmrażać, można od razu umieścić ją we wrzątku. Jeżeli nie mamy tyle czasu, warzywom wystarczy godzina w zamrażarce, by przykry gorzki posmak zniknął. 

Przepis na zupę-krem z brukselki 

Składniki: 

• 0,5 kg brukselki 
• 1 marchewka 
• 500 ml rosołu warzywnego 
• 1/2 szklanki mleka 
• 1 cebula 
• sól, pieprz 
• szczypta gałki muszkatołowej 
• 1 łyżeczka suszonego czosnku niedźwiedziego  
• szczypta ziół prowansalskich 

Przygotowanie: 

Marchewkę obierz i pokrój w plastry. Brukselki umyj, obierz i pokrój na połówki. Cebulę obierz i posiekaj w kostkę. W garnku rozgrzej olej, zeszklij cebulę. Dodaj marchewkę i brukselki. Podsmażaj przez chwilę, następnie zalej rosołem warzywnym. Dodaj przyprawy, przykryj garnek i gotuj tak długo, aż warzywa zmiękną. Zmiksuj całość i dolej mleko – w razie potrzeby zmniejsz lub zwiększ ilość płynu, by zupa osiągnęła odpowiednią konsystencję. Podawaj z grzankami.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Chrupiąca panierka to jeden z sekretów sieci fast food, a zarazem jeden z elementów, które w ich kurczakach kochamy najbardziej. Taką panierkę możemy przygotować w domu na różne sposoby. Warto poeksperymentować, by osiągnąć smak, który spełni nasze oczekiwania. 

Aby panierka na kurczaku była chrupka, warto obtoczyć mięso najpierw w jajku, a następnie w płatkach kukurydzianych zamiast w mące. Można także poeksperymentować i do mąki pszennej dodać kilka łyżek kukurydzianej. 

Alternatywą dla mąki, której jednak nie spotkamy w fast foodzie, są także różnego rodzaju ziarna i orzechy. Mogą to być np. pestki słonecznika, orzechy nerkowca czy ziarna sezamu, wymieszane z bułką tartą. Wówczas uzyskamy przyjemną chrupkość oraz nietypowy smak. 

Jak zrobić kurczaka w panierce a la fast food? 

Składniki: 

• 1 kg skrzydełek z kurczaka 
• 1 szklanka mąki+mąka do panierowania 
• 150 ml mleka 
• 2 jajka 
• 2 łyżeczki soli 
• 2 łyżeczki słodkiej papryki 
• 2 łyżeczki pieprzu cayenne 

Przygotowanie: 

Skrzydełka umyj i osusz. Obetnij obojczyki, na których nie ma mięsa, a pozostałą część przetnij na pół. W misce przygotuj mieszankę przypraw: zmieszaj po łyżeczce soli, papryki i pieprzu cayenne. Umieść mięso w naczyniu i natrzyj przyprawami. Odłóż na ok. 30 minut. 

Z mleka, mąki i jajek przygotuj ciasto o konsystencji ciasta naleśnikowego. Dodaj drugą połowę przypraw i wymieszaj. W tym cieście zanurzaj kawałki kurczaka. Następnie przekładaj mięso do osobnego naczynia z mąką i potrząsaj nim tak, by dokładnie pokryć skrzydełka. Tak przygotowanego kurczaka smaż na patelni z rozgrzanym olejem lub we frytkownicy i odkładaj do odsączenia na ręcznik papierowy. Podawaj z sosem np. czosnkowym lub pomidorowym. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Samo w sobie ciasto na gofry nie jest bardzo słodkie. To dodatki sprawiają, że gofry stają się ulubionym łakociem. Jednak nawet wtedy, gdy dbamy o linię lub nie przepadamy za bitą śmietaną i czekoladowym kremem, nie musimy z nich rezygnować! Warto wówczas podać gofry na słono. 

Upieczone suche gofry możemy potraktować niemal tak, jak zwykłe pieczywo i podać z ulubionymi dodatkami. Jest jednak kilka wytrawnych połączeń, które na gofrach smakują doskonale. Może to być na przykład awokado w połączeniu z jajkiem sadzonym. Z kolei absolutnym klasykiem, który sprawdza się w każdym towarzystwie, zatem świetnie wypadnie również na gofrach, jest połączenie serka chrzanowego i wędzonego łososia. Nie inaczej będzie także z parą gruszka i kozi ser lub gorgonzola, którą proponujemy w tym artykule. 

Gofry na słono można przygotować także w wersji bez dodatków. Wtedy warto rozważyć dodanie do ciasta np. szpinaku czy startej na tarce cukinii. Ich smak odmieni zwykłego gofra, a my będziemy mieli pewność, że nie zasłodzimy się po jednym posiłku. 

Jak zrobić gofry z gruszką i kozim serem? 

Składniki: 

• 2 szklanki mąki 
• 2 szklanki mleka 
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia 
• 1 łyżka cukru pudru 
• 100 ml oleju 
• 2 jajka 
• szczypta soli 
• 2 gruszki 
• 150 g gorgonzoli 
• rukola 

Przygotowanie: 

Oddziel białka od żółtek. Białka ubij na sztywno. W osobnym naczyniu wymieszaj mąkę, proszek do pieczenia i cukier. Do tego dodaj żółtka oraz olej. Wymieszaj wszystko, a następnie połącz z pianą z białek, mieszając delikatnie. 

Gotowe ciasto wylewaj na rozgrzaną gofrownicę i piecz przez 3-4 minuty, aż gofry zarumienią się z obu stron. Odkładaj je na metalową kratkę, by wystygły. 

Rukolę umyj i osusz. Gruszki umyj i pokrój w cienkie plastry. Gorgonzolę pokrusz. Na każdym gofrze układaj po kilka liści rukoli i plastrów gruszki. Posyp pokruszonym serem.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wiele osób boi się przygotowywać zwykłe pączki, ponieważ wymaga to sporo pracy i czasu. Pączki wiedeńskie mogą stać się dla nich dobrą alternatywą. Różnią się bowiem od tradycyjnych pączków tym, że do ich przygotowania nie używa się drożdży. Gniazdka robi się z ciasta parzonego – takiego samego, jak na ptysie czy karpatkę. Są zatem lżejsze i mają nieco inną konsystencję, niż zwykłe pączki na cieście drożdżowym. 

Pączki wiedeńskie nazywa się także pączkami hiszpańskimi i fani hiszpańskiej kuchni z pewnością skojarzą je z tamtejszym przysmakiem – churros. To dobre skojarzenie, bo jedne i drugie robi się z ciasta parzonego, jednak mają zupełnie inny kształt. 

Przepis na pączki wiedeńskie 

Składniki: 

• 3 jajka 
• szczypta soli 
• 60 g masła 
• 150 g mąki pszennej 
• 250 ml wody 
• 150 g cukru pudru 
• olej do smażenia 

Przygotowanie: 

W rondelku umieść masło i wodę, dodaj szczyptę soli. Podgrzej składniki aż się zagotują. Gdy masło całkowicie się rozpuści, do gotującej się masy wsyp przesianą mąkę. Mieszaj energicznie, by powstało ciasto, które nie będzie przyklejać się do garnka. Następnie odstaw do przestygnięcia. Gdy ciasto będzie chłodne, wbijaj po jednym jajku i miksuj, aż składniki się połączą. 

Papier do pieczenia potnij na kwadraty o wymiarach ok. 8x8 cm. Ciasto umieść w rękawie cukierniczym i wyciskaj na papier do pieczenia przez szprycę w kształcie gwiazdki, tworząc okręgi. 

W dużym garnku rozgrzej olej. Gdy osiągnie ok. 170 stopni Celsjusza, wkładaj do niego wyciśnięte ciasto papierem do góry. Poczekaj, aż papier się odklei i usuń go z garnka. Pączki smaż z obu stron na złoto. Gdy będą gotowe, wyławiaj je łyżką i odkładaj na ręcznik papierowy, by odsączyć je z nadmiaru tłuszczu. 

Pączki wiedeńskie nie są słodkie, więc przed podaniem możesz posypać je cukrem pudrem lub polać domowym lukrem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements 

Jeden z najstarszych przepisów na kotlety z jajek w polskiej książce kucharskiej pochodzi z okresu XX-lecia międzywojennego, więc to danie sięga swoją historią dalej niż do PRL. Sprawdzi się świetnie, gdy chcemy odpocząć od dań mięsnych lub urozmaicić swój wegetariański jadłospis. Kotlety można traktować także jako danie zero waste, jeśli po śniadaniu lub kolacji zostanie nam kilka ugotowanych na twardo jajek. 

Kotlety z jajek można serwować klasycznie z ziemniakami, traktując je podobnie jak kotlety mielone. Sprawdzą się także w towarzystwie kaszy. Ciekawym pomysłem jest przygotowanie nieco większych kotletów i podanie ich w burgerach - mogą stanowić ciekawą alternatywę dla kotletów warzywnych, które fani burgerów zwykle wybierają na diecie bezmięsnej. 

Jeżeli kotlety z jajek wychodzą suche, warto podać je z sosem, na przykład chrzanowym, porowym, koperkowym lub pieczarkowym. 

Jak zrobić kotlety z jajek? 

Składniki: 

• 7 średnich jajek 
• łyżka siekanego szczypiorku 
• po pół łyżeczki soli i pieprzu 
• pół łyżeczki ostrej papryki w proszku 
• bułka tarta 

Przygotowanie: 

6 jajek ugotuj na twardo i odłóż by ostygły. Następnie obierz je ze skorupek i umieść w sporej misce. Rozgnieć jajka widelcem. Dodaj 2 łyżki bułki tartej, szczypiorek i przyprawy oraz wbij surowe jajko. Wymieszaj wszystko i odstaw na chwilę do lodówki, by masa się schłodziła - dzięki temu łatwiej będzie ją formować. 

Z masy jajecznej rób średniej wielkości kulki, obtaczaj je w bułce tartej i spłaszczaj, by powstały kotlety. Na patelni rozgrzej olej. Podsmażaj kotlety aż się zezłocą. Podawaj z ulubionymi dodatkami. 

Przeczytaj także: Obiad bez mięsa? Wypróbuj kotlety z cukinii i pomidorów

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Muffiny są bardzo proste w przygotowaniu, jednak warto stosować się do kilku reguł, by osiągnąć wymarzony efekt. Przede wszystkim należy zadbać, by składniki, z których przygotowujemy ciasto, były w temperaturze pokojowej. Mieszamy je, najpierw dzieląc na suche i mokre, a potem łącząc ze sobą. Nie musimy starać się, by ciasto na babeczki było idealnie gładkie, wręcz przeciwnie – im więcej grudek, tym lepiej, bo dzięki temu ciasto będzie delikatniejsze. 

Jeżeli zależy nam na tym, by muffiny prezentowały się nienagannie, nie warto nakładać ciasta powyżej 3/4 foremki. Jeżeli będzie go więcej, babeczki nie wyrosną w górę, lecz rozleją się na boki. 

Jak zrobić muffiny z jabłkowymi różami? 

Składniki: 

• 3 jabłka 
• 125 ml oleju 
• 2 jajka 
• 250 g mąki pszennej 
• 100 g cukru 
• 125 ml miodu 
• 2 łyżeczki cynamonu 
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia 
• 2 łyżki posiekanych orzechów włoskich 
• 60 ml jogurtu naturalnego 
• 2 łyżki wody 
• sok z połowy cytryny 

Przygotowanie: 

Wbij jajka do miski, wlej olej, jogurt i miód. Wymieszaj wszystko. W osobnym naczyniu wymieszaj mąkę, cynamon, cukier i proszek do pieczenia. Delikatnie połącz składniki. Dodaj orzechy i wymieszaj wszystko. Przełóż do foremek na muffiny, napełniając je w 3/4. 

Jabłka pokrój na ćwiartki i usuń gniazda nasienne. Pokrój je w cieniutke plastry i umieść w rondelku. Zalej wodą i sokiem z cytryny i podgrzewaj przez 3 minuty, aż zmiękną i staną się plastyczne. Wyłów je i odłóż do odsączenia. Następnie ułóż plasterki na płasko w taki sposób, by na siebie zachodziły w połowie i zwiń je niezbyt ciasno. Jeżeli róże będą się rozpadać, możesz skleić plasterki jabłka za pomocą miodu lub dżemu. Tak przygotowane róże umieść ostrożnie w foremkach z ciastem i lekko wciśnij. Piecz przez 20 minut w piekarniku nagrzanym do 175 stopni Celsjusza. 

Uwaga: Jeśli nie chcesz przygotowywać muffinek z jabłkowymi różami, umyte owoce pokrój w mniej więcej centrymetrową kostkę i dodaj do masy wraz z orzechami.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wiele osób nastawia zakwas z buraków przez cały rok, nie tylko w okresie okołoświątecznym. Ma on bowiem liczne właściwości prozdrowotne. Jednak ci, którzy piją buraczany zakwas, często mają problem z tym, co zrobić z pozostałych po kiszeniu warzyw. Możliwości, wbrew pozorom, jest bardzo dużo! 

Z wyjętych z zakwasu buraków można zrobić dodatek do obiadu - pociąć je w cienkie plastry lub zetrzeć na tarce i podać np. do kotletów mielonych. Kiszone buraki mogą jednak stanowić także główny element dania, jeśli przygotujemy z nich na przykład sałatkę. Z kolei alternatywę dla czerwonego barszczu może stanowić burakowa zupa krem. 

Jak przygotować zakwas z buraków? 

Składniki: 

• 3 buraki,  
• 350 ml wody,  
• przyprawy: 4 ząbki czosnku, duży liść laurowy, 6 ziaren pieprzu, 4 ziarna ziela angielskiego,  
• płaska łyżeczka soli. 

Przygotowanie: 

Buraki umyj i obierz ze skórki. Pokrój je w plastry. Ułóż warstwę buraków w czystym, dużym słoju i przesyp ją mieszanką przypraw. Powtarzaj, aż słoik się zapełni. Sól rozpuść w wodzie i tak przygotowaną solanką zalej buraki w taki sposób, by nie wystawały ponad powierzchnię. Zamknij słoik i odstaw go w suche, ciemne, chłodne miejsce na 10 dni.

FOTO: Envato Elements

Co można dodać do zakwasu buraczanego? 

Podany przepis to podstawowa wersja buraczanego zakwasu. Można go na różne sposoby modyfikować. Jeśli chcemy uzyskać ciekawszy smak, do kiszonych buraków warto dodać kilka obranych ze skórki słodkich jabłek oraz cebulę. Warto poeksperymentować także z przyprawami, dodając np. goździki albo korzeń chrzanu. Z kolei jeśli zależy nam, by proces fermentacji przebiegał szybciej, do słoja warto dodać skórki razowego chleba. 

Jak uniknąć błędów przy robieniu zakwasu? 

Osoby, które dopiero zaczynają swoją przygodę z domowym zakwasem z buraków, często popełniają błędy, których łatwo uniknąć. Pierwszy z nich to nieuwaga, która doprowadza do tego, że w zakwasie pojawia się pleśń. Może do tego dojść, jeśli nie zalejemy buraków całkowicie solanką lub nie dociśniemy ich i wystają ponad płyn. Jeśli w słoiku pojawią się skupiska pleśni a zapach zakwasu stanie się lekko zatęchły i “piwniczny”, należy go wylać. Przecedzanie płynu nic nie da, tę partię należy spisać na straty. 

Inaczej wygląda sytuacja, gdy nasz zakwas pachnie i wygląda tak jak powinien, ale w konsystencji jest bardzo gęsty, niemal galaretowaty. W tym przypadku jest jeszcze szansa, by go uratować! Należy przestawić słój w chłodniejsze miejsce i dolać nieco więcej zalewy. Opcjonalnie można dodać także kilka łyżek gotowego, udanego zakwasu lub wody z ogórków kiszonych – obecne w nich bakterie mlekowe wesprą prawidłową fermentację. Jeśli jednak po kilku dniach zakwas wciąż jest gęsty, lepiej go wylać i nastawić nowy.

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Blok czekoladowy to jeden z przysmaków, które swoją popularność zawdzięczają trudnym warunkom życia w czasach PRL-u. Prawdziwa czekolada była wówczas rarytasem, więc sprytne gospodynie domowe wymyśliły jej imitację, przygotowywaną z dostępnych składników: margaryny, kakao i mleka w proszku. Ten deser miał same zalety - zaspokajał dziecięce marzenia o czekoladzie, był prosty i szybki w przygotowaniu, a od święta można było wzbogacić go o herbatniki lub bakalie i w ten sposób dodać mu uroczystego charakteru. 

Gdy PRL upadł, polskie sklepy zalały towary z zachodu. Czekolada przestała być rarytasem, więc blok czekoladowy nie był już tak popularny. Warto jednak pamiętać o tym deserze, bo robi się go szybko i jest niedrogi. 

Jak zrobić blok czekoladowy rodem z PRL-u? 

Składniki: 

• 200 g margaryny 
• 3 czubate łyżki kakao 
• 1 szklanka cukru pudru 
• 50 ml wody 
• 1 i 3/4 szklanki mleka w proszku 
• 200 g pokruszonych herbatników 
• ulubione bakalie 
• opcjonalnie esencja waniliowa lub cukier waniliowy  

Przygotowanie: 

Masło umieść w garnku i podgrzej, by się roztopiło. Dodaj kakao, cukier puder, ewentualnie cukier waniliowy i wlej wodę. Podgrzewaj na małym ogniu, by utworzyć jednolitą masę. Odstaw do ostygnięcia. Gdy masa się schłodzi, ubijaj ją mikserem na małych obrotach, dosypując po trochu mleko w proszku. Następnie pokrusz herbatniki niezbyt drobno. Dodaj je do masy wraz z bakaliami i wymieszaj całość łyżką. Przełóż masę do naczynia, wyłożonego papierem do pieczenia, i odstaw na ok. 1,5 godziny, by całość zastygła.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Prrzygotowując dania z ziemniaków, powinniśmy pamiętać, że te warzywa dzielą się według typów kulinarnych. Oznacza to, że ta sama potrawa, zrobiona z dwóch różnych odmian ziemniaka może wyjść nieco inaczej, ponieważ typy różnią się od siebie zawartością suchej masy oraz skrobi. Warto zwrócić na to uwagę, gdyż wybór złego typu ziemniaków może poskutkować tym, że potrawa będzie miała nieodpowiednią konsystencję. 

Ziemniaki jadalne dzieli się na trzy typy kulinarne: 

• typ A: sałatkowy - po ugotowaniu nie rozpada się i można go kroić, najlepszy do zup, sałatek, zapiekanek i do smażenia; 
• typ B: ogólnoużytkowy - po ugotowaniu miąższ pozostaje dość zwięzły, ale rozpada się pod naciskiem widelca, ten typ sprawdzi się do puree, kopytek, babek ziemniaczanych; 
• typ C: mączysty - po ugotowaniu miąższ jest lekko suchy i łatwo się rozpada, takie ziemniaki nadają się na placki, frytki i do pieczenia. 

Jak zrobić ziemniaczaną tartę? 

Składniki: 

• 125 g mąki 
• 75 g zimnego masła 
• szczypta soli 
• 1 łyżka cukru 
• zimna woda 
• masło do smarowania formy 
• 5-6 średniej wielkości ziemniaków 
• 3 łyżki musztardy miodowej lub francuskiej 
• 1 jajko 
• 1/3 gałki muszkatołowej, świeżo startej 
• sól, pieprz do smaku 
• ząbek czosnku 

Przygotowanie: 

Zacznij od przygotowania kruchego spodu: mąkę i masło umieść na stolnicy i przesiekaj, by się połączyły. Dodaj sól, cukier i wodę i zagnieć ciasto. Formę do tarty wysyp mąką, rozwałkuj ciasto i wyłóż dno foremki. Odłóż na godzinę do lodówki. 

W tym czasie przygotuj farsz. Ziemniaki obierz, ugotuj i ugnieć lub przeciśnij przez praskę. Dodaj musztardę, jajko, czosnek i przyprawy. Wymieszaj wszystko. Piekarnik rozgrzej do 180 stopni Celsjusza. Wyjmij z lodówki spód i nakłuj go widelcem. Wyłóż farsz, wyrównaj i wstaw do piekarnika. Piecz przez ok. 30 minut.

FOTO: Envato Elements

Alternatywa dla placków: przepis na kotlety z ziemniaków 

Składniki: 

• 400 g ziemniaków, 
• 2 łyżki masła, 
• 1 cebula, 
• 1 ząbek czosnku, 
• 1 jajko, 
• 1 łyżeczka utartego curry, 
• pół łyżeczki kurkumy, 
• świeża pietruszka i koperek, 
• pół szklanki bułki tartej, 
• sól i pieprz 

Przygotowanie: 

Ziemniaki obierz, opłucz i ugotuj. Następnie przepuść przez praskę lub rozgnieć tłuczkiem. Cebulę i czosnek obierz i posiekaj drobno. Podsmaż na złoto na patelni z dodatkiem curry i kurkumy. Następnie połącz z ziemniakami. Dodaj posiekaną pietruszkę i koperek, kilka łyżek bułki tartej, jajko oraz sól i pieprz. Wymieszaj wszystko, by powstała masa, z której da się formować kotlety (jeśli będzie za luźna, dodaj bułki tartej). Przygotuj kotlety i obtocz je w bułce tartej. Smaż na oleju aż kotleciki będą złote.

FOTO: Envato Elements

Ziemniaki we francuskim stylu: zapiekanka casserole z kurczakiem 

Składniki: 

• 10 ziemniaków 
• 5 małych udek z kurczaka 
• 1 łyżka oliwy z oliwek 
• 4 ząbki czosnku w łupinach 
• 1 szklanka bulionu warzywnego 
• 1 puszka białej fasoli 
• 1/2 szklanki czarnych oliwek 
• 1 łyżka kaparów 
• sól 
• 4 gałązki świeżego tymianku 
• 1 łyżka masła 

Przygotowanie: 

Kurczaka umyj i osusz, natrzyj solą i podsmaż na patelni przez kilka minut, aż skórka stanie się złota i chrupiąca. Następnie przełóż udka do naczynia żaroodpornego. Ziemniaki obierz i pokrój na plastry o grubości ok. 0,5 cm. Podsmaż je na patelni wraz z czosnkiem i dodaj do naczynia z kurczakiem. Następnie dodaj fasolę, oliwki, kapary, tymianek i masło. Zalej całość bulionem, przykryj naczynie i wstaw na godzinę do piekarnika, nagrzanego do 200 stopni Celsjusza. Po 30 minutach usuń pokrywkę.

FOTO: Envato Elements

Przepis na ziemniaczaną zupę krem z porami 

Składniki: 

• 500 g ziemniaków 
• 50 g masła 
• 300 g porów (tylko białe części) 
• 150 ml białego wytrawnego wina 
• 850 ml bulionu warzywnego lub wody 
• 300 g śmietany 18% 
• 100 g śmietany 30% 
• sól, pieprz biały, gałka muszkatołowa 

Przygotowanie: 

Pory dokładnie umyj i pokrój w cienkie plasterki. W garnku rozpuść masło, dodaj posiekane pory i podduszaj na małym ogniu, by się nie zarumieniły. Następnie zalej winem i podduszaj przez ok. 5-8 minut, by płyn odparował. Ziemniaki obierz i pokrój na kawałki. Dodaj do porów, zalej całość bulionem i gotuj, aż warzywa będą miękkie. Przestudź, wlej śmietanę i przypraw do smaku solą, pieprzem oraz gałką muszkatołową. Zblenduj całość na gładki krem. Podawaj ze szczypiorkiem lub grzankami.

FOTO: Envato Elements

Kuchnia zero waste: ziemniaczany pasztet z warzywami z rosołu 

Składniki: 

• 8-10 marchewek 
• 4 pietruszki 
• 1 seler korzeniowy 
• 1 kg ugotowanych ziemniaków 
• 5 cebul 
• 0,5 szklanki mąki ziemniaczanej 
• 1 łyżeczka gałki muszkatowej 
• 2 -3 łyżeczki soli 
• 1 łyżeczka pieprzu mielonego 
• 2 listki laurowe 
• 5 ziaren ziela angielskiego 

Przygotowanie: 

Marchew, pietruszkę i seler ugotuj do miękkości (możesz użyć warzyw z rosołu). Wyłów z płynu i odłóż do odsączenia. Ziemniaki obierz i ugotuj. Cebule obierz, posiekaj w drobną kostkę i podsmaż na oleju, by się zarumieniły. Następnie w maszynce do mielenia mięsa umieść marchew, pietruszkę, selera i ziemniaki. Przemiel wszystkie warzywa. Dodaj cebulę. Dopraw masę gałką muszkatołową, solą, pieprzem, liśćmi laurowymi i pokruszonymi ziarnami ziela angielskiego. Na koniec dodaj mąkę - masa powinna być gęsta. Przełóż pasztet do blaszki, wysmarowanej masłem i wysypanej bułką lub wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz w 180 stopniach Celsjusza przez około 1,5 godziny.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Wiele drinków wymaga dokładnego wstrząśnięcia, by składniki dobrze się wymieszały. Jednak kupowanie zestawu barmańskiego na jeden wieczór nie zawsze się opłaca. Zanim podejmiemy decyzję o zakupie, warto się zastanowić, czy możemy coś zastąpić tym, co już mamy w domu. Profesjonalne mieszadełka nie są potrzebne, jeśli mamy długie łyżeczki. Do kruszenia lodu wystarczy zwykły ręczny blender z wysokim naczyniem. Z kolei shaker bez problemu zastąpi po prostu... spory słoik z zakrętką. Dzięki niemu przygotujesz wszystkie napoje z naszej listy! 

Klasyczne mohito miętowe 

Składniki na 1 drink: 

• 50 ml białego rumu, 
• 0,5 limonki, 
• 2 łyżeczki brązowego cukru, 
• 5 liści mięty, 
• woda gazowana lub tonik, 
• kostki lodu 

Przygotowanie: 

Opłucz miętę i umieść ją w wysokiej szklance. Wsyp cukier i wlej sok, wyciśnięty z połowy limonki. Długą łyżeczką ubijaj przez chwilę składniki, by mięta puściła sok, a cukier się rozdrobnił. Następnie wlej rum i wrzuć lód. Uzupełnij szklankę do pełna wodą lub tonikiem. Podawaj ze słomką.

FOTO: Envato Elements

Jak zrobić pinacoladę? 

Składniki: 

• 50 ml białego rumu, 
• 30 ml mleczka kokosowego, 
• 100 ml soku ananasowego, 
• kostki lodu 

Przygotowanie: 

Lód wsyp do wysokiego naczynia od blendera. Wlej rum, mleczko kokodowe i sok ananasowy. Blenduj całość przez ok. 2 minuty, aż lód całkowicie się rozkruszy. Podawaj w wysokiej szklance, udekorowanej plastrem ananasa.

FOTO: Envato Elements

Szarlotka czyli prosty drink z sokiem jabłkowym 

Składniki: 

• 50 ml wódki, 
• 150 ml soku jabłkowego, 
• sok z 1/4 wyciśniętej cytryny lub limonki, 
• kostki lodu, 
• cynamon 

Przygotowanie: 

Kilka godzin przed przygotowywaniem drinków schłódź wódkę i sok w lodówce. Następnie wlej je do shakera lub słoika. Dodaj sok z cytryny lub limonki i szczyptę cynamonu. Wstrząsaj naczyniem przez około minutę. Kostki lodu wsyp do szklanki i zalej drinkiem.

FOTO: Envato Elements

Z czego składa się Cuba Libre i jak go zrobić? 

Składniki: 

• 50 ml białego rumu, 
• 150 ml coli, 
• sok wyciśnięty z połowy limonki, 
• kostki lodu 

Przygotowanie: 

Do shakera lub dużego słoika wlej rum i colę. Wyciśnij sok z połowy limonki i dodaj do naczynia. Zakręć i wstrząsaj przez około minutę. W szklance umieść lód, oraz, ewentualnie, plastry limonki. Zalej przygotowanym trunkiem.

FOTO: Envato Elements

Monte dla dorosłych czyli drink mleczno-orzechowy 

Składniki: 

• 50 ml wódki orzechowej, 
• 100 ml mleka zagęszczonego (lub zwykłego 3.2%), 
• kostki lodu 

Przygotowanie: 

Wlej wódkę i mleko do shakera lub wysokiego słoika. Jeśli nie masz doświadczenia w przygotowywaniu tego drinka, użyj przezroczystego słoika. Następnie wstrząsaj naczyniem przez około minutę - należy robić to energicznie, ale pilnując, by mleko się nie spieniło. Przelej do szklanek z lodem.

FOTO: Envato Elements

Drink z likierem słony karmel 

Składniki: 

• 50 ml likieru słony karmel, 
• 50 ml likieru kawowego, 
• 50 ml mleka, 
• kostki lodu lub kulka lodów waniliowych 

Przygotowanie: 

Do shakera lub słoika wlej likier o smaku słonego karmelu i likier kawowy. Dodaj mleko i przez minutę wstrząsaj naczyniem, pilnując, by mleko się nie spieniło. W szklance lub kieliszku do martini umieść kostki lodu lub kulkę lodów waniliowych i zalej przygotowanym napojem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Składniki: 

• 1,5 szklanki ryżu do risotto 
• 1 średni brokuł 
• 1 średnia cebula 
• 3-4 szklanki warzywnego bulionu 
• garść startego parmezanu 
• 2 czubate łyżki masła 
• 1 łyżka oliwy 
• garść migdałów 
• świeżo zmielony pieprz 

Przygotowanie: 

Brokuła umyj i podziel na małe różyczki. Cebulę obierz, posiekaj w drobną kostkę i podsmaż na patelni z masłem i oliwą. Gdy się zeszkli, wsyp surowy ryż. Podsmaż przez chwilę i zalej wszystko bulionem. Gotuj na średnim ogniu, w razie potrzeby dolewając płyn, aż ryż zmięknie. Gdy osiągnie odpowiednią konsystencję, zdejmij z ognia, dodaj parmezan i dopraw pieprzem. Wymieszaj wszystko. Podawaj z podprażonymi migdałami.

FOTO: Envato Elements

Pieczone warzywa – feeria barw na talerzu 

Składniki: 

• 200 g kolorowych marchewek  
• 200 g pomarańczowych marchewek 
• 200 g cukinii zielonej 
• 200 g cukinii żółtej 
• 250 g groszku zielonego w strączkach (może być świeży lub mrożony) 
• 100 g młodej kukurydzy 
• 1 papryka czerwona 
• 1 papryka żółta 
• 1 cebula czerwona 
• tymianek 
• sól i oliwa 

Przygotowanie: 

Marchewki i cukinie umyj i pokrój na paski lub w plastry. Paprykę umyj, usuń nasiona i pokrój w paski. Cebulę obierz i pokrój w plastry. Wrzuć wszystko do dużego naczynia żaroodpornego, zalej oliwą, posyp solą i tymiankiem. Wymieszaj wszystko dokładnie. Piecz ok. 25-30 minut w 180 stopniach.

FOTO: Envato Elements

Klasyczna prostota czyli focaccia z oliwkami i pomidorami 

Składniki: 

• 20 g świeżych drożdży lub 7 g drożdży suszonych 
• 7 łyżek ciepłej wody 
• płaska łyżeczka cukru 
• 300 g mąki pszennej 
• 2 płaskie łyżeczki soli 
• 4 łyżki oliwy 
• 125 ml ciepłej wody 
• świeży rozmaryn 
• 50 g mini pomidorków 
• słoik czarnych oliwek 

Przygotowanie: 

Drożdże, 2 łyżki mąki, cukier oraz wodę umieść w naczyniu, rozetrzyj razem i odstaw w ciepłe miejsce na ok. 20 minut. Gdy zaczyn ruszy, umiesć go w dużej misce. Wsyp mąkę, sól, wlej wodę i oliwę z oliwek. Wymieszaj wszystko drewnianą łyżką, a następnie wyrabiaj ręcznie lub za pomocą miksera z hakiem. Ciasto powinno być jednolite, ale lepkie. Przykryj naczynie ściereczką i odstaw na godzinę, by ciasto wyrosło. 

Do naczynia, w którym będzie pieczona focaccia, wlej dwie łyżki oliwy i rozetrzyj palcami po ściankach. Natłuszczonymi dłońmi przenieś ciasto do naczynia i rozciągaj je delikatnie, by wypełniło formę. Odstaw jeszcze na 30 minut do wyrośnięcia. Po tym czasie palcami zrób wgłębienia w cieście, posyp rozmarynem i udekoruj pomidorkami oraz oliwkami - pamiętaj lekko je wcisnąć. Piecz w nagrzanym do 220 stopni Celsjusza piekarniku przez 25 minut. 

By danie wyglądało jeszcze bardziej spektakularnie, możesz ułożyć na nim kwiatowy ogród np. z papryki, pomidora, oliwek i cebuli. 

FOTO: Envato Elements

Pyszne i zjawiskowe faszerowane pomidory 

Składniki: 

• 0,5 szklani kaszy perłowej 
• 5 pomidorów 
• sól, pieprz 
• papryka mielona 
• 0,5 szklanki śmietany 22% 
• 200 ml bulionu 
• 250 g mięsa mielonego 
• olej 
• 2 cebule 

Przygotowanie: 

Kaszę perłową przepłucz, zalej osolonym wrzątkiem i gotuj przez ok. 25 minut. Następnie odsącz na sitku. Pomidory umyj i odetnij góry. Usuń miąższ i pestki. Cebulę umyj, posiekaj i podsmaż na oleju razem z mięsem. Dopraw solą, pieprzem i papryką. Pomidory napełnij farszem, ułóż w żaroodpornym naczyniu, zalej bulionem i wstaw do piekarnika, nagrzanego do 180 stopni Celsjusza na ok. 30 minut. Pozostały bulion wymieszaj ze śmietaną i miąższem z pomidorów, dopraw do smaku i podawaj jako sos. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Składniki: 

• 500 g mąki pszennej, 
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia, 
• łyżeczka sody oczyszczonej, 
• 10 łyżek kakao, 
• 2 szklanki brązowego cukru, 
• 4 duże jajka, 
• 250 ml oleju rzepakowego, 
• 300 ml szampana 

Na polewę: 

• 200 ml śmietanki 30 proc., 
• 100 g kakao, 
• 250 g cukru, 
• 225 ml wody, 
• 50 g miodu, 
• 250 g żelatyny + 40 ml wody. 

Przygotowanie: 

Wszystkie składniki powinny być w temperaturze pokojowej. Mąkę, proszek, sodę i kakao wsyp do miski. W osobnym naczyniu wbij jajka i lekko je roztrzep, ale nie ubijaj. Dodaj cukier, olej i szampana i dokładnie wymieszaj. Połącz suche i mokre składniki, wymieszaj, by stworzyły jednolitą masę. Formę wysmaruj masłem i oprósz mąką. Wlej ciasto i piecz ok. 50 minut w temp. 160 stopni Celsjusza. Po upieczeniu wyjmij ciasto z formy i odłóż, by ostygło. 

Przygotuj kakaową glazurę: zagotuj wodę z cukrem, kakao i śmietanką. W ciepłym płynie rozpuść miód. W osobnym naczyniu namocz żelatynę, a następnie rozpuść ją. Dodaj żelatynę do polewy i wymieszaj wszystko. Zmiksuj masę i przecedź przez sitko. Tak przygotowaną glazurą oblej wystudzoną babkę. Ozdób w dowolny sposób. 

FOTO: Envato Elements

Zamiast makowca: makowa panienka z karmelem 

Składniki: 

• 6 jajek 
• 250 g cukru 
• 6 g proszku do pieczenia 
• 100 g mąki 
• 100 g maku 
• 125 ml śmietany 30% 
• 125 g masła 
• 2 łyżki cukru pudru 
• 150 ml mleka 
• 1 budyń 
• 100 g serka mascarpone 

Przygotowanie: 

Jajka rozbij, umieszczając w osobnych naczyniach żółtka i białka. Do żółtek dodaj 100 g cukru i ubij na puch. Wlej dwie łyżki wody i wymieszaj. Białka ubij na sztywno. Do masy z żółtek dodaj mąkę, proszek do pieczenia oraz mak. Następnie po trochu dodawaj białka i delikatnie mieszaj, aż składniki się połączą. Wylej na blachę, wyłożoną papierem. Piecz w 180 stopniach Celsjusza przez 15 minut. 

Z pozostałych 150 g cukru przygotuj karmel. Gdy będzie gotowy, wlej do niego śmietankę, wymieszaj i odstaw do wystudzenia. Ugotuj budyń i wystudź. Masło ubij z cukrem pudrem, a następnie połącz z mascarpone, budyniem i karmelem. 

Upieczony biszkopt makowy przetnij wzdłuż. Posmaruj masą karmelową pierwszy blat, następnie nałóż drugi i posmaruj po wierzchu. Polej karmelem. 

FOTO: Envato Elements

Bajaderki z alkoholem tylko dla dorosłych 

Składniki: 

• 800 g ciastek, ciast itd. 
• 1/2 szklanki mleka 
• 100 g masła 
• 50 g gorzkiej czekolady 
• 3-4 łyżki powideł śliwkowych 
• 3 łyżki kakao 
• 1/2 szklanki bakalii 
• 30-50 ml wódki lub rumu 

Przygotowanie: 

Wszystkie resztki ciast pokrusz na kawałki, mogą być większe i mniejsze, i umieść w dużej misce. W rondelku przygotuj masę z masła, mleka i kakao (jeśli w resztkach jest dużo czekoladowych ciast, możesz pominąć ten składnik). Przestudź i dodaj do ciast. Następnie wlej alkohol, dodaj powidła oraz bakalie. Zagnieć wszystko na jednolitą masę. Zrób z niej kulki lub wyklej nią foremki do lodów i odstaw do zastygnięcia. Następnie oblej je polewą czekoladową i udekoruj. 

FOTO: Envato Elements

Wytworny sernik z pomarańczami 

Składniki: 

• 200 g ciastek pełnoziarnistych 
• 100 g masła 
• 1 kg sera trzykrotnie mielonego 
• 250 g mascarpone 
• 4 jajka 
• 1 opakowanie budyniu waniliowego 
• 250 g cukru 
• 2 pomarańcze  
• 1 łyżka ekstraktu z wanilii lub aromatu pomarańczowego 

Przygotowanie: 

Ciasteczka pokrusz za pomocą wałka do ciasta lub blendera. Masło rozpuść w rondelku i dodaj do ciastek. Wymieszaj i tak powstałą masą wyklej dno tortownicy. Włóż do piekarnika, rozgrzanego do 180 stopni, na 15 minut. 

Przygotuj masę serową. Wymieszaj ser, serek mascarpone, jajka, cukier, proszek budyniowy oraz ekstrakt waniliowy. Zetrzyj skórkę z obu pomarańczy a z jednego owocu wyciśnij sok. Dodaj skórkę do masy serowej, wlej sok i wymieszaj. Masę wylej na podpieczony spód. Piekarnik nagrzej do 180 stopni, na spodzie ustaw blaszkę z wodą. Wstaw sernik i piecz go przez 15 minut. Po tym czasie zmniejsz temperaturę do 140 stopni i piecz jeszcze 50 minut. Następnie wyłącz piekarnik i pozostaw w nim sernik do wystygnięcia. Udekoruj np. plastrami pomarańczy. Przechowuj w lodówce. 

FOTO: Envato Elements

Karmelowe brownie 

Składniki: 

• 180 g masła 
• 300 g gorzkiej czekolady 
• 3 duże jajka 
• 2 łyżeczki ekstraktu z wanilii 
• 220 g cukru 
• 100 g mąki pszennej 
• 0,5 łyżeczki proszku do pieczenia 
• 1 szklanka cukru 
• 4 łyżki wody 
• 120 ml śmietany kremówki 30% lub 36% 
• 30 g masła 

Przygotowanie: 

Masło rozpuść w rondelku. Wrzuć do niego posiekaną gorzką czekoladę i rozmieszaj. Odstaw do przestudzenia. W tym czasie do miski wbij jajka i lekko je roztrzep, ale nie ubijaj. Dodaj wanilię i cukier, wymieszaj. Następnie połącz z masą czekoladową. Wsyp mąkę i proszek do pieczenia, wymieszaj. Piecz w temperaturze 160ºC przez około 35 minut. 

Przygotuj karmel: w rondelku umieść cukier i zalej wodą. Podgrzewaj na niedużym ogniu, aż cukier się skarmelizuje. Następnie wlej kremówkę, dodaj masło i wymieszaj, by wszystko się połączyło. Gotuj jeszcze przez minutę, potem wystudź i polej brownie po wierzchu. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Składniki: 

• 12 niewielkich cebul 
• 5 łyżek drobno startego parmezanu 
• 100 g gęstej kwaśnej śmietany 
• 1 łyżka oliwy 
• 1 ząbek czosnku 
• 1 pomidor 
• 250 ml (kieliszek) białego wina 
• przyprawy: rozmaryn, tymianek 
• sól i pieprz do smaku 

Przygotowanie: 

Zacznij od obrania cebul z łupin. Następnie zetnij ogonek. Wytnij środek z każdej cebuli, zostawiając 2-3 warstwy, by zachowała kształt. Włóż na 5 minut do osolonego wrzątku. Środek cebul posiekaj drobno i podsmaż na patelni. Pod koniec smażenia dodaj posiekany czosnek. Następnie dodaj posiekane zioła (mogą być też suszone), pokrojonego w drobną kostkę pomidora, śmietanę i parmezan. Przez chwilę podduszaj wszystko na patelni. Następnie nałóż masę do środka cebul. Ułóż je w naczyniu żaroodpornym i zalej winem. Piecz przez około 20 minut w 200 stopniach Celsjusza. 

FOTO: Envato Elements

Jak zrobić wytrawne tartaletki z grzybami? 

Składniki: 

• 250 g mąki pszennej 
• 125 g zimnego masła 
• 1 żółtko 
• 1 łyżeczka soli 
• 50 ml zimnej wody 
• 1 szklanka leśnych grzybów, pokrojonych w kostkę 
• 1 cebula szalotka 
• 1/3 szklanki tartego parmezanu 
• 125 ml kwaśnej śmietany 30%  
• oliwa do smażenia  
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

W misce lub na stolnicy umieść mąkę, masło, żółtko i sól. Posiekaj szybko. Dodaj wodę i zagnieć ciasto. Uformuj je w kulę, owiń folią spożywczą i na godzinę włóż do lodówki. 

Szalotkę posiekaj i podsmaż na oliwie. Dodaj grzyby i duś razem przez 10 minut. Następnie wlej śmietankę, zagotuj i odstaw do wystygnięcia. 

Schłodzone ciasto rozwałkuj cienko. Wyklej nim foremki do tartaletek. Następnie nałóż farsz i posyp po wierzchu parmezanem. Piecz w 180 stopniach Celsjusza przez 20 minut. 

FOTO: Envato Elements

Ziołowe przekąski na raz 

Składniki: 

• 200 g mąki pszennej, 
• 20 g świeżych drożdży lub 1 łyżeczka suszonych, 
• 125 ml letniej wody, 
• 1 łyżeczka soli, 
• 1/2 łyżeczki cukru, 
• oliwa do posmarowania, 
• 70 g masła, 
• 4 ząbki czosnku, 
• 3 łyżki drobno posiekanej natki pietruszki, 
• 1 płaska łyżeczka soli, 
• 0,5 szklanki tartego parmezanu, 
• 1 opakowanie mozzarelli 
• 1 opakowanie suszonego tymianku 

Przygotowanie: 

Wodę wlej do miski, dodaj pokruszone drożdże i cukier. Wymieszaj i odstaw na 10 minut w ciepłe miejsce. Po tym czasie dodaj mąkę i sól, wyrób ciasto, by było gładkie i elastyczne. Przykryj miskę z ciastem ściereczką i odstaw na godzinę w ciepłe miejsce. Po tym czasie ponownie krótko je zagnieć i rozwałkuj na prostokąt. Posyp parmezanem i palcami delikatnie wgnieć ser w ciasto. Za pomocą noża lub noża do pizzy pokrój ciasto na paski o szerokości ok. 3cm. Następnie pokrój paski w poprzek, by otrzymać kawałki wielkości mniej więcej 3 na 4 cm, lub zwiń je w ślimaczki. Ułóż na blasze do pieczenia. 

W rondelku rozpuść masło, dodaj czosnek posiekany lub przeciśnięty przez praskę, sól oraz pietruszkę. Odstaw do wystygnięcia. Gdy masło ostygnie, posmaruj nim każdy prostokąt ciasta. Posyp po wierzchu drobno pokrojoną mozzarellą i szczyptą suszonego tymianku. Piecz przez 15-20 minut w 200 stopniach Celsjusza. Po wyjęciu posmaruj pozostałym masłem czosnkowym. Takie przekąski możesz podawać z podgrzanym płynnym miodem. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Jest kilka uniwersalnych dań, które mogą posłużyć do wykorzystania poświątecznych resztek. To wszystkie potrawy, które przygotowuje się według własnego uznania: sos do ryżu czy makaronu, zapiekanki z makaronu i ziemniaków, farsz do tarty, naleśników albo muffinek. Część resztek z wigilijnego i świątecznego stołu możemy także zamrozić i zużyć w późniejszym czasie – tak można postąpić np. z bigosem czy nieugotowanymi pierogami. 

Inne pomysły na wykorzystanie pozostałości z przygotowań do świąt znajdziesz tutaj: Jak przygotować śniadanie świąteczne less waste?

Zapiekanka z mięsnych resztek 

Składniki: 

• 300 g poświątecznych wędlin i mięsa 
• 2 cebule 
• kilka ząbków czosnku 
• 1 marchewka 
• 1 jajko 
• 200 ml śmietany 
• ulubione zioła 
• pieprz, sól 

Przygotowanie: 

Wędliny i mięso ze świąt pokrój w grubszą kostkę. Cebulę obierz i posiekaj, podsmaż na patelni razem z czosnkiem. Marchewkę obierz i zetrzyj na tarce. Wszystko razem wymieszaj, dopraw do smaku ziołami oraz pieprzem i solą. Umieść w naczyniu żaroodpornym. Zalej jajkiem, rozmieszanym ze śmietaną. Piecz w 180 stopniach Celsjusza przez ok. 20-30 minut. 

FOTO: Envato Elements

Forszmak czyli pyszna zupa z resztek 

Składniki: 

• 300 g wędlin, kiełbas, pieczonych mięs itd. 
• 1 cebula 
• 1 łyżka oleju 
• 3 i 1/2 szklanki bulionu 
• 2 ogórki kiszone 
• 2 łyżki koncentratu pomidorowego 
• 1 łyżka masła 
• 1/2 łyżki mąki pszennej 
• przyprawy: listek laurowy, ziele angielskie, 2 łyżeczki słodkiej papryki w proszku, 1/2 łyżeczki ostrej papryki, 2 łyżeczki majeranku, sól i pieprz do smaku 

Przygotowanie: 

Poświąteczne wędliny pokrój w paseczki lub kostkę. Posmażaj je partiami na patelni i przekładaj do więszego garnka. Cebulę obierz i pokrój w kostkę, również podsmaż i dodaj do mięsa. Zalej wszystko podgrzanym bulionem i dodaj przyprawy. Zagotuj zawartość garnka. Następnie zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem ok. 10 minut. W tym czasie pokrój w drobną kostkę ogórki kiszone. Dodaj je do zupy, gotuj przez ok. 5 minut. Następnie dodaj koncentrat pomidorowy. Z masła i mąki przygotuj na patelni zasmażkę. Dodaj ją do forszmaku i gotuj przez chwilę, by wszystko się zagęściło. 

FOTO: Envato Elements

Jak zrobić bajaderki z resztek? 

Składniki: 

• 800-900 g pokruszonych ciastek, ciast, muffinek, itp. (bez kremu, żelatyny, owoców) 
• 0,5 szklanki mleka 
• 0,5 szklanki rodzynek lub innych bakalii 
• 1 słoik gęstego dżemu 
• 125 g masła 
• olejek lub ekstrakt rumowy, migdałowy – do smaku (można też dodać odrobinę alkoholu) 
• 4 łyżki kremu orzechowego lub czekoladowego 
• 3-4 łyżki kakao 
• do obtoczenia: polewa czekoladowa, posiekane orzechy, wiórki kokosowe 

Przygotowanie: 

Wszystkie resztki ciast pokrusz na kawałki, mogą być większe i mniejsze, i umieść w dużej misce. W rondelku przygotuj masę z masła, mleka i kakao (jeśli w resztkach jest dużo czekoladowych ciast, możesz pominąć ten składnik). Przestudź i dodaj do ciast. Następnie wlej olejek do smaku, dodaj dżem, krem orzechowy lub czekoladowy i bakalie. Zagnieć wszystko na jednolitą masę. Zrób z niej kulki, oblej je polewą czekoladową i obtocz w wybranej posypce. Odstaw do zastygnięcia. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Składniki: 

• 200 g wody w temperaturze pokojowej 
• 400 g mąki pszennej 
• 2 łyżeczki suchych drożdży 
• 1 łyżeczka cukru 
• 1 łyżka soli 
• 1 łyżka oliwy z oliwek 
• 200 g pasztetu 
• 2 czubate łyżki serka twarogowego śmietankowego 
• 3 łyżki suszonej żurawiny 
• 1 garść orzechów włoskich 
• 1 łyżeczka świeżo mielonego pieprzu czerwonego 
• dżem z pomarańczy i żurawiny do podania 

Przygotowanie: 

Do miski wsyp suche składniki: mąkę, drożdże, sól oraz cukier. Następnie wlej wodę i oliwę. Wyrabiaj ciasto, aż stanie się gładkie i elastyczne. Przykryj ściereczką i odstaw na godzinę do wyrośnięcia. 

Pasztet rozdrobnij widelcem. Dodaj serek, orzechy, żurawinę i dopraw pieprzem. Połącz wszystkie składniki w jednolitą masę. 

Gdy ciasto drożdżowej wyrośnie, przełóż je na stolnicę i krótko wyrabiaj. Następnie rozwałkuj na prostokąt o grubości ok. 1 cm. Posmaruj farszem z pasztetu i zwiń wieniec w dowolny sposób, np. w rulon, który następnie pokrój w plastry i ułóż je obok siebie w natłuszczonej tortownicy. Odstaw na kolejne 30 minut. Piecz w temp. 180 stopni Celsjusza przez ok. 45 minut. Podawaj z dżemem z pomarańczy i żurawiny. 

FOTO: Envato Elements

Placki z kiszonej kapusty 

Składniki: 

• 3 jajka 
• 150 g serka homogenizowanego naturalnego 
• 2/3 szklanki mąki pszennej 
• 1 łyżeczka kurkumy 
• 1 łyżeczka mielonych płatków chili 
• 1 szczypta proszku do pieczenia 
• 1 szczypta soli 
• 200 g boczku 
• 1 szklanka odciśniętej kiszonej kapusty 
• olej do smażenia 

Przygotowanie: 

Do miski wbij jajka, dodaj serek, mąkę, proszek do pieczenia oraz przyprawy. Zmiksuj, by powstało jednolite ciasto. Cebulę obierz i posiekaj, boczek pokrój w paski. Dodaj do ciasta wraz z kiszoną kapustą. Smaż placki z obu stron na złoto, odkładaj na papierowy ręcznik, by odsączyć je z tłuszczu. 

FOTO: Envato Elements

Pasta kanapkowa ze śledzi w oleju 

Składniki: 

• 200 g śledzi w oleju 
• 2 ogórki konserwowe 
• 2 cebule 
• 4 jajka  
• 3 łyżki majonezu 
• pieprz, sól 

Przygotowanie: 

Śledzie wyjmij z olejowej zalewy i rozetrzyj w misce, by powstała gładka masa. Jajka ugotuj na twardo i odstaw do wystygnięcia. Ogórki i cebulę pokrój w kostkę, dodaj do śledzi. Ostudzone jajka pokrój w kostkę lub zetrzyj na tarce i dodaj do pasty. Dopraw majonezem oraz solą i pieprzem. 

FOTO: Envato Elements

Carpaccio z buraków z barszczu 

Składniki: 

2 średnie buraki z barszczu 

100 g sera koziego lub feta 

garść orzechów włoskich 

garść rukoli 

4 łyżki oliwy 

sok z połówki cytryny 

pieprz, sól 

Przygotowanie: 

Ugotowane buraki pokrój w cieniutkie plastry i ułóż na talerzu. Orzechy włoskie posiekaj i podpraż przez chwilę na patelni. Rukolę umyj i osusz. Wyłóż na buraki, dodaj orzechy, pokruszony lub pokrojony w kostkę ser. Całość polej oliwą i sokiem z cytryny lub sosem vinegret oraz dopraw pieprzem i solą do smaku. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Składniki: 

• 200 g piernika, 
• 250 ml ciemnego piwa, 
• 2l kompotu ze śliwek,  
• 1 laska cynamonu,  
• 50 g orzechów włoskich, 
• 50 g orzechów laskowych,  
• 100 g migdałów, 
• 50 g suszonych śliwek, 
• 100 g suszonych moreli, 
• 100 g rodzynek,  
• 50 g suszonych wiśni, 
• 1 opakowanie cukru z prawdziwą wanilią,  
• sok z cytryny,  
• szczypta soli,  
• 50 g gorzkiej czekolady. 

Przygotowanie: 

Piernik pokrusz do miski i zalej piwem. W rondelku zagotuj kompot ze śliwek z cynamonem. Orzechy i migdały posiekaj. Suszone śliwki i morele pokrój w kostkę. Dodaj do kompotu wszystkie posiekane bakalie oraz rodzynki i wiśnie. Gotuj przez 10 minut. Po tym czasie dodaj piernik z piwem, cukier waniliowy, sok z cytryny, sól i czekoladę. Gotuj przez ok. 15 minut na małym ogniu, mieszając do jakiś czas. Podawaj moczkę udekorowaną bakaliami. 

FOTO: Katarzyna Sierszenska

Wielkopolski sposób na karpia w szarym sosie 

Składniki: 

• 8 dzwonków karpia, 
• kilka łyżek mąki i bułki tartej do panierowania, 
• sok z cytryny, 
• sól i pieprz, 
• olej lub masło klarowane do smażenia. 

Na sos: 

• 2 łyżki mąki, 
• 2 łyżki masła, 
• 1 szklanka bulionu warzywnego, 
• pół szklanki czerwonego wytrawnego wina, 
• 1,5 łyżki miodu, 
• sok z 1 małej cytryny, 
• 1 płaska łyżeczka przyprawy do piernika, 
• 3 łyżki płatków migdałowych, 
• 3 łyżki rodzynek, 
• sól do smaku 

Przygotowanie:

Karpia skrop sokiem z cytryny, oprósz solą i pieprzem i odstaw na godzinę do lodówki. Po tym czasie panieruj w mące i bułce tartej i smaż na oleju lub klarowanym maśle. 

Na suchej patelni zarumień mąkę, a gdy nabierze odpowiedniego koloru dodaj masło. Wino oraz bulion wymieszaj ze sobą i po trochu dolewaj do mąki, intensywnie mieszając. Podgrzewaj wszystko na małym ogniu aż zgęstnieje. Wtedy dodaj miód, przyprawę do piernika, płatki migdałowe, rodzynki, sok cytrynowy i sól. Gotuj, aż sos zrobi się gęsty. Podawaj rybę z sosem, udekorowaną migdałowymi płatkami. 

FOTO: Katarzyna Sierszenska

Deser ze wschodu: pierznikowy torcik z Krasnegostawu 

Składniki: 

• 400 g przesianej mąki pszennej, 
• 300 g cukru 
• 20 g przyprawy piernikowej, 
• 1 łyżeczka cynamonu, 
• 1 łyżeczka kakao, 
• 3 łyżeczki proszku do pieczenia, 
• 1½ łyżeczki sody oczyszczonej, 
• 150 ml mleka, 
• 3 łyżki miodu, 
• 250 ml oleju, 
• 300 ml maślanki, 
• 3 jajka, 
• nalewka lub syrop gruszkowy do nasączenia blatów, 
• dowolna kwaskowa konfitura. 

na krem twarożkowy: 

• 500 g mielonego twarogu, 
• 500 ml zimnej śmietanki 36%, 
• 100 g cukru pudru. 

Przygotowanie: 

Suche składniki wymieszaj w dużej misce. Mleko z miodem podgrzej w rondelku i odstaw do wystudzenia. W osobnym naczyniu połącz olej, maślankę i jajka i zmiksuj je. Następnie połącz ze sobą wszystkie składniki i zmiksuj, by uzyskać jednolitą masę. Podziel ciasto na 3 części, uformuj z nich blaty i piecz w 180 stopniach Celsjusza przez 20-25 minut. Odłóż do wystygnięcia. 

Mielony twaróg połącz ze śmietanką i cukrem pudrem. Zmiksuj, by uzyskać jednolity krem. 

Ostudzone blaty piernikowe nasącz nalewką lub syropem gruszkowym. Przekładaj je kremem twarożkowym i smaruj konfiturą (możesz ją lekko podgrzać, by było wygodniej). Boki posmaruj pozostałym kremem lub oblej polewą czekoladową. Udekoruj według uznania. 

FOTO: Katarzyna Sierszenska

przepisy, zdjęcia: Katarzyna Sierszeńska

zdjęcie główne: envato elements

Składniki: 

• 500 g filetów śledziowych, 
• 2 średnie jabłka 
• 2 małe cebule 
• 300 g śmietany kwaśnej 18% 
• garść siekanego koperku 
• pół garści siekanego szczypiorku 
• sól i pieprz 

Przygotowanie: 

Zacznij od przepłukania śledzi: umieść filety w misce z zimną wodą i zostaw na 20 minut. Po tym czasie zmień wodę. Powtarzaj płukanie do momentu, w którym śledzie uzyskają odpowiedni smak. Następnie przełóż filety na papierowy ręcznik i delikatnie osusz. Pokrój śledzie w kawałki o wielkości max. 2 cm. Cebule oraz jabłka obierz i posiekaj drobno - jeśli chcesz osłabić aromat cebuli, przepłucz ją wrzątkiem po posiekaniu. Dodaj śmietanę, koperek i szczypiorek. Wymieszaj wszystko, dopraw pieprzem i solą do smaku. Uwaga: postępuj ostrożnie z solą, jeśli śledzie były moczone w solance! Do marynaty dołóż pokrojone filety i wymieszaj. Odstaw na 10 minut. W razie potrzeby dodaj do smaku łyżeczkę octu lub soku z cytryny.

FOTO: Envato Elements

Śledzie po kaszubsku – poznaj nasz przepis 

Składniki: 

• 500 g płatów śledziowych  
• 4 łyżki octu 10%  
• 2 cebule  
• 8 łyżek oleju roślinnego  
• 5-8 suszonych śliwek  
• zmielony pieprz, 1 łyżka majeranku, 1 listek laurowy, 2 ziela angielskie, 1 łyżeczka gorczycy  
• 200 g przecieru pomidorowego  
• 1 łyżeczka cukru 

Przygotowanie: 

Śledzie wyjmij z zalewy i przez 2-3 godziny mocz w wodzie, zmieniając ją co ok. godzinę. Odsącz rybę z wody i pokrój na kawałki o wielkości 2 cm. Odłóż do miski i zalej octem. Cebulę pokrój w piórka i zeszklij na oleju. Dodaj przyprawy i podsmaż przez ok. 2 minuty. Następnie dodaj posiekane suszone śliwki, przecier i cukier. Podduszaj przez kilka minut, następnie odstaw do wystygnięcia. Gdy składniki będą chłodne, połącz je ze śledziami z octem. Wstaw do lodówki na 24 godziny, by całość się przegryzła. 

Więcej o śledziach po kaszubsku przeczytasz tutaj. 

Prosty przepis na śledzie w oleju 

Składniki: 

• 500 g płatów śledzi 
• 200 g cebuli 
• 250 ml oleju roślinnego 
• 1 cytryna 
• 2 ziarenka ziela angielskiego 
• 2 liście laurowe 
• łyżeczka świeżo zmielonego pieprzu czarnego 

Przygotowanie: 

Solone płaty śledzi wymocz w wodzie. Jeśli używasz śledzi z oleju, również je odsącz, ale nie wykorzystuj tego oleju – zwykle jest kiepskiej jakości. Płaty ryby pokrój na kawałki o wielkości max. 2 cm. Cebulę obierz i pokrój w cienkie półplasterki. Umieść w misce warstwę śledzi, następnie warstwę cebuli. Dodaj liście laurowe i ziele angielskie. Wyciśnij sok z cytryny i skrop nim śledzie. Następnie oprósz wszystko pieprzem i zalej olejem roślinnym tak, by przykrył rybę. Odstaw na 2-3 dni do lodówki, by smaki się przegryzły. 

FOTO: Envato Elements

Śledzie pod pierzynką czyli sałatka ze śledzi z burakami 

Składniki: 

• 5 filetów śledziowych 
• 1 cebula 
• 3 ogórki konserwowe 
• 3 ziemniaki 
• 3 buraki 
• 3 jajka 
• 30 g sera żółtego 
• 150 g majonezu 
• pieprz, sól - do smaku 

Przygotowanie: 

Śledzie namocz, by pozbyć się słonego smaku. Osusz i pokrój w kawałki o wielkości do 2 cm. Ułóż je na spodzie miski. Ziemniaki ugotuj, obierz i pokrój w kostkę, a buraki po ugotowaniu zetrzyj na tarce. Jajka ugotuj na twardo. Posiekaj w kostkę razem z ogórkami i cebulą. Na warstwie śledzi połóż warstwę majonezu i dopraw do smaku pieprzem. Następnie ułóż kolejne warstwy: cebulę, ogórki, ziemniaki, majonez z pieprzem, buraki, majonez i jajka. Po wierzchu posyp serem.

FOTO: Envato Elements

Prosta zalewa octowa do śledzi 

Składniki: 

• 500 g filetów śledziowych 
• 3 cebule 
• 1 szklanka octu spirytusowego 10% 
• 3 szklanki wody 
• 2 listki laurowe, kilka ziarenek pieprzu i ziela angielskiego 
• 1 łyżka cukru lub więcej 

Przygotowanie: 

Śledzie wymocz w wodzie. Pokrój na duże kawałki. Cebule obierz i pokrój w grubsze plastry. Ocet wraz z liśćmi laurowymi, pieprzem, cukrem i zielem angielskim podgrzej w rondelku. Gdy zalewa będzie ciepła, wrzuć do niej cebulę na 1-2 minuty. Odstaw do wystygnięcia. Śledzie ułóż w słoiku i zalej zimną zalewą wraz z cebulą.

FOTO: Envato Elements

Jak zrobić smaczną sałatkę śledziową? 

Składniki: 

• 4 płaty śledziowe 
• 1 cebula 
• 2 jabłka 
• 2 ogórki konserwowe 
• 200 g kwaśnej śmietany 
• 50 ml majonezu 
• 4 rzodkiewki 
• sól, pieprz, szczypta cukru 

Przygotowanie: 

W razie potrzeby śledzie namocz, by usunąć nadmiar soli. Następnie pokrój je na kawałki. Cebulę obierz i pokrój w kostkę. Jabłka zetrzyj na tarce razem ze skórką. Ogórki pokrój w kostkę a rzodkiewkę w cienkie plastry lub paski. Umieść wszystkie składniki w misce. Dodaj majonez, śmietanę, sól, pieprz i ewentualnie szczyptę cukru do smaku. Wymieszaj wszystko i odstaw do lodówki, by sałatka się schłodziła.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Jak rozpoznać świeżość ryby?

To ważna umiejętność, zwłaszcza teraz przed świętami. Ryba, jeśli nie jest dobrze przechowywana, zaczyna wytwarzać brzydki zapach i mięknie. Ryba psuje się od głowy, ocenę świeżości przeprowadzamy na kilku poziomach.

Oko świeżej ryby jest błyszczące, a źrenica czarna, nie ma żadnych zmętnień. Gałka oczna jest płaska lub lekko wypukła, skrzela krwistoczerwone, a listki skrzelowe są widoczne. Nie ma przebarwień, plam i ubytków. Skóra jest jednolita, błyszcząca, sprężysta, bez ran. Mięso zaś zwarte, sprężyste i sztywne. Po naciśnięciu palcem na grzbiet zagłębienie szybko wraca do pierwotnego kształtu. Ości są trwale przytwierdzone do powłok brzusznych, nawet po ich znacznym rozłożeniu. Płetwy są jednolite, wilgotne, o naturalnym kształcie.

Dania świąteczne

Śledzie po kaszubsku – przepis

Jak wygląda nieświeża ryba?

Cechy ryby, która nie jest pierwszej świeżości, stoją w opozycji do tych wyżej wymienionych:  

• gałka oczna zapadnięta, wysuszona, a nawet lekko pofałdowana,
• zmętniała źrenica, pokryta mlecznobiałym nalotem,
• skrzela bladoróżowe lub różowo-brązowe,
• listki skrzelowe stanowią jedną, bezkształtną, pulchną masę,
• skóra jest matowa, bez połysku,
• widoczne liczne ubytki łusek,
• przebarwienia, rany,
• brak sprężystości na grzbiecie,
• po naciśnięciu palcem pozostaje zagłębienie, które nie powraca do pierwotnego kształtu. 

Oprac. Angelika Drygas

Źródło: Wielkopolska Izba Rolnicza

Fot. envato elements

Składniki: 

Ciasto drożdżowe:

• 500 g mąki pszennej
• 200 ml mleka Wypasionego 3,2%
• 165 g masła Polskiego
• 7 żółtek
• 50 g świeżych drożdży
• 6 łyżek cukru
• 1 cukier waniliowy
• ½ łyżeczki soli

Masa makowa:

• 850 g gotowej masy makowej
• 2 łyżki bułki tartej
• 4 białka

Lukier:

• 1 szklanka cukru pudru
• sok z ½ cytryny lub 3–4 łyżki gorącej wody

Klasyka z nutą nowoczesności

Pomysł na bożonarodzeniowy deser: wypróbuj piernikowy sernik!

Przygotowanie:

Przygotowujemy rozczyn (składniki odejmujemy ze składników na ciasto). Do niedużego naczynia kruszymy drożdże, zasypujemy 2 łyżkami cukru, a następnie zalewamy 100 ml letniego mleka Wypasionego. Mieszamy do rozpuszczenia się drożdży, dodajemy 4 łyżki mąki. Mieszamy, by nie było grudek, przykrywamy ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia.

Masło Polskie roztapiamy, studzimy. Pozostałą mąkę łączymy z mlekiem, żółtkami, solą i cukrami, dodając pod koniec rozpuszczone masło. Wyrabiamy ciasto, robimy z niego kulę i przykryte ściereczką pozostawiamy do wyrośnięcia w ciepłym miejscu (do podwojenia objętości ciasta).

Masę makową mieszamy z bułką tartą i delikatnie łączymy z białkami ubitymi na sztywno ze szczyptą soli.

Ciasto drożdżowe dzielimy na 2–3 części, wałkujemy na prostokąty o grubości około 3 mm. Nakładamy masę makową, zostawiając ok. 1,5 cm wolnego brzegu. Zwijamy, a końce makowców zlepiamy lub podkładamy pod spód. Każdy z makowców przekładamy na natłuszczony papier do pieczenia i zawijamy w papier, zostawiając w środku ok. 1,5 cm wolnej przestrzeni na wyrośnięcie ciasta. Układamy na dużej blaszce, zostawiając dość duży odstęp od siebie i pozostawiamy jeszcze na 10–15 minut w ciepłym miejscu.

Pieczemy w temperaturze 180^oC przez około 35–40 minut, do złotobrązowego koloru. Lekko studzimy, jeszcze ciepłe lukrujemy (cukier puder rozcieramy z sokiem z cytryny lub gorącą wodą) i ewentualnie dekorujemy (np. suchym makiem, kandyzowaną skórką pomarańczową).

Przepis autorstwa Mlekovity ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 

fot. Mlekovita

Składniki:

Spód ciasteczkowy:

• 30 g masła Polskiego (roztopionego)
• 60 g cukru pudru
• 1 duże białko
• 30 g mąki pszennej
• 180 g zmielonych migdałów
• 1,25 łyżeczki cynamonu

Masa twarogowa:

• 1 kg twarogu sernikowego premium 18%
• 300 ml śmietanki Polskiej 36%
• 1 niepełna szklanka cukru
• 3 jajka
• 3 żółtka
• 1,25 łyżki mąki ziemniaczanej
• 1,25 łyżki mąki pszennej
• 1,5 łyżeczki ekstraktu waniliowego lub migdałowego

Prosta instrukcja!

Przepis na domek z piernika: jak zrobić ciasto i jak go złożyć?

Sposób przygotowania:

Mieszamy suche składniki na spód (migdały, cukier puder, mąkę, cynamon), następnie dodajemy do nich białko i zagniatamy do uformowania klejącego ciasta (możemy też zmiksować). Owijamy folią spożywczą i chłodzimy w lodówce przez minimum 1 godzinę.

Po wyjęciu z lodówki ciasto rozwałkowujemy pomiędzy dwoma arkuszami papieru do pieczenia lub folii na grubość ok. 1 cm. Rozwałkowane ciasto dowolnie kroimy (na ciastka, np. na kwadraty) i układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia. Pieczemy w temperaturze 170ºC przez ok. 15 minut lub do lekko brązowego koloru i wysuszenia ciastek (w razie potrzeby odwracamy je na drugą stronę i jeszcze chwilę podsuszamy).

Wyjmujemy z piekarnika, studzimy i kruszymy (lub miksujemy w blenderze) na piasek. Dodajemy roztopione masło Polskie, mieszamy i wykładamy na spód formy lub tortownicy (o średnicy ok. 25 cm) wyłożonej papierem do pieczenia. Wyrównujemy i chłodzimy do momentu przygotowania sernika.

Wszystkie składniki na masę twarogową (powinny być w temperaturze pokojowej) krótko miksujemy – tylko do ich połączenia. Wylewamy na schłodzony spód, wyrównujemy. Pieczemy w kąpieli wodnej w temperaturze 150ºC przez około 60–70 minut. Studzimy w lekko uchylonym piekarniku, następnie chłodzimy w lodówce przez ok. 12 godzin.

Po wyjęciu z formy schłodzony sernik dekorujemy cynamonem.

Przepis autorstwa Mlekovity ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 

fot. Mlekovita

Zamienniki i pomysły na dania wege

Wigilijna kolacja bez ryb i mięsa może być tradycyjna, nawet bez karpia. Dieta roślinna składa się wyłącznie z pokarmów pochodzenia roślinnego. Nie ma w niej nie tylko mięsa i ryb, ale także jaj, czy nabiału. Jest sporo dań, które nie zawierają zakazanych dla wegan składników, a są tradycyjnymi daniami świątecznymi: pierogi z kapustą i grzybami, kapusta z grochem, kapusta z grzybami, uszka. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby zupę wigilijną – barszcz czy grzybową przyrządzić bez zabielania śmietaną. Zupę grzybową można zagęścić chlebem razowym lub kaszą, a śmietankę podać osobno.

Stek z tofu

FOTO: Envato Elements

Świetnym zamiennikiem dla ryby jest tofu, seler i boczniaki

Jednym z najpopularniejszych przepisów jest bezrybny filet z selera. To przepis z serwisu: ervegan.pl

Składniki na dwie porcje:

• ½ korzenia selera pokrojonego w okrągłe plastry o grubości 1cm,
• 2 łyżki sosu sojowego,
• 1-2 arkusze sprasowanego nori,
• przyprawa do ryb (opcjonalnie),
• 2 łyżki siemienia lnianego + 12 łyżek wody (bądź podwojona ilość w przypadku dużych filetów),
• panierka: bułka tarta, albo po części zmielone płatki jaglane w wersji GF,
• olej do smażenia.

Wykonanie:

1. Selera ugotuj w wodzie z dodatkiem sosu tamari i soli, aż będzie miękki, ale nie będzie się rozpadał.

2. Okrągłe plastry selera przekrój na pół i owiń plastrami nori. W razie problemów zwilż algi wodą.

3. Selera w nori obtocz w kleiku z siemienia i następnie obtocz w panierce.

4. Smaż na dobrze rozgrzanym tłuszczu aż filety zaczną się rumienić. Podawaj z dowolną sałatką, purée ziemniaczanym czy z kalafiora z dodatkiem plastra cytryny. Smacznego!

Świąteczny klimat

Jak udekorować dom na święta? Zobacz ciekawe pomysły

Smażony seler lub tofu zastąpi także rybę w słynnej rybie po grecku.

Tofuryba zamiast dorsza czy karpia

Wegańską alternatywą dla ryby będzie jej wersja z tofu. Wystarczy wymieszać sok z cytryny, czosnek, sos sojowy i oliwę z oliwek z ulubionymi przeprawami. Zamarynować w tej mieszance kawałki tofu na całą noc. Przed Wigilią owijać glonami nori i obtaczać w mące. Smażyć z obu stron na złoty kolor.

Tofu  w sosie słodko-kwaśnym

FOTO: Envato Elements

Pasztety warzywne

Na przykład z fasoli i soczewicy, z pieczonych warzyw korzeniowych, czy z cieciorki – w każdym przypadku trzeba zadać o sporą ilość przypraw, bo strączki chłoną je i aromat znika. Niezwykle odżywczy jest pasztet zrobiony z kaszy jaglanej, wyglądający jak jego mięsna wersja.

Wegański bigos z boczniakami 

Bigos to bardzo wdzięczna potrawa, którą z powodzeniem można przygotować po wegańsku. Warto zadbać o dobre przyprawienie. Kluczowe można okazać się dodanie wędzonej śliwki, suszonego jabłka i boczniaków. Dodatek grzybów, cebuli i soczewicy sprawi, że danie będzie jeszcze bardziej pożywne.  

FOTO: Envato Elements

Ciasta dla wegan

Świąteczny sernik można przygotować bez nabiału. Tak, to możliwe. Zamiennikiem będzie tofu lub orzechy nerkowca. Wegańskie pierniczki obejdą się bez jajek, do ich przygotowania wystarczy mąka, cukier i olej roślinny. Ciasto marchewkowe, makowiec, a nawet piernik świąteczny też upieczemy w wersji wege –  zamiast miodu warto użyć syropu z agawy lub syropu klonowego.

FOTO: Envato Elements

Wegańska Wigilia 

Jakie jeszcze potrawy nadadzą się na świąteczny stół bez ryb i mięsa?

• „śledzie” z boczniaków,
• wegański smalec z fasoli i z jabłkiem,
• wegańskie pierogi z grzybami i farszem z tofu, cebuli i ziemniaków,
• boczniaki w migdałach.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Suszone owoce można kupić w gotowych mieszankach lub osobno. Ich ceny na targowiskach poszły w tym roku w górę, podobnie jak wielu innych produktów, niezbędnych do przygotowania tradycyjnej wigilijnej kolacji. 

Okazuje się, że przed Bożym Narodzeniem 2022 na targowisku w Broniszach za susz wigilijny trzeba zapłacić 4,50-4,80 zł/200g oraz 3,40-4,60/140g w zależności od firmy. Susz na tacce kosztuje od 3,40 do 3,80 zł. 

Na innych targowiskach hurtowych w Polsce ceny suszu są następujące: 

• Łódzki Rynek Hurtowy Zjazdowa: susz na tacce - 3,00 zł/250g, mieszanka wigilijna 2,50 - 3,40 zł/200g; 
• Targ Piast we Wrocławiu: suszony mix owocowy 3,00 - 4,00/200g; 
• Rybitwy w Krakowie: 20-22 zł/kg. 

Jakie suszone owoce są najdroższe? 

Nie wszyscy gotują wigilijny kompot z gotowej mieszanki owoców. Ci, którzy komponują ją sami, także muszą być gotowi na wydatki. Śliwki suszone bez pestek na targowiskach w Polsce kosztują od 15 zł/kg (Bronisze) do 30 zł/kg (Targ Piast). Z kolei za suszone jabłka zapłacimy od 13 (Łódź Zjazdowa) do 16 zł/kg (Bronisze). Na największe wydatki muszą się przygotować amatorzy suszonych moreli – te owoce kosztują od 35 zł/kg (Bronisze) do nawet 45 zł/kg (Lublin Elizówka)! 

Przepis na kompot z suszu 

Składniki: 

• 100 g suszonych gruszek 
• 200 g suszonych śliwek 
• 200 g suszonych jabłek 
• 100 g suszonych moreli 
• 3 łyżki rodzynek 
• 5 goździków 
• 1/2 łyżeczki cynamonu lub 1 laska 
• 1 gwiazdka anyżu 
• 1/2 szklanki cukru 
• skórka z pomarańczy 

Przygotowanie: 

Suszone owoce umyj, włóż do dużego garnka, zalej wodą i odstaw na całą noc. Następnego dnia dodaj cukier, rodzynki, goździki, cynamon, anyż i skórkę pomarańczową. Gotuj na małym ogniu przez 10-15 minut. Podawaj ciepły lub po wystudzeniu. 

Tradycyjnie królem wigilijnego stołu jest karp. Nie wszyscy lubią jednak smak tej ryby. Przygotowywanie jej w sytuacji, gdy domownicy jedzą karpia tylko z przymusu, nie ma sensu, bowiem Boże Narodzenie to także okazja do celebrowania pysznych smaków. Z tego powodu zamiast karpia lub obok niego możemy zaserwować także inne ryby. Prócz śledzi na różne sposoby na wigilijnym stole sprawdzą się także dorsze, pangi, sandacze, pstrągi oraz łososie. Można przyrządzić je tradycyjnie w panierce, podać w formie rybnego tataru lub poszaleć nieco ze smakami świata i zaserwować bliskim danie, którego się nie spodziewali. 

Jak zrobić łososia w stylu azjatyckim? 

Składniki: 

• 200 g filetu z łososia ze skórą, 
• 100 g orzechów laskowych, 
• korzeń imbiru, 
• 3 ząbki czosnku, 
• 2 łyżki miodu, 
• 1 pomarańcza, 
• 4 łyżki sosu sojowego, 
• pół cytryny, 
• papryczka chilli, 
• sól, pieprz, 
• olej. 

Przygotowanie: 

Obrane orzechy podpraż na patelni, aż skórka zbrązowieje i popęka. Odstaw do ostygnięcia, następnie obierz ze skórki - wystarczy potrzeć je w dłoniach. Pokrusz orzechy w moździerzu lub drobno posiekaj. 

Łososia umyj, osusz i natrzyj solą oraz pieprzem. Odstaw na chwilę. W tym czasie posiekaj imbir oraz czosnek i podsmaż je na patelni. Dodaj sok wyciśnięty z pomarańczy, miód, sos sojowy, posiekaną papryczkę i sok z połowy cytryny. Wymieszaj, by składniki się połączyły, podsmaż przez chwilę i dodaj posiekane orzechy. Do patelni z sosem włóż filety z łososia, układając je skórą do dołu. Smaż przez około 8 minut, nie odwracając, za to co jakiś czas polewając sosem od góry. Podawaj z sosem i świeżą sałatką, np. z jarmużu.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Tradycja jedzenia z ukrytym talizmanem występuje w wielu kulturach. Opiera się na prostym założeniu: osoba, w której porcji znajdzie się talizman, może liczyć na to, że los będzie jej sprzyjał w najbliższym czasie. W wielu polskich domach taki zwiastun szczęścia ukrywa się często właśnie w pierogach! Tradycyjnie przyjmuje on formę jednogroszowej monety, uprzednio wyparzonej we wrzątku. W zależności od tego, ile osób będziemy gościć przy wigilijnym stole, w pierogach można ukryć jedną lub więcej monet. Szczęściarze, którzy znajdą je na talerzu, według przesądu, w najbliższym czasie nie będą musieli martwić się o sprawy finansowe. Warto jednak ostrzec domowników wcześniej, że w daniu mogą znaleźć niespodziankę, by zamiast dobrego losu nie sprowadzić na nich przykrego wypadku! 

Jak zrobić pierogi z kapustą? Tradycyjny przepis 

Składniki: 

• 0,5 kg mąki, 
• 1 łyżeczka soli, 
• 50 g roślinnej margaryny, 
• 250 g wrzącej wody, 
• 0,5 kg kapusty kiszonej, 
• 5 dag suszonych grzybów, 
• 1 średnia cebula, 
• 2 łyżki oleju, 
• łyżeczka mąki, 
• sól, pieprz. 

Przygotowanie: 

Szykowanie wigilijnych pierogów należy zacząć od przygotowania farszu. Dzień wcześniej namocz suszone grzyby, a następnie ugotuj je w tej samej wodzie. Kapustę ugotuj do miękkości i odciśnij. Posiekaj drobno oba składniki. Cebulę pokój i podsmaż na patelni. Dodaj kapustę i grzyby, dopraw solą i pieprzem. Jeśli farsz będzie za rzadki, podpraż nieco mąki na suchej patelni i dodaj do nadzienia do pierogów. Jeśli przygotowujesz pierogi z talizmanem, pamiętaj wrzucić grosik do farszu! 

Mąkę przesiej do dużego naczynia. Dodaj margarynę i sól, zalej wrzątkiem. Odstaw na 15 minut. Gdy nieco przestygnie, wyrób je ręką. Odstaw na kolejne 10-15 minut. Po tym czasie rozwałkuj i szklanką lub formą wycinaj koła. Do środka nakładaj farsz, sklej dokładnie. Pierogi gotuj w osolonym wrzątku. 

Według tego samego przepisu możesz przygotować również uszka.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Dietetyczne dodatki wigilijne

Aby zadbać o dobre zdrowie i piękną sylwetkę, dodajmy inne składniki. Zmiany mogą być niewyczuwalne, a kaloryka znacznie spadnie. Lżejsza wersja karpia, pierogów, zup czy ciast może przypaść do gustu osobom będącym na diecie odchudzającej, cukrzykom, sportowcom.

Jednym z gorszych sposobów na przyrządzanie świątecznych dań jest smażenie. Zwłaszcza ryb w panierce – ta technika sprawia, że ryba chłonie prawie cały tłuszcz, który jest niezwykle kaloryczny. Zamiast smażyć karpia czy inne ryby, lepiej upiec je w piekarniku lub przygotować na parze. Najlepiej zrezygnować z panierki, która generuje niepotrzebne kalorie. Można też wybrać specjalną patelnię, na której da się „smażyć” bez dodatku tłuszczu.

Karp z pieca: przyprawioną rybę najlepiej skropić sokiem z cytryny i umieścić ją w naczyniu żaroodpornym (należy lekko je natłuścić, np. oliwą). Pieczemy około 40 minut w 180 stopniach.

Wigilijny HIT!

Przepis na doskonały wigilijny barszcz czerwony na zakwasie z buraków

Kolejnym „wrogiem” diety jest śmietana. Na szczęście, na rynku dostępnych jest sporo pysznych i zdrowych jogurtów naturalnych bez dodatku cukru i z probiotykami, które z powodzeniem można dodać w miejsce tłustej śmietany. Barszcz zatem warto zabielić (jeśli już jest taka potrzeba), jogurtem. Ważne, aby nie dosładzać go cukrem, lepiej dodać więcej aromatycznych przypraw i ziół. Ewentualnie można zastosować ksylitol.  

Grzybową lepiej zagęścić kaszą, np. gryczaną i zabielić jogurtem lub mlekiem z niską zawartością tłuszczu. Do dań dobrze jest dodawać przyprawy i zioła, które podkręcą trawienie, np. pieprz, natkę pietruszki, majeranek.

Uszka i pierogi można przygotować na bazie mąki pszennej razowej, która jest mniej kaloryczna, a do tego ma sporo błonnika usprawniającego pracę całego układu pokarmowego. Ponadto, klusek lepiej nie podsmażać, tylko serwować prosto z wody. Pierogi można upiec także w piekarniku i nie dodawać do nich podsmażanej cebulki czy masła.

Śledzie są pożywne i zawierają kwasy omega, jednak są dość kaloryczne. Dlatego warto zrezygnować z zalewy olejowej i ze smażenia. Można przyprawić je sokiem z cytryny, dodać cebulkę i oliwę, a w przepisie na śledzie ze śmietany zastosować jogurt naturalny.

Słodkie w wersji light

Ciasta świąteczne też da się zaserwować w lżejszej wersji. Po pierwsze, rezygnujemy z posypek cukrem pudrem, lukrów, czy polewy czekoladowej. Po drugie, zamiast cukru dodajemy ksylitol, erytrol lub cukier kokosowy o niższym indeksie glikemicznym. Dobrym pomysłem jest również samodzielne przygotowanie świątecznego sernika na bazie chudego twarogu oraz jogurtu zamiast mascarpone. 

Dietetyczny sernik

Składniki:

• 3 duże jaja, 
• 650 gramów sera zmielonego
• opakowanie budyniu bez cukru,
• 3-4 łyżki słodzika.

Wykonanie: Żółtka i słodzik ubić na puszystą pianę, dodać budyń i wymieszać. Do masy stopniowo dodawać twaróg. Białka należy ubić na sztywną pianę i dodać do masy serowej. Delikatnie wymieszać. Piec przez około 60 minut, w 180 stopniach. Podawać z malinami lub innymi owocami.

FOTO: Envato Elements

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Święta to zwykle okazja, by trochę zaszaleć przy stole i spróbować przysmaków, których na co dzień nie mamy okazji jeść. Z tego powodu warto obudzić sobie kuchenną kreatywność i spróbować przygotować również coś ciekawego na deser. Wiele osób jest zdania, że na Boże Narodzenie najlepiej sprawdza się klasyka – jednak to, że stawiamy na stare, dobre przepisy, nie oznacza, że nie możemy ich urozmaicić. Może zamiast klasycznego makowca zaproponujmy gościom lekkie ciasto w typie “makowej panienki” a smak pierników i domowego sernika połączmy w jedno – na przykład tak jak w przepisie poniżej. 

Jak zrobić sernik piernikowy? 

Składniki: 

• 200 g suchych pierniczków 
• 75 g masła 
• 2 łyżki drobno posiekanych orzechów włoskich lub laskowych 
• 750 g twarogu chudego 
• 100 g białej czekolady 
• 50 g białego cukru 
• 150 ml schłodzonej śmietanki 30% 
• 1 łyżeczka esencji waniliowej lub 1 opakowanie (16 g) cukru waniliowego 
• 1 opakowanie budyniu waniliowego 
• 1 łyżeczka przyprawy do piernika 
• kilka ozdobionych pierników do dekoracji 

Przygotowanie: 

Masło rozpuść w rondelku i odstaw do wystudzenia. Pierniczki zblenduj na proszek (pamiętaj odłożyć kilka do dekoracji), połącz z masłem oraz posiekanymi orzechami. Zagnieć, by składniki się połączyły. Tortownicę wyłóż papierem do pieczenia, na spód wysyp masę piernikową. Ugnieć i wyrównaj, a następnie odstaw na 20 minut do lodówki. 

Białą czekoladę rozpuść w kąpieli wodnej. Dodaj cukier, wanilię i przyprawę do piernika (przepis na domową znajdziesz tutaj). Ostudź, a gdy będzie już tylko ciepła, dodaj do twarogu. Całość zblenduj na gładką masę. W osobnym naczyniu ubij śmietankę na sztywno i dodawaj ją do masy serowej, delikatnie mieszając. Na koniec wsyp proszek budyniowy i wymieszaj, by składniki się połączyły. 

Wyłóż masę serową na schłodzony spód. Piekarnik rozgrzej do ok. 175 stopni Celsjusza. Na spodzie ustaw naczynie żaroodporne z ok. 1-1,5 litra gorącej wody - dzięki parującej wodzie sernik będzie puszysty i nie popęka. Wstaw sernik i piecz przez 10 minut. Po tym czasie obniż temperaturę do 160 stopni i piecz jeszcze przez 40 minut. Gdy czas minie, wyłącz piekarnik, ale nie otwieraj drzwiczek! Uchyl je po 10 minutach. Sernik wyjmuj dopiero, gdy całkowicie ostygnie i od razu wstaw do lodówki na 3-4 godziny. Gdy masa stężeje całkowicie, udekoruj pierniczkami lub świeżymi owocami. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wigilijnego czerwonego barszczu nie trzeba koniecznie przygotowywać na zakwasie - można go zrobić także ze świeżych buraków. Jednak zakwas nie wymaga wiele pracy, wystarczy nastawić go kilka dni wcześniej, a wzbogacona nim zupa będzie smakowała obłędnie: smak będzie intensywniejszy, a całe danie zdrowsze. 

By zakwas był idealny, potrzeba mu około 10 dni, jednak jeśli dodamy więcej czosnku, będzie gotowy już po 4 dniach. Należy to uwzględnić, planując świąteczne przygotowania. 

Na zakwas potrzebne będą: 

• 3 buraki, 
• 350 ml wody, 
• przyprawy: 4 ząbki czosnku, duży liść laurowy, 6 ziaren pieprzu, 4 ziarna ziela angielskiego, 
• płaska łyżeczka soli. 

Umyte i obrane buraki kroimy w plastry. Wrzucamy do czystego, dużego słoja i każdą warstwę przesypujemy przyprawami. Sól rozpuszczamy w wodzie i zalewamy buraki. Zamknięty słoik odstawiamy w suche, chłodne, ciemne miejsce na ok. 7 dni. 

Jak zrobić barszcz burakowy na zakwasie na Wigilię? 

Składniki: 

• słoik z zakwasem z buraków 
• 1,5l wywaru warzywnego 
• 3-4 ząbki czosnku 
• kilka ziarenek czarnego pieprzu i ziela angielskiego 
• majeranek 
• cukier 
• sól 
• ocet spirytusowy 10% (do doprawienia) 

Wywar warzywny podgrzej w dużym garnku. Dodaj buraki wraz z całym zakwasem. Następnie wrzuć przyprawy: czosnek, pieprz i ziele angielskie. Gotuj na małym ogniu przez około godzinę. Po tym czasie dopraw majerankiem, solą i cukrem. W razie potrzeby dodaj nieco octu, jeśli barszcz jest za mało kwaśny. Podawaj z uszkami lub, po przecedzeniu, do picia przy jedzeniu pierogów. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Piernikowe chatki wielu z nas kojarzą się z bajką o Jasiu i Małgosi. Nic w tym dziwnego, bo historia tych wypieków jest związana między innymi z Niemcami, którzy spopularyzowali domki z piernika również w USA. Jednak tradycję tę chętnie kultywują także np. Skandynawowie, staje się również popularna w Polsce. 

Wiele osób boi się przygotowywać samodzielnie domek z piernika, ponieważ wymaga to pewnych umiejętności budowlanych i architektonicznych. Istnieją jedna sposoby, by ułatwić sobie pracę. Warto wcześniej przemyśleć, jak dokładnie ma wyglądać domek i przygotować jego makietę z papieru. Wówczas będziemy mieli pewność, że konstrukcja się uda. Gdy ciasto będzie już gotowe, możemy wykorzystać makietę jako wzór do odrysowania na pierniku – to z pewnością ułatwi pracę! 

By pieczenie i dekorowanie domu z piernika przebiegało sprawnie, warto podzielić je na dwa dni. Można także zastanowić się, czy wygodniejsze będzie dekorowanie domku przed czy po złożeniu. To pierwsze rozwiązanie może okazać się lepsze, gdy mamy kilkoro małych pomocników - wówczas łatwiej rozdysponować części, dając je dzieciom. Jeśli obawiamy się, że nieuważne rączki mogą pokruszyć pierniki, warto zrobić nieco więcej ciasta i upiec dodatkową ściankę lub po prostu blat, z którego dosztukujemy ewentualne ubytki. 

Jakie elementy konstrukcji będą potrzebne do domku z piernika? 

Część konstrukcyjna dla wielu osób jest najbardziej wymagająca, jednak w rzeczywistości nie musi być trudna. Potrzebne będą następujące elementy domku: 

• podłoga, 
• dwie ściany boczne, 
• ściana przednia (front), 
• ściana tylnia, 
• dwa spady dachu. 

Dodatkowo w ścianach możemy wyciąć okienka a we froncie – drzwi. Jeżeli mamy taką możliwość, dodatkowo już na etapie pieczenia można np. patyczkiem do szaszłyków zaznaczyć na dachu wzór dachówek a na ścianach - cegiełki. Ten krok można jednak pominąć. 

Elementy domku z piernika.

FOTO: Envato Elements

Przepis na domek z piernika 

Składniki: 

• 250 g płynnego miodu 
• 250 g cukru 
• 100 g masła 
• 600 g mąki pszennej 
• 1 opakowanie przyprawy do piernika  
• 1 łyżka sody oczyszczonej 
• 1 jajko 

Przygotowanie: 

W rondelku podgrzewaj miód, cukier i masło, mieszając stale, by składniki się połączyły. Odstaw do ostygnięcia. W tym czasie mąkę wymieszaj z przyprawą do piernika (możesz użyć domowej – przepis na nią znajdziesz tutaj) i sodą, rozpuszczoną w 2 łyżkach wody. 

Do ostudzonej masy miodowej wbij jako i rozmieszaj. Następnie połącz z suchymi składnikami i zagnieć ciasto. Owiń je w folię spożywczą i odłóż do lodówki na 12 godzin. Po upływie tego czasu podziel ciasto na pół i zagnieć krótko, by stało się miękkie. Następnie rozwałkuj je niezbyt cienko na dwa blaty i piecz w każdy 175°C przez ok. 15 minut. W tym czasie przygotuj szablon z kartonu. Po wyjęciu ciasta wytnij z niego elementy konstrukcyjne, przykładając papierowy szablon - należy to zrobić sprawnie, gdyż ciasto twardnieje. 

Gotowe elementy sklej w całość za pomocą skarmelizowanego cukru lub lukru, zrobionego z białek i cukru pudru. Udekoruj dowolnie – lukrem, cukierkami, ozdobami cukrowymi, cukrem pudrem imitującym śnieg itp. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Żelazko AURORA AU3162

ok. 69 zł

Zalety:

• duży zbiornik wody o pojemności 270 ml,
• nieprzywierająca powłoka stopy, 
• wąski nos pomaga dotrzeć w najbardziej niedostępne miejsca,
• stały dopływ pary 20 g/min zmiękcza ubrania, 
• funkcja samooczyszczenia.

Żelazko CLATRONIC DB 3703

ok. 68 zł

Zalety:

• wysoka moc 1800 W,
• długi przewód zasilający,
• nowoczesna stopa grzejna ze stali nierdzewnej,
• trzy stopnie wyrzutu pary, 
• możliwość wyrzutu pionowego,
• blokada kapania, 
• system filtrów antywapiennych, 
• funkcja samooczyszczenia.

Żelazko CLATRONIC DB 3706

ok. 89 zł

Zalety:

• nowoczesna budowa bezprzewodowa,
• błyskawiczne, regularne podgrzewanie,
• maksymalna moc urządzenia sięga 2400 W,
• czterostopniowa regulacja pary,
• ceramiczna stopa grzejna,
• funkcja samooczyszczenia,
• system filtrów antywapiennych.

Żelazka do 300zł

Żelazko TEFAL FV6830

ok. 299 zł

Zalety:

• mocny wyrzut pary o mocy 250 g/min, 
• prasowanie w pionie,
• powłoka stopy Durilium AirGlide sprawi, że żelazko z łatwością ślizga się po tkaninie, 
• wygodne w prowadzenie,
• łatwo dociera w najtrudniej dostępne zagniecenia.

Wybór AGD

Płyta indukcyjna czy kuchenka gazowa – co lepiej wybrać?

Żelazko PHILIPS GC4532/20

ok. 229 zł

Zalety:

• moc 2400 W dla szybkiego nagrzewania,
• żelazko szybko się nagrzewa i wytwarza dużą ilość pary,
• dzięki ciągłemu wyrzutowi pary do 45 g/min umożliwia skuteczne prasowanie,
• szybkie i przyjemne prasowanie,
• silne uderzenie pary do 180 g.

Żelazko Philips DST5030/80

ok. 250 zł

Zalety:

• szybkie likwidowanie zagnieceń,
• ciągły wyrzut pary do 45 g/min umożliwia skuteczne prasowanie,
• pionowy strumień pary, prasowanie wiszących tkanin,
• stopa SteamGlide Plus daje lepszy poślizg i odporność na zarysowania,
• błyskawiczne nagrzewanie żelazka,
• moc 2400 W,
• wbudowany suwak funkcji Calc-Clean ułatwia usuwanie kamienia z żelazka,
• blokada kapania.

Żelazka do 500zł

Parownica do ubrań (Steamer) RUSSELL HOBBS 28370-56 Steam Genie 2w1

ok. 319 zł

Zalety:

• funkcja pary i funkcja prasowania,
• technologia jednej temperatury, bezpieczna w użyciu,
• urządzenie zabija do 99,9% bakterii w 60 sekund,
• szybkie nagrzewanie w 60 sekund,
• wydajność pary 20g z blokadą spustu pary,
• duża moc 1700W,
• ceramiczna stopa zapewnia równomierne rozprowadzanie ciepła.

FOTO: Envato Elements

Klarstein Speed Iron V2 żelazko ze stacją parową

ok. 450 zł

Zalety:

• moc grzewcza 2100 watów,
• nanoceramiczna powierzchnia,
• funkcja parowania,
• ciągła wydajność pary od 30 do 40 g na minutę,
• silne uderzenie pary od 100 do 110 g pary na minutę,
• podstawa z bardzo dużym, wyjmowanym zbiornikiem wody o pojemności 1100 ml,
• filtr przeciwkamieniowy,
• wyjątkowo długi kabel sieciowy.

Żelazko PHILIPS Azur 8000 Series DST8020/20

ok. 449 zł

Zalety:

• silny strumień pary,
• moc 3000 W.
• silne uderzenie pary 240 g pozwala usunąć zagniecenia,
• silny, ciągły strumień pary do 55 g/min,
• funkcja OptimalTEMP, urządzenie automatycznie wyłącza się po 8 minutach bezczynności,
• pionowy strumień,
• funkcja Quick Calc Release, usuwanie kamienia.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Tradycyjne pierniki były o wiele bardziej wytrawne, niż mogłoby nam się dzisiaj wydawać. Dodawano do nich bowiem przyprawy o niezwykle wyrazistym smaku - między innymi imbir, a nawet pieprz! Taka perspektywa może wydawać się odstraszająca dla miłośników słodyczy, jednak warto pamiętać, że przygotowywanie własnej przyprawy do piernika według staropolskiej receptury pozwala nam na pewne szaleństwa. Możemy zatem zredukować ilość pieprzu np. na rzecz cynamonu lub postąpić dokładnie odwrotnie. Wszystko zależy od tego, jakie smaki preferujemy.

Do czego jeszcze można użyć przyprawy do piernika? 

Pierwsze eksperymenty z domową przyprawą do piernika mogą zakończyć się tym, że wyjdzie nam jej całkiem sporo - będzie to efekt balansowania smaków przez dodawanie kolejnych składników. Nie ma jednak powodu do zmartwień, bo tej mieszanki możemy używać do różnych celów. Oczywiście, podstawowy to upieczenie pierników. Jednak przyprawy można użyć także do mięsa - skomponuje się świetnie np. ze schabem ze śliwką. Możemy także dosypać ją do masy na świąteczne babeczki czy ciasto lub przygotować bułeczki w typie cynamonek, nadziewając je właśnie przyprawą piernikową. Z kolei by poczuć święta na co dzień, warto dosypać po trochu tej mieszanki do kawy, owsianki, granoli lub nawet racuchów! 

Domowa przyprawa do piernika – czego użyć i jak ją zrobić? 

Składniki: 

• 20 łyżek mielonego cynamonu 
• 10 łyżek mielonego imbiru 
• 2 łyżki ziaren kolendry 
• 2 łyżki wyłuskanych ziarenek kardamonu zielonego 
• 1 łyżka gałki muszkatołowej 
• 1 łyżka ziaren czarnego pieprzu 
• 2 łyżki ziaren ziela angielskiego 
• 2 łyżki goździków 
• 4 gwiazdki anyżu 
• 1/2 szklanki brązowego cukru 
• 1/2 łyżeczki soli 

Przygotowanie: 

Ziarna kardamonu, kolendry, pieprzu i ziela angielskiego utrzyj na proszek, najlepiej w ręcznym moździerzu. Goździki i anyż również utrzyj lub pokrusz na małe kawałki. Połącz z imbirem, cynamonem, gałką muszkatołową, cukrem i szczyptą soli. Przechowuj w szczelnym słoiku, najlepiej z odrobiną surowego białego ryżu na dnie – to zapobiegnie zawilgoceniu przyprawy. 

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Niedobór snu może prowadzić do:

• zaburzeń emocjonalnych,
• depresji,
• cukrzycy,
• otyłości,
• chorób sercowo-naczyniowych.

Sen a dieta

Okazuje się, że na sen mają wpływ rozmaite czynniki. Jednym z nich jest sposób odżywiania. Ciepłe i lekkostrawne potrawy na pewno dobrze wpłyną na wieczorne zasypianie. Ciężkie i tłuste dania, a także fast-foody spowodują zbyt długie i nieprzyjemne trawienie, które ma zły wpływ na sen.

Warto zbilansować posiłki, aby zawierały:

• błonnik,
• białko,
• witaminy z grupy B, C i E,
• kwasy omega-3,
• magnez.

Niskie IG

Najlepsza dieta przy insulinooporności? Poznaj jej zasady!

Produkty, które pomagają zasnąć

Melatonina to hormon, który pomaga nam zasnąć. Występuje naturalnie w wielu pokarmach roślinnych, np. w suszonych owocach i orzechach, zbożach: ryżu, kukurydzy, owsie. Poznaj inne produkty, które sprzyjają zapadaniu w sen.

Wskazane jest:

• chude mięso (np. piers z kurczaka, chuda wędlina),
• ryby (zwłaszcza tłuste: makrela, halibut, dorsz czy łosoś),
• nabiał (twarożek),
• szpinak (ma sporo wapnia, pomaga w wytwarzaniu melatoniny w organizmie),
• strączki (np. kanapki z hummusem),
• banany – zawierają dużą ilość potasu i magnezu, które skutecznie pomagają w rozluźnieniu mięśni,
• pestki dyni,
• migdały,
• orzechy,
• jajka,
• ogórki oraz pomidory,
• płatki owsiane.

Wyjątkowo polecanym owocem przed snem są… wiśnie – są bogate w melatoninę, odpowiedzialną za uczucie senności.

Kiedy jemy ostatni posiłek? 

Dietetycy radzą, by ostatni posiłek spożyć nie później niż 2-3 godziny przed snem. Pozwoli to położyć się do łóżka bez uczucia przepełnienia i uruchomi łatwiejsze zasypianie.

Co pijemy przed snem?

Na pewno należy unikać czarnej herbaty, która zawiera kofeinę, warto zrezygnować z alkoholu oraz papierosów. Przed snem sięgajmy po napary ziołowe, zwłaszcza melisę, rumianek oraz miętę.

Melisa – sprzyja uczuciu senności, świetnie działa w połączeniu z ziołem zwanym walerianą (kozłek lekarski). Najlepiej wypić napar z ziół 30 minut przed snem.

Rumianek – ma podobne działanie do melisy, działa niczym środek uspakajający, a także łagodzi stany lękowe.

Angelika Drygas

fot. envato elements

Historia bigosu sięga XVII wieku. Wówczas przygotowywano go jednak nieco inaczej niż dziś. Wykorzystywano siekane mięso, ryby lub raki i zakwaszano potrawę cytryną, limonką lub octem winnym. Sto lat później te nieco egzotyczne składniki zastąpiono kiszoną kapustą i od XVIII wieku potrawa ta wygląda już podobnie do tej, którą znamy. Współczesny bigos pochodzi jednak z XIX wieku, kiedy ostatecznie ustaliły się proporcje mięsa do kapusty. W tym czasie także bigos na zawsze trafił do kultury polskiej: fanom literatury z pewnością nie trzeba przypominać opisu tego dania w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza. Mimo to, jeszcze przez lata, bo aż do XX wieku, w kuchni polskiej obecne były również przepisy na... bigos bez kapusty! 

Jak zrobić świąteczny bigos ze śliwką? 

Składniki: 

• 750 g kiszonej kapusty 
• 1 duża cebula 
• 1 łyżka masła klarowanego 
• 1,5 l wody 
• 180 g wędzonej kiełbasy myśliwskiej 
• 12 sztuk suszonych wędzonych śliwek 
• kieliszek czerwonego wytrawnego wina 
• 1 łyżka musztardy 
• 4 liście laurowe 
• 3 ziarenka ziela angielskiego 
• 1 łyżeczka mielonego kminku 
• 1 łyżeczka majeranku 
• 1 łyżeczka lubczyku 
• 1 łyżeczka pieprzu mielonego 

Przygotowanie: 

Cebulę pokrój w drobną kostkę i podsmaż na maśle w dużym garnku, najlepiej z grubym dnem. Kiszoną kapustę posiekaj grubo i dodaj do cebuli. Zalej wodą. Gotuj na małym ogniu przez godzinę, co jakiś czas mieszając. Kiełbasę pokrój w plastry, a śliwki na cienkie paski. Dodaj do garnka i zalej winem. Gotuj przez 2-3 godziny, w razie potrzeby dolewając wody. Po tym czasie dodaj przyprawy, wymieszaj i gotuj jeszcze przez godzinę. 

Uwaga: Bigos możesz przygotować także z mieszaniny kiszonej i świeżej kapusty. Wówczas połącz je w proporcji 2:1. Smak potrawy możesz wzbogacić także dodając do niej np. suszone grzyby lub 1 świeże jabłko (np. renetę). 

FOTO: Arkadiusz Fajer/envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Nie da się ukryć, że orzechowiec to stosunkowo wymagające ciasto. Trzeba poświęcić na nie trochę czasu, ale opanowanie przepisu do perfekcji z pewnością odwdzięczy się niezwykłym smakiem. Oczywiście, w przypadku orzechowca można próbować pomóc sobie na różne sposoby, by nieco uprościć ten deser. Dla przykładu do kremu możemy użyć gotowego budyniu lub wykorzystać gotową masę kajmakową do orzechów. Warto jednak zaryzykować i spróbować przygotować orzechowiec samemu od początku do końca. Upieczony w tortownicy i kunsztownie udekorowany, będzie wyjątkowym zwieńczeniem wigilijnej kolacji! 

Jak przygotować orzechowiec? 

Składniki na ciasto: 

• 500 g mąki pszennej 
• 2 jajka 
• 100 g masła 
• 100 g cukru 
• 2 łyżki miodu 
• 2 płaskie łyżeczki sody oczyszczonej 

Masa orzechowa: 

• 300 g łuskanych orzechów włoskich 
• 100 g cukru 
• 100 g masła 
• 2 łyżki miodu 

Krem: 

• 100 g cukru pudru 
• 500 ml mleka 
• 2 łyżki mąki pszennej 
• 2 łyżki mąki ziemniaczanej 
• 200 g masła 

Przygotowanie: 

Przygotuj masę orzechową. W rondelku rozpuść masło, dodaj cukier i miód. Następnie wrzuć orzechy. Gotuj przez chwilę, ciągle mieszając, do momentu, aż cukier zacznie się karmelizować. Odstaw do przestudzenia. 

Następnie przygotuj krem. Do 0,5 szklanki zimnego mleka wsyp mąkę pszenną i ziemniaczaną. Rozmieszaj tak, by nie było grudek. W rondelku podgrzej pozostałe mleko z cukrem. Dodaj mleko z mąką i gotuj na małym ogniu, aż zgęstnieje. Odstaw do ostudzenia. Gdy krem będzie zimny, dodawaj po łyżce utartego masła, aż uzyska odpowiednią konsystencję. 

Połącz wszystkie składniki na ciasto i zagnieć z nich masę. Podziel ciasto na dwie części. Rozwałkuj obie na grubość ok. 0,5 cm. Ułóż pierwszy placek na blasze, wyłożonej papierem do pieczenia i ponakłuwaj widelcem. Piecz przez 15 minut w temp. 170 stopni Celsjusza. Ostudź, a w tym czasie tak samo upiecz drugi blat. 

Gdy ciasto ostygnie, na pierwszy blat wyłóż chłodny krem. Na to połóż drugi blat i pokryj go masą z orzechami. Odstaw do lodówki na co najmniej 12 godzin. 

FOTO: Shaiith/envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Klasycznie grzaniec przygotowuje się z czerwonego wina, zwykle półwytrawnego lub półsłodkiego. Sekret tkwi jednak w doborze przypraw i składników. To one dodadzą słodyczy lub wytrawności, a także pikantności. Spotęgują również efekt rozgrzewania. 

Do klasycznego grzańca najlepiej użyć przypraw korzennych, takich jak:

• cynamon,
• goździki,
• anyż,
• gałka muszkatołowa.

Świetnie skomponuje się z nimi także imbir. Z kolei jeśli chcemy przygotować grzaniec w stylu skandynawskim, możemy dodać do niego migdały czy rodzynki. 

Jak podawać grzane wino? 

Grzane wino smakuje doskonale, gdy jego smak przełamany jest cytrusową nutą. Z tego powodu warto dodać do grzańca plaster pomarańczy, świeżo wyciśnięty sok lub chociaż skórkę tego owocu. Miłośnicy cytrusowych smaków mogą poeksperymentować z dodawaniem do napoju również cytryny lub soku z niej. Z kolei fani słodyczy z pewnością ucieszą się, jeśli do grzanego wina dodamy nieco miodu lub cukru trzcinowego. Możemy również dodać odrobinę wanilii. 

Ciekawym sposobem na podanie grzanego wina jest serwowanie go ze świeżymi owocami. Nie muszą to być pomarańcze, ale np. brzoskwinie czy mandarynki. Można także sięgnąć po owoce suszone, np. plastry jabłek czy śliwki. 

Sekretem podawania grzańca jest to, by napój jak najdłużej zachował wysoką temperaturę. Dlatego możemy podawać go w specjalnych kamionkowych naczyniach. Jednak grzane wino będzie równie dobrze smakowało w zwykłym kubku. 

Jak przygotować klasyczny grzaniec? 

Składniki: 

• 0,5 litra czerwonego wina 
• cynamon, goździki, gałka muszkatołowa, imbir 
• 1 pomarańcza 
• kilka łyżek miodu 

Przygotowanie: 

Wino przelej do garnka i podgrzej na małym ogniu. Gdy zacznie robić się ciepłe, dodaj przyprawy: cynamon, kilka goździków, nieco gałki muszkatołowej oraz imbir. Pomarańczę umyj i pokrój na plastry. Dodaj do wina. Rozpuść w grzańcu kilka łyżek miodu jeśli chcesz, by napój był słodszy. Podgrzej, by wino było gorące, ale pilnuj, by go nie zagotować. Podawaj od razu. 

Sekret grzańca to odpowiednie przyprawy.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

W związku z tym, że jednym z najpopularniejszych przepisów na gwiazdkowe wypieki jest ten na piernik staropolski, wiele osób sądzi, że ciasto na pierniczki trzeba przygotowywać wiele wcześniej. Oczywiście, z długo leżakującego ciasta na piernik staropolski również można zrobić małe ciasteczka i wówczas trzeba nastawić masę na ok. miesiąc przed wypiekiem. 

Można jednak przygotować także pierniczki, które nie muszą tak długo leżakować. Wystarczą 3 tygodnie dla pierników w typie norymberskich i około tygodnia dla alpejskich. Można jednak także upiec pierniki w ostatniej chwili - wówczas sprawdzi się przepis na ciasto, które nie musi leżakować. 

Jak przechowywać upieczone pierniki? 

Pierniczki, które zostały wypieczone wcześniej, z czasem nabiorą dodatkowego aromatu. Najlepiej przechowywać je w szczelnym pojemniku, np. w słoiku. Jeśli chcemy mieć pewność, że zmiękną, do słoika warto włożyć obraną połówkę jabłka i wymieniać ją co kilka dni, by nie spleśniała. 

Uwaga: pierniczki należy przechowywać nieudekorowane! Ciastka, którym dajemy czas na zmięknięcie, najlepiej dekorować ok. 2-3 dni przed świętami. Z kolei takie, które podamy od razu, można udekorować tuż po upieczeniu. Najważniejsze, by wystygły! 

Szybkie pierniczki bez leżakowania - prosty przepis dla spóźnialskich 

Składniki: 

• 0,5 kg mąki 
• 2 łyżeczki miodu 
• 4 łyżeczki cukru 
• 1 czubata łyżeczka sody oczyszczonej 
• 0,5 kostki masła 
• 3 duże jaja 
• 1 opakowanie przyprawy do pierników 

Przygotowanie: 

Miód podgrzej w rondelku do płynnej postaci. Dodaj przyprawę do piernika, masło oraz cukier. Wymieszaj na jednolitą masę i odstaw do ostygnięcia. W osobnym naczyniu lub na stolnicy wymieszaj mąkę z sodą. Wbij jajka. Dodaj masę miodową i zagnieć ciasto. Powinno mieć dość zwartą konsystencję - w razie potrzeby dodaj więcej mąki. Po wyrobieniu odłóż na ok. 40 minut do lodówki. 

Schłodzone ciasto rozwałkuj na wysypanej mąką stolnicy lub blacie na grubość ok. 1 cm. Wykrawaj pierniczki za pomocą foremek i układaj na blasze. Piecz w temp. 170 stopni Celsjusza przez ok. 15 minut. 

Gdy pierniczki ostygną, ozdób lukrem, za pomocą cukrowych pisaków lub ulubionych dekoracji.

Pierniczki wyglądają wspaniale ozdobione domowym lukrem.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Jak się okazuje, śledzie od wieków są jednymi z najpopularniejszych ryb. Dzieje się tak dlatego, że dobrze się przechowują. Wystarczy je nasolić, a ryba długo nie straci świeżości, co więcej - ocaleje również jej smak. Z tego powodu śledzie mogły także być transportowane na dalekie odległości. 

Kaszubi jednak wcale nie musieli udawać się daleko, by skosztować śledzia. Wręcz przeciwnie, mieli tych ryb zwykle pod dostatkiem i to w najświeższej postaci. Nic więc dziwnego, że kaszubskie gospodynie celowały w przyrządzaniu śledzi na setki sposobów. Jednym z najbardziej popularnych przepisów, który upowszechnił się w całej Polsce, jest ten na śledzia z pomidorami i cebulą. 

Czy śledzie po kaszubsku można mrozić? 

Mając przed sobą zabiegany okres bożonarodzeniowy, często planujemy, jakie dania zrobić wcześniej, by oszczędzić czas przed samymi świętami. Niestety, śledź po kaszubsku nie jest jednym z nich. Należy go przygotować dzień przed Wigilią i jeść na świeżo, ponieważ tej potrawy nie można mrozić. 

Jak zrobić śledzia po kaszubsku? 

Składniki:  

• 500 g płatów śledziowych 
• 4 łyżki octu 10% 
• 2 cebule 
• 8 łyżek oleju roślinnego 
• 5-8 suszonych śliwek 
• zmielony pieprz, 1 łyżka majeranku, 1 listek laurowy, 2 ziela angielskie, 1 łyżeczka gorczycy 
• 200 g przecieru pomidorowego 
• 1 łyżeczka cukru 

Przygotowanie: 

Śledzie wyjmij z zalewy i przez 2-3 godziny mocz w wodzie, zmieniając ją co ok. godzinę. Odsącz rybę z wody i pokrój na kawałki o wielkości 2 cm. Odłóż do miski i zalej octem. Cebulę pokrój w piórka i zeszklij na oleju. Dodaj przyprawy i podsmaż przez ok. 2 minuty. Następnie dodaj posiekane suszone śliwki, przecier i cukier. Podduszaj przez kilka minut, następnie odstaw do wystygnięcia. Gdy składniki będą chłodne, połącz je ze śledziami z octem. Wstaw do lodówki na 24 godziny, by całość się przegryzła.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wśród przypraw dodawanym do grzanego piwa najczęściej wymieniane są goździki. Tuż po nich królują cynamon, imbir i miód. Prawdziwi smakosze decydują się również na dodawanie cytrusów takich jak pomarańcza czy cytryna, niektórzy wolą grzańca na słodko, dlatego dorzucają rodzynki sułtańskie lub dolewają soku malinowego. Zdaniem autorów przepisów dobór piwa, które decydujemy się podgrzać, nie jest bez znaczenia. Częściej wybieranym jest jednak piwo jasne, które lepiej nadaje się do przyrządzania grzańca, rzadziej jest to ciemne piwo, choć grzaniec na jego bazie również może smakować wybornie.

Czego nie robić podczas gotowania grzańca?

Przyrządzając grzaniec, powinniśmy pamiętać o tym, by nie dopuścić do wrzenia piwa, ponieważ ma to wpływ na jego smak i zubaża zespół zawartych w nim składników odżywczych. By wspomóc proces odgazowywania piwa, powinniśmy je mieszać podczas gotowania lub otworzyć przed rozpoczęciem przyrządzania grzańca, by gaz sam się ulotnił. Na koniec powinniśmy pamiętać o tym, by nie podawać grzanego piwa, wlewając je do kufla wraz ze wszystkimi wygotowanymi w nim przyprawami i owocami, tylko przecedzić je przez sitko, pozbywając się przy tym zbędnych już składników.

Jaki jest przepis na tradycyjnego grzańca?

Zdaniem ekspertów z branży piwnej przepis na tradycyjnego grzańca nie istnieje, jednak jedno jest pewne – bazą grzańca piwnego było, jest i będzie PIWO. Chcąc przygotować najprostszego grzańca piwnego, powinniśmy przygotować:

• 0,5 l piwa niepasteryzowanego jasnego,
• kawałek świeżego/suszonego imbiru,
• miód lub cukier,
• goździki,
• cynamon,
• cytrynę.

Po przygotowaniu składników piwo podgrzewamy, dodajemy przyprawy i gotowe. Na koniec odcedzamy i podajemy. Smacznego!

oprac. Justyna Czupryniak

fot. envatoelements

Cynamonowe bułeczki to przysmak, który szczególnie popularny jest w Szwecji. Nosi tam nazwę Kanelbullar. Popularność zyskały także w Ameryce, jednak tam zwykle wykończone są słodką polewą, z której fani nieco bardziej wytrawnych smaków mogą zrezygnować. 

Kanebullar, zwane po polsku często cynamonkami, zrobiły prawdziwą rewolucję w świecie deserów. Są proste i stosunkowo szybkie do zrobienia, przygotowuje się je z drożdżowego ciasta. Zyskały na świecie tylu zwolenników, że od kilku lat 4 października obchodzi się nawet Dzień Cynamonowej Bułeczki! 

Przepis na cynamonki 

Składniki: 

• 250 g mąki 
• 125 g mleka 
• 40 g masła 
• 45 g cukru 
• 4 g suchych drożdży (1/2 opakowania) 
• szczypta soli 
• 25-30 g roztopionego masła 
• 65 g cukru 
• 2 łyżeczki cynamonu 

Przygotowanie: 

Wymieszaj w misce mąkę, cukier, sproszkowane drożdże i szczyptę soli. Masło roztop w rondelku i odstaw, by przestygło. Podgrzej mleko do temperatury ok. 30 stopni Celsjusza. Dodaj masło i mleko do suchych składników i zagnieć ciasto. Uformuj z niego kulę i włóż do nasmarowanej olejem miski. Odstaw w ciepłe miejsce na ok. godzinę, by ciasto wyrosło. 

Wyrośnięte ciasto krótko zagnieć i rozwałkuj na kształt prostokąta. Posmaruj niewielką ilością roztopionego masła i posyp cukrem wymieszanym z cynamonem. Prostokąt zawiń w rulon i pokrój na plastry o grubości ok. 1 cm. Układaj plastry na płasko na wyłożonej papierem do pieczenia blaszce. Przykryj ściereczką i odstaw na 10 minut do wyrośnięcia. Bułeczki piecz ok. 10 minut w temp. 170 stopni Celsjusza. 

Gotowe cynamonki możesz polać lukrem lub polewą z serka kremowego. 

Uwaga: Z cynamonowych bułeczek możesz także zrobić wieniec. Ułóż je na blasze lub w tortownicy blisko siebie, by wyrastające ciasto połączyło się w jeden wypiek. 

Cynamonowe bułeczki możesz podać z lukrem lub polewą.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Powszechnie ciasteczka z wróżbą kojarzą nam się z chińskimi restauracjami. Jednak prawdopodobnie ich początki wcale nie są związane z Chinami, lecz z Japonią. To własnie tam w XIII wieku miały pojawić się pierwsze ciastka. W środku miały sezam i ryż, oraz, oczywiście, krótką przepowiednię na najbliższą przyszłość. 

W Polsce ciastka z wróżbą nie mają długiej tradycji - przyszły do nas w ostatnich latach, podobnie jak Halloween czy Walentynki. Stały się jednak ciekawym uzupełnieniem, zwłaszcza dla andrzejkowych imprez. 

Jak zrobić ciastka z wróżbą? 

Składniki: 

• 1 szklanka mąki, 
• 2 jajka, 
• 1 łyżka cukru, 
• 2 łyżeczki cukru wanilinowego, 
• 1 łyżka oleju, 
• szczypta soli, 
• przyprawy do smaku: cynamon, kardamon, 
• żółtko do posmarowania 

Przygotowanie: 

Mąkę, jajka, cukier zwykły i waniliowy, olej, sól oraz przyprawy umieść na stolnicy lub w misce i wymieszaj ze sobą. Wyrabiaj, aż masa stanie się jednolita i będzie łatwo odchodziła od ręki. Podziel ciasto na kilka części. Każdą z nich rozwałkuj cienko i wycinaj kółka za pomocą szklanki. W każdym kółku umieść kartkę z wróżbą, złożoną na 4. Następnie zegnij ciastko na pół, tworząc kształt pieroga, i sklej brzegi. Takie pierożki przewieś przez filiżankę lub zagnij delikatnie na palcu, by ciastko nabrało kształtu półksiężyca. 

Gotowe ciastka układaj na blaszce wyłożonej papierem lub wysmarowanej masłem. Posmaruj po wierzchu roztrzepanym żółtkiem. Piecz w temperaturze 180 stopni przez ok. 15-20 minut. W połowie czasu przekręć ciastka na drugą stronę. 

Jakie wróżby włożyć do ciasteczek? 

Przygotowując ciastka z wróżbą, trudno przewidzieć przyszłość, dlatego możemy równie dobrze wykorzystać je jako okazję do śmiechu i umieścić w środku żartobliwe wróżby. Jednak jeśli chcemy traktować andrzejkowe przepowiednie poważnie, w środku mogą znaleźć się np. przysłowia czy sentencje, które każdy zinterpretuje samodzielnie. 

Na karteczkach w ciastkach z wróżbą możesz umieścić np. następujące hasła: 

• Szczęście pomaga tym, którzy pomagają sobie. 
• Nieważne ile razy upadasz. Ważne ile razy się podnosisz. 
• Uwierz w swoje szczęście myśląc o tych, którzy cię kochają. 
• Gdyby nie wyjątki, zasady byłyby nie do zniesienia. 
• Podróż na tysiąc mil zawsze zaczyna się od jednego kroku. 
• Jesteś tym, co czynisz, nie tym, co mówisz. 

Innym pomysłem na zastosowanie ciasteczek z wróżbą jest umieszczenie w nich zadań lub pytań. To zmodyfikowana forma gry w pytanie i wyzwanie, która z pewnością sprawdzi się zwłaszcza, gdy przygotowujemy ciasteczka na imprezę dla dzieci! 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Składniki: 

• 200 g kaszy pęczak 
• 400 g pomidorów świeżych lub z puszki 
• 1 marchewka 
• 1 pietruszka (korzeń i natka) 
• 100 g selera 
• 1 cebula 
• 200 g zielonego groszku 
• 100 g sera w typie parmezanu 

Przygotowanie: 

Obierz marchew, pietruszkę, selera i cebulę i pokrój warzywa w grubą kostkę. Wymieszaj z pieprzem i solą, rozłóż na blaszce do pieczenia i podpiekaj przez ok. 30 minut w 190 stopniach Celsjusza. Następnie przełóż warzywa do garnka lub na dużą patelnię i wsyp suchą kaszę. Dodaj groszek, pokrojone pomidory i wlej szklankę wody. Gotuj pod przykryciem przez ok. 20 minut. Gdy kasza będzie miękka, wyłącz ogień i dodaj parmezan. Wymieszaj całość. Posyp posiekaną natką pietruszki.

Kasza gryczana to doskonała baza do kaszotto.

FOTO: Envato Elements

Wegańskie curry z kalafiora 

Składniki: 

• 1 kalafior 
• 1 cebula 
• 0,5 kg ziemniaków 
• 200 g zielonego groszku 
• 3 ząbki czosnku 
• 0,5 szklanki mleczka kokosowego 
• 1 szklanka warzywnego bulionu 
• 2 łyżeczki mieszanki przypraw curry 
• 1 łyżeczka kolendry 
• 1 łyżeczka ostrej papryki

Przygotowanie: 

Kalafiora umyj i podziel na różyczki. Obierz i posiekaj cebulę, czosnek oraz ziemniaki. Na głębokiej patelni rozgrzej oliwę i umieść na niej cebulę i czosnek. Wsyp sproszkowaną paprykę oraz mieszankę przypraw curry. Podsmażaj przez chwilę, regularnie mieszając. Dodaj ziemniaki i groszek, zalej warzywnym bulionem i gotuj na małym ogniu przez ok. 10 minut. Następnie wrzuć na patelnię kalafiora i zalej całość mleczkiem kokosowym. Duś całość, aż warzywa będą miękkie. Przed podaniem posyp kolendrą. 

Curry z kalafiora możesz podać z ryżem jaśminowym lub basmati.

FOTO: Envato Elements

Jednogarnkowe danie mięsne na zime dni: Strognow 

Składniki: 

• 1 kg polędwicy wołowej 
• 0,5 l bulionu warzywnego 
• 1 cebula 
• 50 g pieczarek 
• 1 łyżka przecieru pomidorowego 
• 2 łyżki kwaśnej śmietany 
• 1 łyżka musztardy 
• 1 łyżeczka cukru 
• pieprz i sól 

Przygotowanie: 

Mięso pokrój w plastry o grubości ok. 0,5 cm w poprzek włókien. Następnie plastry potnij na wąskie paski. Cebulę i pieczarki pokrój w plasterki a następnie podsmaż je na patelni. Zalej połową bulionu i duś przez ok. 10 minut. Dodaj na patelnę mięso, dopraw pieprzem i solą. Następnie dodaj cukier, musztardę i przecier pomidorowy. Dolej resztę bulionu i duś, aż mięso będzie gotowe. Przed podaniem wlej śmietanę i dokładnie wymieszaj. 

Strogonow to rozgrzewające danie na zimne dni.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Desery w słoiczkach to zwykle takie alternatywy dla tradycyjnych ciast, które nie wymagają pieczenia i przyrządza się je dość szybko. Niekiedy wymagają tylko krótkiego czasu chłodzenia. W dodatku prezentują się bardzo ciekawie, bo jeśli podajemy je w estetycznych naczyniach z przezroczystego szkła, możemy dokładnie widzieć każdą warstwę. Są zatem dobrym rozwiązaniem, gdy chcemy przygotować coś słodkiego, a nie mamy dużo czasu. 

Jednak jeśli nasza kuchnia nie obfituje w estetyczne słoiczki, można je zastąpić innymi szklanymi naczyniami. Mogą to być np. wysokie szklanki do kawy czy pucharki do lodów. Z kolei do jesiennej aury będą pasowały nawet zwykłe, ceramiczne kubki, kojarzące się z przytulnością i ulubioną herbatą. Takie desery nie tylko nie wymagają więc dużo czasu, ale może je zrobić niemal każdy i niemal wszędzie. 

Jak przygotować szarlotkę w słoiku? 

Składniki: 

• 200 g ciastek owsianych lub herbatników
• 5 jabłek 
• 200 ml śmietanki 30% 
• 250 g serka mascarpone 
• 2 łyżki kajmaku 
• 2 łyżki cukru pudru 
• łyżka masła 
• pół łyżeczki cynamonu 

Przygotowanie: 

Jabłka umyj, osusz i obierz ze skórki. Następnie pokrój w kawałki i upraż na maśle z dodatkiem cukru pudru i cynamonu. W naczyniu ubij śmietankę i wymieszaj ze schłodzonym serkiem mascarpone oraz kajmakiem. Przygotuj kubki lub słoiczki, w których chcesz podać szarlotkę. Pokrusz ciastka owsiane i wsyp na dno naczyń. Następnie wyłóż na ciasteczka warstwę jabłkowego musu i przykryj warstwą śmietanki z mascarpone. Jeśli naczynie jest wysokie, układaj kolejne warstwy w kolejności: ciastka, jabłka, krem. Posyp po wierzchu ciasteczkami i odrobiną cynamonu. 

Uwaga: W cieplejsze dni możesz zastąpić masę ze śmietanki i mascarpone np. lodami waniliowymi. Szarlotkę możesz podawać także np. polaną karmelem lub z dodatkiem bitej śmietany. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Królik nie cieszy się dużą popularnością - z pewnością w codziennych posiłkach musi ustąpić miejsce mięsu drobiowemu, wieprzowemu czy wołowemu. Jednak gdy do kuchni zaczyna wkradać się monotonia, warto dać królikowi szansę. 

Przyprawianie króliczego mięsa nie jest trudne, ponieważ świetnie komponuje się ono z tradycyjnymi przyprawami, takimi jak pieprz, liść laurowy czy koperek. Dobrze smakuje także w towarzystwie cebuli. Jednak ze względu na to, że smak królika jest bardzo delikatny, trzeba uważać, by go nie zatracić i nie przyćmić ziołami. 

Przeczytaj także: 3 Przepisy na gęsinę: pasztet z gęsi, pierogi z gęsiną i pierś z gęsi

Aby wydobyć smak króliczego mięsa, często dodaje się do niego warzywa, takie jak marchewka czy pietruszka. Dzięki nim królik jest bardziej nasycony w smaku. 

Przepis na pasztet z królika 

Składniki: 

• 1,5 kg mięsa z królika 
• 40 dag wątróbki wieprzowej lub indyczej 
• 20-25 dag surowej słoniny 
• 50 dag karkówki 
• 2 czerstwe bułki lub 3 kromki chleba 
• gałka muszkatołowa 
• 2 marchewki 
• 1 pietruszka 
• 2 liście laurowe 
• 4-5 ziaren ziela angielskiego 
• 5 jaj 
• sól, pieprz

Przygotowanie: 

Królika włóż do garnka wraz z karkówką, marchewką, pietruszką, liściem laurowym, zielem angielskim, pieprzem i solą. Gotuj przez około godzinę. Po tym czasie wyjmij wszystkie składniki i ostudź. 

Suche bułki lub chleb namocz w rosole z gotowania mięsa. Wątróbkę obsmaż na patelni, najlepiej na smalcu i odstaw do wystudzenia. W tym czasie obierz mięso z królika i przepuść je przez maszynkę co najmniej dwukrotnie razem z karkówką, warzywami oraz wątróbką. Na koniec zmiel w maszynce także bułki. 

Umieść zmielone składniki w dużej misce. Wbij jajka, dodaj pieprz, sól i gałkę muszkatołową. Wyrabiaj ręką. Jeśli masa będzie za sucha, dodaj nieco rosołu z pod królika. 

Foremki na pasztet wyłóż papierem do pieczenia. Na spodzie poukładaj pokrojoną w plastry słoninę. Przełóż masę mięsną i ułóż kilka plastrów słoniny na wierzchu. Piekarnik rozgrzej do ok. 160 stopni Celsjusza i w tej temperaturze piecz pasztet przez ok. 1,5 godziny. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Wszyscy znamy tę sytuację, gdy nagle całkowicie brakuje nam energii a do końca dnia jeszcze daleko. Przydarza się ona szczególnie często właśnie teraz, gdy dni są pochmurne i zimne, a zmrok zapada często jeszcze zanim zdążymy wrócić z pracy do domu. By się ratować, często pijemy kolejną kawę, mocną herbatę lub sięgamy po coś słodkiego. Jednak przegryzanie kawy czekoladą wcale nie jest dobre dla naszego zdrowia. W takiej sytuacji warto sięgać po zdrowe przekąski, które dodadzą energii i zaspokoją głód. To dobra opcja także dla tych, którzy na co dzień z trudem dają się namówić na sięgnięcie po zdrową alternatywę, bo energetyczne batony wcale nie muszą być nudne i jałowe w smaku. 

Przepis na batony energetyczne 

Składniki: 

• 1 szklanka masła orzechowego 
• 2/3 szklanki miodu 
• 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego 
• 1/2 łyżeczki soli morskiej 
• 2 i 1/2 szklanki płatków owsianych 
• 1/3 szklanki posiekanej czekolady 
• 3 łyżki grubo posiekanych orzeszków ziemnych lub nerkowców 

Przygotowanie: 

W misce umieść masło orzechowe, miód, ekstrakt waniliowy i sól. Wymieszaj wszystko, aż składniki utworzą jednolitą masę. Do masy wsyp suche składniki: płatki owsiane, czekoladę i orzechy. Dokładnie wszystko wymieszaj. Początkowo masa może wydawać się zbyt sucha, jednak potrzeba chwili, by składniki się połączyły. 

Blaszkę wyłóż papierem do pieczenia. Wyłóż na nią masę na batony. Rozłóż równomiernie i rozwałkuj np. za pomocą szklanki obtoczonej w mące. Pozostaw taki blat co najmniej na godzinę, by zastygł. Następnie pokrój go w kwadraty lub prostokąty. 

Domowe batony to zdrowa alternatywa dla kupnych przekąsek.

FOTO: Oleksandr Prokopenko/envato Elements

Co jeszcze można dodać do batonów energetycznych? 

Zupełnie bazowa wersja domowych batonów energetycznych może zawierać tylko płatki owsiane i orzechy. Jednak lista dodatków jest bardzo długa. Prócz posiekanej czekolady lub gotowych czekoladowych groszków możemy dodać także np. suszoną żurawinę, morele lub śliwki, a także rodzynki. W batonikach sprawdzą się również wszelkiego rodzaju owoce suszone i liofilizowane. Innym smacznym dodatkiem są pestki dyni lub słonecznika. Z kolei by dodać batonom nieco egzotycznego smaku, możemy sięgnąć po kokosowe wiórki albo suszone jagody goji. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Piernik staropolski, jak sama nazwa wskazuje, jest jednym z najbardziej tradycyjnych wypieków z długą historią. Pierwotnie pieczenie pierników było... sposobem na przechowywanie przypraw! Te stanowiły bowiem prawdziwy rarytas i były bardzo drogie. Osoby, które mogły sobie pozwolić na zakup cynamonu, kardamonu czy goździków, obawiały się jednak, że przyprawy spleśnieją i ogromny wydatek pójdzie na marne. Z tego powodu wymyślono pierniki, które początkowo nie były przysmakiem samym w sobie. Stanowiły dodatek do mięs i wykorzystywano je do przygotowywania piernikowego sosu. 

Jak zrobić piernik staropolski? 

Składniki: 

• 1 kg mąki pszennej 
• 500 g płynnego miodu 
• 250 g masła (50-100 g masła warto zastąpić smalcem wieprzowym) 
• 125 ml mleka 
• 2 szklanki cukru 
• 3 duże jajka 
• 3 płaskie łyżeczki sody oczyszczonej 
• 1/2 łyżeczki soli 
• 50 g przyprawy do piernika  
• 800 g powideł np. śliwkowych 
• 2 gorzkie czekolady 
• 120 g masła 
• orzechy włoskie do posypania 

Przygotowanie: 

W garnku lub rondelku umieść cukier, miód i masło ze smalcem. Podgrzewaj na małym ogniu przez ok. 20 minut, mieszając, aż cukier się rozpuści (nie musi rozpuścić się całkowicie). Odstaw do wystygnięcia. 

W osobnym naczyniu wymieszaj mąkę, sodę, szczyptę soli i przyprawę do piernika. Wlej mleko i dodaj jajka, a następnie wlej ostudzoną masę miodową. Wymieszaj wszystko, aż składniki się połączą i utworzą miękką, lepką masę. 

Tak przygotowane ciasto umieść w szklanym lub kamiennym naczyniu. Przykryj je folią, ściereczką lub pokrywką i odstaw w chłodne miejsce, do lodówki, piwnicy lub spiżarni. Ciasto musi dojrzewać minimum przez 2 tygodnie, najlepiej byłoby przechowywać je w chłodzie 4-6 tygodni. 

Po upływie czasu leżakowania przełóż zimne ciasto na obsypany mąką blat. Podziel je na 3 części (można na raz wykorzystać jedną część, dwie pozostałe odłożyć do leżakowania np. do nowego roku, lub zrobić z nich pierniczki). Przygotuj pierwszy blat ciasta: rozwałkuj je dość cienko, podsypując mąką. Przełóż je na blaszkę wysmarowaną masłem lub wyłożoną papierem do pieczenia. Blachę z ciastem wstaw do nagrzanego do 175 stopni Celsjusza piekarnika i piecz przez ok. 20 minut. W tym czasie możesz przygotować kolejne blaty, wałkując je cienko mniej więcej na wielkość blaszki. 

Gotowe blaty piernika przełóż powidłami śliwkowymi i układaj jeden na drugim. Przygotuj polewę: w kąpieli wodnej rozpuść gorzką czekoladę i masło. Wymieszaj, by utworzyły jednolitą masę. Polej piernik po wierzchu i posyp posiekanymi orzechami włoskimi. 

Piernik staropolski najlepiej nastawić już w listopadzie.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements

Choć buraki wydają się pospolite, mają nawet swoje święto - przypada ono 24 listopada. I bez wątpienia jest co świętować: te warzywa są bardzo niedoceniane, podczas gdy powinny święcić prawdziwe triumfy. Wszystko dlatego, że buraki mają w sobie wiele składników mineralnych, w tym magnez, potas, cynk, żelazo czy fosfor. To jednak nie koniec ich zalet. Zawierają także liczne witaminy: C, A, E, K oraz witaminy z grupy B. 

Buraki warto jeść szczególnie w okresie grypowym, ponieważ zawarta w nich witamina C wspomaga odporność. Stanowią one jedną z alternatyw dla cytrusów. W dodatku warzywo to poprawia działanie układu krwionośnego i mięśniowego oraz polepsza pamięć. 

Czy buraki mają jakieś wady? Okazuje się, że tak – nie można z nimi przesadzać, ponieważ zawierają azotany, które w dużym stężeniu mogą niekorzystnie działać na organizm, między innymi doprowadzić do anemii. 

Jak zrobić sałatkę z buraka z fetą? 

Składniki: 

• 4 buraki 
• 2 łyżki orzechów włoskich 
• 2 garście rukoli 
• 200 g sera feta 
• 2 łyżki oliwy 
• 1 łyżeczka miodu 
• 1 łyżeczka octu balsamicznego 
• sól, pieprz 

Przygotowanie: 

Zacznij od upieczenia buraków. Oczyść je (ale nie obieraj!) i owiń folią aluminiową, a następnie włóż do rozgrzanego do 200 stopni Celsjusza piekarnika i piecz przez 1-1,5 h. Gdy buraki ostygną, ściągnij z nich skórkę (najlepiej robić to w rękawiczkach). 

Upieczone buraki pokrój w kostkę lub zetrzyj na plastry. Pokrusz ser feta. Rukolę umyj, osusz i grubo posiekaj. Wymieszaj składniki w misce. W osobnym naczyniu przygotuj sos: wymieszaj oliwę, ocet, miód oraz sól i pieprz. Orzechy grubo posiekaj i podpraż na patelni lub w piekarniku przez ok. 5 minut. Polej sałatkę sosem i posyp prażonymi orzechami. Dokładnie wymieszaj.

Smacznego!

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements 

Wiele osób, nawet takich, które w kuchni czują się dobrze, boi się przyrządzać dziczyznę ze względu na jej specyficzny smak. Jednak skomponowanie smacznego dania z wykorzystaniem takiego mięsa wcale nie jest trudne. Wystarczy zadbać o odpowiednie przyprawy. Na przykład mięso z dzika świetnie smakuje w towarzystwie cebuli, liścia laurowego, majeranku, rozmarynu, tymianku i angielskiego ziela. 

Do sarniny najlepiej dodać owoce jałowca, a mięso zamarynować w czerwonym winie. W przypadku mięsa jelenia również sprawdzi się jałowiec, a prócz niego na przykład cząber, oregano czy laurowe liście. 

Jak zrobić gulasz z dzika? 

Składniki:

• 600 g mięsa z dzika 
• masło klarowane do smażenia
• 2 cebule 
• 2 szklanki bulionu wołowego 
• mąka pszenna lub ziemniaczana 
• 1 szklanka śmietany 36% 
• 1 łyżka musztardy 
• oliwa z oliwek (lub olej) 
• 0,5 cytryny 
• 125 ml czerwonego wytrawnego wina 
• 1 łyżeczka miód 
• 1 łyżeczka octu balsamicznego 
• pieprz mielony, ziele angielskie, owoce jałowca, liść laurowy 

Przygotowanie: 

Mięso dokładnie umyj, usuń błony i pokrój na kawałki o wielkości 1,5-2 cm. W miseczce przygotuj marynatę: łyżkę musztardy rozetrzyj z kilkoma łyżkami oliwy lub oleju, dodaj sok wyciśnięty z cytryny, wino, miód, ocet oraz przyprawy: świeżo mielony pieprz, rozgniecione ziarna ziela angielskiego, kilka owoców jałowca i rozkruszony liść laurowy. Mięso włóż do szczelnej torebki i zalej je marynatą. Torebkę ustaw pionowo w lodówce i pozostaw na dobę. Co jakiś czas wcieraj marynatę. 

Po upływie doby wyjmij mięso z marynaty. Oprósz je mąką pszenną lub ziemniaczaną i smaż na klarowanym maśle ze wszystkich stron. 

W rondlu zagotuj szklankę wołowego bulionu, przełóż do niego usmażone mięso i podduszaj. Na patelni zeszklij pokrojoną w piórka cebulę i dodaj ją do mięsa. Gulasz podlewaj zredukowanym na patelni bulionem, piwem lub wodą. Gdy mięso będzie miękkie, a cebula się rozpadnie, dodaj do całości szklankę wysokoprocentowej śmietany. Podawaj z kaszą lub ziemniaczanymi plackami. 

Do gulaszu z dzika możesz dodać np. marchew.

FOTO: Envato Elements

Przepis na pieczeń z jelenia po myśliwsku 

Składniki: 

• 1 kg mięsa z jelenia 
• 1 cytryna 
• sól, pieprz czarny 
• jałowiec, goździki, ziele angielskie 
• 1 łyżka mąki 
• 1 łyżka smalcu 
• 0,5 szklanki octu winnego 
• 0,5 szklanki czerwonego wina 
• skórka z cytryny 
• 5 pieczarek 

Przygotowanie: 

Zacznij od zrobienia marynaty. W garnku wymieszaj ocet winny, wino, skórkę z cytryny oraz przyprawy: jałowiec, goździki, ziele angielskie i pieprz. Zagotuj i przestudź, a gdy marynata będzie już chłodna, zalej mięso. Odstaw w chłodne, zaciemnione miejsce na dwa dni. Po tym czasie wyjmij jelenia z marynaty, opłucz i osusz. Uwaga, nie wylewaj marynaty! Następnie skrop jelenia sokiem z cytryny, dodaj pieprz i sól. Rozkrusz kilka kulek jałowca i natrzyj mięso. Odstaw do lodówki na 2 godziny. 

Po wyjęciu mięsa z lodówki obsyp je mąką i smaż na patelni, najlepiej na rozgrzanym smalcu. Po 10 minutach przełóż mięso do rondla i zalej je marynatą. Duś przez ok. 1,5 godziny, w razie potrzeby dolewając wody. W tym czasie oczyść i pokrój pieczarki. Dodaj je do mięsa pod koniec duszenia. Po 1,5 godziny wyjmij mięso z rondelka i pokrój je na plastry. Podawaj z sosem. 

Pieczeń z jelenia wymaga czasu ale jest pyszna.

FOTO: Envato Elements

Zuzanna Ćwiklińska

zdjęcia: envato elements