Niekiedy zdarza się, że właściciel sąsiedniej działki jest długo nieobecny, nie da się z nim skontaktować lub nie można się dogadać. Jednak nawet w takiej sytuacji nie możemy wyciąć drzewa czy krzewu, który znajduje się na sąsiedniej nieruchomości. Nie uzyskamy na to zgody – ta, zgodnie z prawem, może zostać wydana tylko posiadaczowi danej działki. Nie można usunąć samemu także drzewa z posesji sąsiada, które jest zwolnione z konieczności uzyskania zezwolenia na wycinkę. Każde drzewo czy krzew jest bowiem częścią składową nieruchomości i jego wycięcie byłoby naruszeniem prawa własności. 

Więcej na temat przepisów dotyczących wycinania drzew na własnej działce przeczytasz w artykule: Wycinka drzew na własnej działce w 2023 r. na nowych zasadach. Co się zmieni? 

Czy za wycięcie wystających gałęzi można dostać karę? 

Nieco inaczej sprawa wygląda jednak w sytuacji, gdy chcemy usunąć tylko gałęzie drzewa lub krzewu, które wystają na naszą działkę. Prawo daje bowiem możliwość wycięcia ich i zachowania dla siebie. To samo dotyczy wystających korzeni, a nawet owoców. Możemy je wyciąć i nie poniesiemy za to kary, nawet jeśli wycinka sprawi, że drzewo sąsiada uschnie. Przedtem należy jednak podjąć odpowiednie kroki. 

Przede wszystkim należy zacząć od wyznaczenia sąsiadowi terminu wycinki gałęzi, które wystają poza jego działkę. Jeżeli relacje sąsiedzkie nie są dobre, warto zwrócić się do niego formalnie, np. wysyłając list, w którym prócz podania terminu wysyłki poinformujemy właściciela nieruchomości, że planujemy usunąć wystające gałęzie. Dzięki temu unikniemy zarzutu, że ingerujemy w działkę sąsiada bez jego zgody. 

Co robić gdy drzewa z sąsiedniej działki uprzykrzają życie? 

W sytuacji, gdy drzewa i krzewy na sąsiedzkiej działce notorycznie utrudniają nam życie, nie jesteśmy skazani na samodzielnie usuwanie gałęzi aż do skutku. Możemy zainterweniować i na drodze sądowej zażądać od właściciela odsunięcia ich od granicy. Artykuł 144 k.c. przewiduje bowiem, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. 

W takiej sytuacji sąd sprawdzi, czy rośliny faktycznie oddziałują niekorzystnie na sąsiednią działkę i jeśli uzna, że tak jest, zażąda, by właściciel zadrzewionej nieruchomości podjął odpowiednie działania.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Prawo polskie

Zgodnie z art. 56 §1 KRO, "Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód". Rozwiązanie małżeństwa poprzez rozwód jest możliwe tylko wtedy, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. W myśl art. 57 kodeksu rodzin­nego i opiekuń­czego, orzekając rozwód, sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

Powody rozwodu z orzeczeniem winy

Orzekanie o winie w procesie rozwodowym jest niezwykle traumatyczne dla obojga małżonków. Pojawiają się wielkie emocje i trudne uczucia, często zerwanie stosunków z krewnymi i niekończące się urazy. Wina zazwyczaj leży po stronie tego małżonka, który naruszył swoje obowiązki małżeńskie, nie dopełniał ich i w ten sposób przyczynił się do rozpadu pożycia małżeńskiego. Powody mogą być różne:

• zdrada małżeńska,
• alkoholizm,
• uzależnienie od środków odurzających, np. narkotyków czy dopalaczy,
• przemoc fizyczna i psychiczna,
• hazard,
• zaniedbania w zaspokajaniu potrzeb rodziny.

Sprawa sądowa w przypadku rozwodu z orzeczeniem winy

W każdym z tych przypadków sąd musi wnikliwie przeanalizować przyczyny. Na przykład, jeśli powodem ma być niechęć do współżycia jednego z małżonków, to przedmiotem analizy będzie też jakie okoliczności doprowadziły do takiego stanu rzeczy. Najczęściej jest to wypadkowa innych problemów, które skutkują przerwaniem więzi cielesnej i duchowej. Jeśli małżonek ciężko zachorował, a ta choroba przyczyniła się do rozkładu małżeństwa, nie można mówić o jego winie. Aby udowodnić winę, potrzebna będzie dokumentacja, np. medyczna, fotograficzna, mailowa, wydruki, raport detektywa. Warto zgromadzić oraz zabezpieczyć materiał dowodowy, ponieważ wina musi być bardzo dobrze udowodniona.

CO CIĘ CZEKA W 2023 ROKU?

Horoskop miłosny na 2023 rok. Dla Skorpiona to będzie idealny czas na miłość!

Rodzaje rozwodu:

• rozwód bez orzekania o winie;
• rozwód z orzeczeniem winy jednej strony tj. rozwód z winy jednego z małżonków: żony lub męża,
• rozwód z winy obojga małżonków (rozwód z orzeczeniem o winie obu stron).

Korzyści rozwodu z orzeczeniem o winie

Zaletą rozwodu z orzekaniem o winie jest: możliwość dochodzenia od strony winnej alimentów (na rzecz dziecka i poszkodowanego małżonka); nierówny podział majątku i… satysfakcja! Negatywne konsekwencje wiążą się z kryzysem rodziny, cierpieniem dzieci i własnym, a także nadszarpniętym zdrowiem psychicznym. Rozwód z orzekaniem o winie czasami ciągnie się miesiącami, a nawet latami.

Przeczytaj także: 

Jak przeprowadzić rozwód, aby sprawa trwała krótko i tanio?

Angelika Drygas

Fot. envato elements

W związku z koniecznością dostosowania przepisów polskiego prawa pracy do tych, które obowiązują w innych krajach Unii Europejskiej, w 2023 roku pojawią się dwa nowe rodzaje urlopu: 

• urlop z powodu działania siły wyższej; 
• urlop opiekuńczy. 

Pierwszy z nich będzie miał wymiar 2 dni, drugi z kolei – 5 dni. Łącznie będzie można zatem przedłużyć urlop o 7 dni. 

Przypomnijmy, że podstawowa liczba dni urlopu wypoczynkowego wynosi 20 dni dla osób zatrudnionych przez mniej niż 10 lat i 26 dla tych, którzy pracują dłużej niż 10 lat. Na tę liczbę wpływ mają także ukończone etapy edukacji. 

Kiedy można dostać urlop z powodu siły wyższej? 

Określenie urlopu z powodu działania siły wyższej brzmi może nieco komicznie, jednak w rzeczywistości nie jest zabawne. Dotyczy bowiem nieprzewidzianych sytuacji rodzinnych, spowodowanych np. chorobą lub wypadkiem, które będą wymagały od pracownika niezbędnej i natychmiastowej obecności w innym miejscu. Urlop ten będzie miał wymiar 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym. Korzystając z tych dni, pracownik zachowa prawo do 50% wynagrodzenia obliczanego jak pensja za czas urlopu wypoczynkowego. 

Na kogo można dostać urlop opiekuńczy od 2023 roku? 

Nowe przepisy, zgodne z unijnymi dyrektywami, mają także rozszerzyć urlop opiekuńczy. Gdy wejdą w życie, dodatkowe 5 dni wolnego będzie przysługiwało pracownikom na zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej krewnym (dzieciom, rodzicom, współmałżonkom) lub pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, wymagającej znacznej opieki lub znacznego wsparcia z poważnych względów medycznych. Pracownik, który będzie korzystał z tego urlopu, nie otrzyma wynagrodzenia. 

Jak zmieni się prawo do urlopu dla rodziców? 

Do tej pory to głównie rodzice byli beneficjentami urlopu opiekuńczego. Jednak również ich nie ominą zmiany w prawie pracy. Wydłużony ma zostać urlop rodzicielski: z 32 do 41 tygodni po urodzeniu jednego dziecka. Zyskają także ojcowie - przysługujący im urlop będzie wynosił 9 tygodni, których nie można przenieść na matkę dziecka. 

Jak zaplanować urlop w 2023 roku? 

O nowych przepisach dotyczących urlopów już wiadomo dużo, jednak nie ma pewności co do tego, kiedy wejdą one w życie. Mówi się, że może to być dopiero druga połowa 2023 roku. Dlatego te osoby, które już teraz planują swoje wolne dni, powinny oprzeć się wyłącznie na obowiązujących przepisach. Wystarczy jednak skrupulatnie przejrzeć kalendarz, by kosztem kilku dni z urlopowego limitu sprawić sobie dłuższe wolne. 

Dni wolnych od pracy będzie w 2023 roku łącznie 115, z czego 13 to święta. Aby dobrze wykorzystać urlop, można zaplanować go na 2 maja. Wówczas pracownik może liczyć na 5 dni długiego weekendu, ponieważ 1 i 3 maja wypadają odpowiednio w poniedziałek i środę. Do tego dochodzi ostatni weekend kwietnia i możemy cieszyć się dłuższym wypoczynkiem. Jeśli planujemy w tym czasie np. wyjazd, warto rozważyć również wzięcie urlopu 4 i 5 maja - wówczas wykorzystamy 3 dni z puli wolnego, ale odpoczniemy aż przez 9. 

Kiedy wziąć wolne żeby mieć długi weekend? 

Z dłuższego wypoczynku będziemy mogli skorzystać także w czerwcu. 8 czerwca przypada bowiem Boże Ciało, tradycyjnie obchodzone w czwartek. Jeśli następnego dnia weźmiemy urlop, czekają nas 4 dni wolnego wraz z następującym po piątku weekendem. 

Długi weekend można z łatwością sprawić sobie także w sierpniu. 15 dnia tego miesiąca przypada bowiem dzień Wojska Polskiego, tradycyjnie wolny od pracy – w tym roku jest to wtorek. Jeżeli weźmiemy urlop 14 sierpnia, otrzymamy 4 dni długiego weekendu. Dodatkowe 3 dni od 16 do 18 sierpnia z kolei pozwolą nam cieszyć się 9-dniowym odpoczynkiem. 

Również 9-dniowy urlop możemy zaplanować także w listopadzie, wykorzystując 4 dni z puli. 1 listopada wypada w środę, zatem jeśli mamy ochotę na dłuższy wypoczynek, dobrze wziąć urlop 30-31 października oraz 2-3 listopada. Jednak ci, którzy nie chcą lub nie mogą wybrać tylu dni wolnych w listopadzie, mogą wykorzystać tylko 2 i wydłużyć wolne od ostatniego październikowego weekendu do środy lub od środy do końca pierwszego weekendu listopada. 

Święta Bożego Narodzenia dopiero co się skończyły, jednak planując urlop, warto już myśleć o następnych. Boże Narodzenie, czyli 25 grudnia, wypadnie w poniedziałek, zatem będziemy odpoczywać ciągiem przez 4 dni bez konieczności naruszania puli urlopowej. Jeśli jednak chcemy wydłużyć sobie świąteczną przerwę, warto wziąć wolne od 27 do 29 grudnia. To tylko 3 dni z puli, a dadzą nam łącznie 10-dniowy wypoczynek, razem z wypadającym w poniedziałek 1 stycznia 2024.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Dobiegający końca rok 2022 przyniósł dużą nowelizację prawa budowlanego. Jedną z najbardziej wyczekiwanych zmian było częściowe zniesienie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę domu. Zwolnione zostały z niego maksymalnie dwukondygnacyjne domy do 70 mkw, budowane na własny użytek. Wystarczy zgłosić budowę wraz z projektem w starostwie powiatowym, na terenie którego znajduje się działka. Kolejna nowelizacja, która ma wejść w życie z początkiem 2023 roku, ma przynieść dalsze rozluźnienia przepisów, dotyczących pozwoleń na budowę. 

Jakie zmiany ma przynieść nowelizacja prawa budowlanego w 2023 r.? 

Planowana nowelizacja prawa budowlanego ma między innymi skrócić drogę urzędową, którą musi przebyć każdy, kto chce wybudować dom, a zarazem przyspieszyć proces budowlany. Wśród zapisów znalazł się także ten o zniesieniu konieczności uzyskania pozwolenia na budowę w przypadku wszystkich domów jednorodzinnych, pod warunkiem, że mają one maksymalnie dwie kondygnacje. Zwolnione z tej konieczności miałyby także być niektóre budynki przydomowe, między innymi tarasy do 35 mkw, ganki czy krużganki. Do domu będzie można zatem dobudować ok. 175 mkw bez nadzoru. Ta perspektywa przeraża ekspertów, którzy boją się eskalacji zjawiska tak zwanej samowolki budowlanej. 

Czy zniknie również pozwolenie na użytkowanie budynku? 

Wśród planowanych zmian znalazł się także zapis o likwidacji obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wystarczające będzie oświadczenie kierownika budowy, który potwierdzi, że proces budowlany został zakończony. Właściciel lub inwestor nie będzie musiał czekać na decyzję organu nadzoru budowlanego. 

Jakie narzędzia ułatwią inwestorom proces budowlany? 

W ramach ułatwiania przyszłym właścicielom nieruchomości rozpoczynania i prowadzenia procesu budowy, nowe przepisy zakładają także coraz większą cyfryzację. Powstaną platformy, skupiające w jednym miejscu informacje i dające możliwość bieżącej weryfikacji tego, co dzieje się z projektem lub na budowie. 

Powstaną między innymi Baza Projektów Budowlanych oraz System Obsługi Postępowań Administracyjnych w Budownictwie (SOPAB). Pierwsza z tych platform ma ułatwić organom administracji i nadzoru budowlanego dostęp do projektów budowlanych sporządzonych w postaci elektronicznej, a inwestorów zwolnić z konieczności dostarczania papierowych dokumentów. Z kolei SOPAB będzie dużym ułatwieniem szczególnie dla urzędników: zgromadzi dane o wszelkich rejestrach, ewidencjach, danych przestrzennych wykorzystywanych przy decyzjach w procesie budowlanym. 

GUNB podkreśla, że cyfryzacja procesów budowlanych to przede wszystkim ogromna oszczędność: głównie pieniędzy, ale także czasu. Do tej pory tylko 2-5 proc. wniosków w tym procesie było obsługiwanych elektronicznie, generując ogromne koszty. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

OFE to Otwarty Fundusz Emerytalny, do którego osoby pracujące dobrowolnie odprowadzają składki. Trafia tam 2,92 proc. pensji danej osoby. Pieniądze te są następnie wypłacane w formie emerytury – 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego fundusze zgromadzone w OFE są co miesiąc przenoszone sukcesywnie do subkonta w ZUS. Co więcej, tym, co wyróżnia OFE, jest fakt, że pieniądze na subkoncie podlegają dziedziczeniu. Zatem po śmierci danej osoby spadkobiercy mogą się o nie upomnieć. 

Kto może dziedziczyć pieniądze z OFE? 

Do podjęcia pieniędzy, zgromadzonych przez zmarłego w OFE, upoważniony będzie spadkobierca. Może to być współmałżonek lub inna osoba dziedzicząca, w tym również niespokrewniona, a wyznaczona przez zmarłego. Sęk tkwi w tym, że to właśnie spadkobierca musi sam zgłosić się do ZUS, by uzyskać dostęp do składek OFE po spadkodawcy. 

Jak pobrać pieniądze z OFE po bliskim zmarłym? 

Samo poinformowanie ZUS o śmierci danej osoby nie wystarczy, by uzyskać uprawnienia do zgromadzonych przez nią funduszy w OFE. ZUS nie wykona bowiem wypłaty z urzędu, a jeśli spadkobierca nie podejmie odpowiednich kroków, pieniądze będą po prostu zalegały na koncie. 

By pobrać pieniądze z OFE po bliskim zmarłym, musimy najpierw udać się do ZUS, by upewnić się, że dana osoba faktycznie posiadała subkonto z funduszami. Następnie konieczne będzie złożenie odpowiedniego wniosku, popartego następującymi dokumentami: 

• skróconym odpisem aktu zgonu ubezpieczonego; 
• oryginałem lub kopią dokumentu, który potwierdzi prawo do dziedziczenia np. prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia. 

Jakie podatki od odziedziczonych składek OFE trzeba zapłacić? 

Nie ma określonego terminu, w którym spadkobierca musi złożyć wniosek, by otrzymać dostęp do składek OFE bliskiego zmarłego. ZUS wypłaci je w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia dokumentów. Jednak osoba, która pobiera fundusze z OFE po zmarłym, może się zdziwić, gdyż będzie musiała zapłacić podatek za tę czynność. Dzieje się tak dlatego, że pieniądze te podlegają 19-procentowemu zryczałtowanemu podatkowi od osób fizycznych. Podbieranie środków OFE zgromadzonych przez zmarłego nie jest za to objęte podatkiem od spadków i darowizn, zatem podatek od osób fizycznych będzie jedynym, który przyjdzie zapłacić spadkobiercy. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Rząd zapowiedział, że w 2023 roku czeka nas wzrost płacy minimalnej. Będzie on znaczny, a w dodatku możemy spodziewać się dwóch podwyżek. Pierwsza nastąpi wraz z początkiem roku. Wówczas płaca minimalna wyniesie 3490 zł. Drugiej podwyżki możemy spodziewać się w połowie 2023 roku, bo od 1 lipca najniższa krajowa podskoczy do poziomu 3600 zł. 

Przeczytaj także: O ile wzrosną emerytury w 2023 roku? 

Przypomnijmy, że w 2022 roku płaca minimalna wynosi 3010 zł. Za rok o tej porze niektórzy Polacy będą więc zarabiali o 590 zł więcej. 

O ile wzrosną kary za brak OC? 

Od wysokości najniższej krajowej pensji uzależniona jest wysokość kary, jaką płacą posiadacze samochodów za brak ważnego ubezpieczenia OC. Wzrost płacy minimalnej pociągnie więc za sobą wyższe kary dla zapominalskich kierowców. 

Przeczytaj także: Kogo dotkną ogromne podwyżki OC? 

Opłata karna za brak ważnego OC zależy od typu pojazdu oraz od tego, jak długo pozostawał on bez ubezpieczenia: 

• przerwa do 3 dni - 20 proc. pełnej opłaty; 
• przerwa od 4 - 14 dni - 50 proc. pełnej opłaty; 
• przerwa powyżej 14 dni - 100 proc. opłaty. 

Maksymalna opłata karna za brak OC wynosi 200 proc. płacy minimalnej. W tym roku zapominalski kierowca, który nie przedłużył ubezpieczenia dla auta osobowego przez ponad 2 tygodnie, musi więc zapłacić 6020 zł. Jednak w styczniu 2023 zapłaci już 6770 zł, a od lipca – nawet 7200zł! 

W przypadku samochodów ciężarowych, autobusów i ciągników od 1 stycznia trzeba będzie zapłacić za brak ubezpieczenia powyżej 14 dni 10 150 zł, od 1 lipca już 10 350 zł. Dla innych pojazdów, w tym motocykli i motorowerów, opłaty te wyniosą odpowiednio 1130 zł oraz 1150 zł. 

Czy wyższe kary za brak OC są już przesądzone? 

Kary za brak ważnego OC są bardzo surowe w całej Europie. W skrajnych przypadkach można nawet trafić do więzienia - takie rozwiązanie stosują Niemcy oraz Luksemburczycy. Z kolei w takich krajach jak Belgia, Francja, Irlandia, Włochy czy Portugalia zapominalski kierowca może się narazić na konfiskatę auta. 

Mimo tego, rzecznik finansowy uważa, że stosowane w Polsce kary finansowe nie do końca są sprawiedliwe. Nie chodzi jednak o wszystkich kierowców, którzy nie wykupili OC. Rzecznik zwrócił się do ministra finansów z prośbą o łagodniejsze traktowanie tych zapominalskich, którzy nie kupili komunikacyjnego ubezpieczenia OC na skutek pomyłki. 

Jak podkreśla rzecznik, chodzi głównie o przypadki, w których automatyczna prolongata OC nie zadziałała lub opłacający pomylił się i zapłacił błędną stawkę. Często bowiem kierowcy nie wiedzą, że polisa nie przedłuża się, gdy ktoś odziedziczył lub kupił samochód. Pozostaje ona ważna, ale nie podlega automatycznej prolongacie. 

Zdaniem rzecznika, obecne przepisy dotyczące nakładania i umarzania kar za brak ważnego OC nie uwzględniają wielu sytuacji życiowych lub okoliczności faktycznych, co może prowadzić do stworzenia sytuacji krzywdzącej właściciela pojazdu. 

Zuzanna Ćwiklińska

źródło: PAP Mediaroom

fot. envato elements

Osobom, które nie są rolnikami, trudniej jest zakupić ziemię rolną. Dzieje się tak dlatego, że zgodnie z Konstytucją gospodarstwa rolne powinny podlegać szczególnej ochronie. W praktyce oznacza to, że państwo powinno tworzyć rolnikom możliwości powiększania gospodarstw, by ziemia rolna była odpowiednio zagospodarowana. Dzięki temu możliwe jest także utrzymanie bezpieczeństwa żywnościowego kraju. 

Kupno działki rolnej o powierzchni do 0,3 ha 

Przepisy, które regulują kupno i sprzedaż działek rolnych, nie dotyczą działek o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha. Oznacza to, że taką nieruchomość może nabyć każdy. W tym przypadku nie ma żadnych ograniczeń. Jednak warto zauważyć, że w praktyce takie działki są po prostu bardzo rzadkie, dlatego do tego typu transakcji nie dochodzi często. 

Kto może kupić ziemię rolną? 

Nabywcą ziemi rolnej może być przede wszystkim rolnik indywidualny. Są jednak wyjątki od tej reguły, które obejmują między innymi: 

• osoby bliskie zbywcy, 
• Skarb Państwa, 
• jednostki samorządu terytorialnego, 
• niektóre spółki prawa handlowego, 
• związki wyznaniowe i kościoły, 
• parki narodowe. 

Prawo pierwokupu działki rolnej o powierzchni przekraczającej 0,3 ha ale mniejszej niż 1 ha przysługuje Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa. Jednak nabyć może ją także osoba, która nie ma statusu rolnika indywidualnego. W tej sytuacji musi zadeklarować, że przez 5 lat od dnia nabycia nieruchomości będzie prowadzić tam gospodarstwo rolne. 

Osoba fizyczna, kupująca taką działkę, musi osobiście prowadzić na niej działalność rolniczą. Nie może jej sprzedać ani oddać innym podmiotom w ciągu 5 lat, chyba że uzyska na to zgodę KOWR. 

Jak inaczej wejść w posiadanie ziemi rolnej? 

Prawo dotyczące sprzedaży działek rolnych nie obowiązuje w sytuacji, gdy kupującym jest osoba bliska zbywcy, a zatem jego:

• rodzic,
• dziecko,
• rodzeństwo,
• dzieci rodzeństwa,
• współmałżonek,
• osoby przysposabiające i przysposobione,
• osoby pozostające ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu. 

Inne przypadki, w których przepisy prawne dotyczące ziemi rolnej nie mają zastosowania, to dziedziczenie oraz zapis windykacyjny. Warto jednak pamiętać, że w przypadku licytacji komorniczej, prawo pierwokupu również należy do KOWR. 

Zuzanna Ćwiklińska

fot. envato elements

Limity i podwyższenia podatków – nowe kwoty

W efekcie podwyższone zostały kwoty wolne dla darowizn przeznaczanych przez obdarowanych na określone w ustawie cele mieszkaniowe (art. 4 ust. 1 pkt 5 PSD). Wynoszą one 10 434 zł zamiast dotychczasowych 9 637 zł do – limit od jednego darczyńcy oraz 20 868 zł zamiast dotychczasowych 19 274 zł – limit od wielu darczyńców łącznie.

Wzrost wysokości kwot wolnych od podatku:

• 10 434 zł (zamiast 9 637 zł) w I grupie podatkowej,
• 7 878 zł w (zamiast 7 276 zł) w II grupie podatkowej,
• 5 308 zł w (zamiast 4 902 zł) w III grupie podatkowej.

Osoby należące do poszczególnych grup podatkowych:

I grupa podatkowa: małżonek, zstępni, wstępni, pasierbowie, zięciowie, synowe, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie,

II grupa podatkowa: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych,

III grupa podatkowa: inni nabywcy.

Na korzyść podatników zmieniła się też skala podatkowa, tzn. wzrosły przedziały, do których stosuje się poszczególne stawki podatków. Przykładowo obdarowany przez dalszą rodzinę (wuja lub ciotkę) może teraz zapłacić 12 proc. podatku do kwoty 11 128 zł, a wcześniej po przekroczeniu 10 278 zł wchodził już w stawkę 15 proc. Równocześnie 15 proc. stawka obowiązuje go teraz do 22 256 zł, a nie jak wcześniej do 20 557 zł.

Od kiedy obowiązują nowe limity?

Przepisy tego rozporządzenia dotyczą przypadków, w których obowiązek podatkowy powstał od 13 października 2022 r., obejmując m.in. darowizny otrzymane od tego dnia, albo spadki, których nabycie sąd lub notariusz potwierdził po 12 października 2022 r.

Podsumowanie

Darowizny od jednego darczyńcy nieprzekraczające 10 434 zł nie będą podlegały opodatkowaniu. Dotychczas kwota ta wynosiła 9 637 zł. 

Jeżeli darowizna pochodziła od wielu darczyńców i nie przekraczała kwoty 20 868 zł łącznie, wówczas również podatnik ma szansę na zwolnienie z obowiązku podatkowego. Dotychczas kwota ta wynosiła 19 274 zł.

Angelika Drygas

Fot. envato elements

Źródło: www.gov.pl

Minister rozwoju i technologii Waldemar Burda zapowiedział podczas konferencji prasowej nadchodzące zmiany w prawie budowlanym. Od 2023 roku w przepisach nie będzie już obowiązku uzyskiwania pozwoleń na budowę domów jednorodzinnych na własne cele mieszkaniowe. Nie będzie maksymalnej powierzchni zabudowy, która zmuszałaby do uzyskania pozwolenia. Przypomnijmy, że w tej chwili bez pozwolenia stawiać można tylko domy do 70 mkw. 

– Zniesienie pozwolenia na budowę dla domów jednorodzinnych, co pokazała już wcześniej wdrożona procedura zgłoszeniowa dla domów do 70 mkw., to jest dobry kierunek. Przede wszystkim to duże uproszczenie dla inwestorów, które przełoży się na oszczędność czasu i pieniędzy – powiedziała w rozmowie z agencją Newseria Biznes Dorota Cabańska, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. 

Jak w praktyce będą działać przepisy o budowie domu bez pozwolenia? 

Jak tłumaczy Cabańska, nowe przepisy przewidują, że inwestorzy, którzy będą chcieli wybudować dom, będą musieli tylko złożyć wniosek do odpowiedniego organu i właściwie od ręki mogą zaczynać budowę. Zniesony zostanie obowiązek oczekiwania na wydanie decyzji. 

– Zakładamy, że te nowe przepisy wejdą w życie z początkiem nowego roku. W tej chwili jesteśmy na etapie procesu legislacyjnego, uzyskujemy wpis do wykazu prac legislacyjnych i będziemy dążyć do tego, żeby ta nowelizacja zaczęła obowiązywać jak najszybciej - mówi Cabańska. 

Nowe wymagania: trzeba będzie zadbać o bezpieczeństwo 

Planowane zmiany w prawie budowlanym nie będą dotyczyły wyłącznie uproszczenia przy budowaniu domów jednorodzinnych. Pojawią się także zapisy związane z nowymi wymogami bezpieczeństwa budowlanego. Każda rozpoczęta budowa będzie musiała posiadać kierownika budowy, który dzięki specjalnym kwalifikacjom i uprawnieniom zadba o wszystkie elementy związane z bezpieczeństwem i odbiorem domów jednorodzinnych. 

Katalog domów do 70 mkw – gratka od GUNB 

Zwolnione z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę domy o powierzchni do 70 mkw cieszą się w tej chwili bardzo dużym zainteresowaniem. Wychodząc mu naprzeciw, Główny Urząd Nadzoru Budowlanego opublikował na swojej stronie internetowej katalog projektów z takimi budynkami. Obecnie liczy on ponad 20 pozycji, jednak docelowo ma ich być nawet około 70. 

Każdy inwestor może pobrać projekt, zlecić projektantowi dostosowanie go do działki, na której ma powstać budynek, skompletować wymagane dokumenty i złożyć zgłoszenie do starostwa. Budowę może rozpoczynać już następnego dnia po zgłoszeniu. 

– Po rejestracjach i liczbie pobrań widzimy, że obywatele są zainteresowani tym programem. W ciągu czterech dni, od kiedy opublikowaliśmy projekty, pobrano je ponad 150 razy. Mamy też zarejestrowanych około 400 zgłoszeń dotyczących budowy domów do 70 mkw. w tej uproszczonej procedurze – mówi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. 

Przepisy zezwalające na budowę domu o powierzchni do 70 mkw bez zezwolenia weszły w życie w ramach Polskiego Ładu.

Zuzanna Ćwiklińska

fot. Envato Elements

Jak wyglądają obecne przepisy?

Od 1 stycznia tego roku podatnicy mogą wystawiać faktury ustrukturyzowane (e-fakturę) z wykorzystaniem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).

– Wystawianie faktur ustrukturyzowanych w KSeF jest dobrowolne, dostępne na równi z dotychczasowymi formami fakturowania w postaci elektronicznej i papierowej – informuje Ministerstwo Finansów.

Jak podkreśla resort, KSeF oznacza zmianę procesu wystawiania oraz odbierania faktur. Po wystawieniu trafiają z systemu finansowo-księgowego za pośrednictwem interfejsu (API) do centralnej bazy MF (KSeF), gdzie są dostępna w tym systemie, a kontrahent ma możliwość ich pobrania.

Jakie korzyści przyniesie e-faktura?

Ministerstwo Finansów wylicza szereg korzyści związanych ze stosowaniem e-faktur. Pierwsza to zmniejszenie kosztów (faktury są przechowywane i archiwizowane w KSeF przez 10 lat, nie ma konieczności przechowywania faktur w odrębnych systemach IT przedsiębiorców). Kolejna to usprawnienie obrotu gospodarczego – wprowadzenie jednego standardu faktury (zamiana dokumentów papierowych i elektronicznych na dane cyfrowe to zarazem cyfryzacja i automatyzacja obiegu faktur między podatnikami oraz księgowania faktur u podatników).

Do korzyści należy też zaliczyć zwiększenie szybkości wymiany danych w kontaktach między kontrahentami oraz wzajemnych rozliczeń, brak duplikatu faktur, wgląd w ścieżkę obiegu faktury czy zwiększenie bezpieczeństwa podatkowego nabywców towarów lub usług.

Wygodne rozwiązanie dla przedsiębiorców?

– E-faktura przyspieszy obrót pomiędzy firmami – przekonywał w ubiegłym roku Jan Sarnowski, ówczesny wiceminister finansów. – Przedsiębiorcy, którzy z niej skorzystają, dokonają korekty in minus po prostu w momencie jej wystawienia, bo obie strony transakcji będą ją widziały w systemie. To również bardzo wygodne rozwiązanie. E-faktura ma postać ustrukturyzowaną – oznacza to, że ma zawsze ten sam format. Kluczowe informacje, takie jak cena towaru czy stawka podatku będą na niej w tym samym miejscu – podkreślał wówczas Sarnowski.

Karol Pomeranek
foto: envato elements

Czekają na 6 mln deklaracji źródeł ciepła i spalania paliw

Proces składania deklaracji do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, który ma na celu zebranie wszystkich danych dotyczących źródeł ciepła i spalania paliw w budynkach mieszkalnych i niemieszkalnych, rozpoczął się 1 lipca ubiegłego roku. W poniedziałek 20 czerwca 2022 w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków było ponad 4 mln 714 tys. deklaracji, a według szacunków powinno ich tam trafić ok. 6 mln.

GUNB zbiera dane, by walczyć ze smogiem

Jak informuje Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, celem zbierania informacji o budynkach jest stworzenie kompletnej bazy danych, na podstawie której gmina będzie mogła kreować politykę walki ze smogiem.

– Celem stworzenia centralnej bazy jest poprawa jakości powietrza – likwidacja głównej przyczyny zanieczyszczeń – emisji substancji powodujących smog. Dla obywateli zostaną uruchomione usługi, które przyczynią się do poprawy stanu technicznego budynków w zakresie bezpieczeństwa, np. zamówienie przeglądu kominiarskiego czy inwentaryzacji budynku - informuje GUNB.

Jakie informacje należy podać w deklaracji CEEB?

W deklaracji podaje się:

• imię i nazwisko albo nazwę właściciela lub zarządcy budynku lub lokalu oraz adres miejsca zamieszkania lub siedziby;
• adres nieruchomości, w obrębie której eksploatowane jest źródło ciepła lub źródło spalania paliw;
• informacje o liczbie i rodzaju eksploatowanych w obrębie nieruchomości źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw oraz o ich przeznaczeniu i wykorzystywanych w nich paliwach;
• numer telefonu właściciela lub zarządcy (opcjonalnie) oraz adres e-mail (opcjonalnie).

Jak można złożyć dokument?

Deklaracje można składać w formie elektronicznej lub tradycyjnej. Jeśli zdecydujemy się na internet, należy wejść na stronę ceeb.gov.pl. To – zdaniem pomysłodawców – najszybszy i najwygodniejszy sposób, umożliwiający oszczędność czasu i pieniędzy, bez potrzeby wychodzenia z domu.

W przypadku wersji papierowej – wypełniony dokument należy wysłać listem za pośrednictwem poczty albo złożyć osobiście we właściwym urzędzie gminy/miasta (zgodnie z lokalizacją budynku).

Jakie kary czekają spóźnialskich, którzy nie złożą deklaracji o źródle ciepła?

Niestety, przepisy wprowadzające obowiązek złożenia deklaracji zostały wzmocnione przepisami sankcyjnymi, uwzględniającymi jednocześnie instytucję czynnego żalu.

– W art. 27h ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków wprowadza się sankcje karne, które mogą być nakładane w przypadku niezłożenia w ustawowym terminie ww. deklaracji. Za brak złożenia deklaracji grozi grzywna, która jest wymierzana na zasadach ogólnych kodeksu wykroczeń. Jeżeli jednak zreflektujemy się, że nie złożyliśmy deklaracji zanim organ wykonawczy (w tym wypadku: wójt, burmistrz lub prezydent miasta) „poweźmie o tym informację”, możemy uniknąć kary, składając stosowną deklarację w ramach czynnego żalu – wylicza GUNB.

Tańszy węgiel tylko dla tych co złożą deklarację

O złożeniu deklaracji powinni szczególnie pamiętać ci, którzy swoje domy ogrzewają węglem (ponad 2 mln domów w całym kraju) i nie chcieliby kupować go w cenie na poziomie 2,5-3 tys. zł za tonę.

Jak pamiętamy, zgodnie z niedawnym projektem dopłat dla sprzedawców, tona węgla ma kosztować znowu ok. 1 tys. zł, a sprzedawcy otrzymają stosowne rekompensaty od rządu.

Tymczasem, uwaga! W projekcie wspomnianej ustawy – jak zauważa Business Insider – znajdujemy zapis, który nakłada na kupującego węgiel obowiązek przedstawienia konkretnych dokumentów. A wśród nich znajduje się właśnie deklaracja wpisu do CEEB.

– Bez niej taniego węgla kupić się nie da. Jeśli więc do końca czerwca nie spełni się tego obowiązku, to zimą może się pojawić problem z ogrzewaniem domu. Albo po prostu trzeba będzie za węgiel zapłacić znacznie więcej – ostrzega portal.

Więcej informacji znaleźć można na stronie GUNB.

FOTO:

FOTO:

Karol Pomeranek

źródło: GUNB, Business Insider
grafiki: GUNB, foto: envato elements