– Powrót klientów do zakupów w sklepach stacjonarnych, rosnące wymagania związane z wejściem na rynek nowego pokolenia klientów oraz rozwój handlu internetowego, wymagają koncentracji na wzmacnianiu pozytywnych doświadczeń zakupowych, personalizacji oferty, budowaniu wartości marek w oparciu o trendy ESG, a także digitalizacji obsługi okołosprzedażowej w kolejnych latach – dodaje.

Największym powodzeniem wśród klientów centrów M1 w Polsce centralnej i południowej cieszyły się branże usługowe, kawiarnie i restauracje, rozrywka, zdrowie i uroda oraz multimedia. 2023 był też dobrym rokiem dla sklepów z ofertą mody dla kobiet i mężczyzn – ubrań, odzieży skórzanej i toreb. Centra odwiedziło 35,5 mln klientów – to wynik na poziomie 2022 r.

Co osiągnęło Metro Properties w 2023 r.?

Metro Properties zakończyło miniony rok w centrach M1 z mocnym portfolio marek i powierzchnią najmu na poziomie 99,3 procent, utrzymując silną pozycję całej sieci na rynku, zarówno wśród partnerów biznesowych jak i klientów detalicznych.

Dział najmu zawarł 18 nowych umów najmu, a przedłużył 107. Podpisano i przedłużono również 10 tys. umów pasażowych dla całego portfolio dziewięciu centrów handlowych.

Co więcej, w zeszłym roku zarządca centrów handlowych M1 odnowił z wynikiem Outstanding w kategorii Building Management i z wynikiem Excellent w kategotii Asset Performance certyfikaty Breeam In Use dla całego portfolio obiektów. Dzięki inwestycjom i wdrożeniu pakietu innowacyjnych działań, zużycie energii elektrycznej było niższe o ca. 20 procent w porównaniu do średniorocznego zużycia w latach 2018-2022.

Platforma h-Our store coraz popularniejsza

Autorska aplikacja h-Our store Metro Properties została już ściągnięta przez ponad 4 tys. użytkowników, a inkubator firm zgromadził 323 zarejestrowanych podmiotów. W 2023 r. za pośrednictwem aplikacji do portfolio najemców dołączały najczęściej sklepy z ofertą mody i akcesoriów, ale również sportu, kosmetyków, książek, czy okularów.

To często lokalni rzemieślnicy i sprzedawcy, ale również znane, globalne marki, jak m.in. Decathlon.Najemcy h-Our store najczęściej decydują się na 2-3 dniową współpracę na koniec tygodnia, ale są również partnerzy wynajmujący sklepy na kilka miesięcy. Największym zainteresowaniem cieszą się h-Our store w podwarszawskich Markach i w Czeladzi na Śląsku.

Aplikacja h-Our store umożliwia wynajem powierzchni w popularnym centrum handlowym nawet na 1 godzinę, a obsługa sprzedażowa i techniczna w całości prowadzona jest elektronicznie, za pośrednictwem aplikacji, podobnie do działania popularnych portali do wynajmu pokoi hotelowych czy krótkoterminowego wynajmu mieszkań.

Centra handlowe M1 nie oszczędzają na promocji

W sieci centrów handlowych M1 zorganizowanych zostało blisko 300 wydarzeń promujących ich ofertę w 2023 r. Reklamy popularnych obiektów ukazały się w ponad 6 tysiącach odsłon, w wielu formatach.

Najbardziej spektakularnym było zaangażowanie do budowania wzrostu rozpoznawalności i świadomości marki M1 dwojga ambasadorów – aktorki Joanny Koroniewskiej i dziennikarza telewizyjnego Macieja Dowbora – małżeństwa będącego również popularną parą influencerów.

Metro Properties odpowiada za strategiczny rozwój nieruchomości, planowanie, budowę, wynajem, sprzedaż i kupno nieruchomości. W zakresie odpowiedzialności spółki leży center i facility management.

Czas pokazał jednak, że spełnianie tego wymogu bywa problematyczne. Eksperci zwracają bowiem uwagę, że proces wynajmu lokalu przebiega w inny sposób niż ten założony przez ustawodawcę.

- Najemca najpierw podpisuje umowę najmu, a dopiero później rozpoczyna proces aranżacji. A to oznacza, że tuż po zawarciu umowy mogą ulec zmianie parametry techniczne lokalu takie jak np. wentylacja, klimatyzacja czy oświetlenie, które bezpośrednio przekładają się na energochłonność. Tak więc przygotowanie dokumentu dla niewykończonego jeszcze lokalu może nie odzwierciedlać rzeczywistej energochłonności – tłumaczy Mariusz Kanabrocki, dyrektor techniczny w MVGM.

Właściciele obiektów handlowych mają kłopoty

Jak właściciele i zarządcy nieruchomości radzą sobie w takiej sytuacji? Zazwyczaj świadectwa energetyczne dla poszczególnych lokali opierają się na planach ich wykończenia. Tu jednak pojawia się wyzwanie – jeżeli w trakcie procesu fit-outu najemca zdecyduje się na jakąś modyfikację, wystawione wcześniej świadectwo może wymagać aktualizacji.

– Kluczowe jest budowanie relacji i efektywna komunikacja z nowymi najemcami. Zmiana przepisów sprawiała, że powinni oni w inny niż wcześniej sposób organizować proces najmu i samego przygotowania lokalu. Z kolei na zarządcy obiektu spoczywa rola uzmysławiania wagi dobrze opracowanych planów wykończenia oraz implikacji związanych z ich modyfikacjami. Bazując na naszym doświadczeniu, możemy powiedzieć, że z największymi komplikacjami w tej kwestii mierzą się obecnie właściciele obiektów handlowych – komentuje Leszek Sybura, dyrektor operacyjny w MVGM.

Dlaczego nowe przepisy okazały się wyzwaniem szczególnie dla sektora handlowego? Eksperci wskazują na fakt, że lokale w obiektach handlowych na etapie wynajmu często nie są wyposażone w klimatyzacje i oświetlenie, będące jednymi z kluczowych czynników energochłonności. Ponad to, często zdarza się, że nowi najemcy mają specyficzne wymagania wynikające z charakterystyki ich działalności biznesowej.

Kiedy świadectwo energetyczne wymaga aktualizacji?

Oprócz dużych sieci handlowych, najemcami galerii i parków handlowych, są także lokalne przedsiębiorstwa, które często nie posiadają opracowanych standardów aranżacji przestrzeni swoich sklepów. W ich przypadku konieczność przedstawienia planów fit-outu już przy zawieraniu umowy najmu stanowi dodatkowe utrudnienie. Z kolei brak doświadczenia w tej kwestii może przyczyniać się do zmian na etapie wykańczania wnętrza, a co za tym idzie – nieść ze sobą konieczność aktualizacji świadectwa energetycznego przez właściciela lub zarządcę nieruchomości.

– Ważne jest, aby w procesie negocjacji technicznych aspektów umów najmu i wynikających z tego warunków aranżacji lokalu przewidzieć i uzgodnić już na tym wczesnym etapie wszystkie kwestie mające wpływ na przygotowanie świadectwa. Często nie jest to łatwe i wpływa na wydłużenie czasu potrzebnego do sfinalizowania umowy. Dlatego wręcz niezbędne staje się korzystanie z profesjonalnego wsparcia w tym zakresie – podsumowuje Mariusz Kanabrocki.

"Zastosowanie wskaźnika waloryzacji w wysokości 5,5 proc. oznacza wzrost czynszu za lokal handlowy standardowej wielkości – w zależności od jego wielkości i lokalizacji – w przedziale od 136 zł do 333 zł netto miesięcznie. Uzyskane z tego tytułu przychody nie pokryją nawet w połowie wzrostu kosztów związanych z utrzymaniem budynków i nieruchomości" – twierdzi spółka.

Jej zarząd deklaruje, że aby móc ograniczyć wskaźnik waloryzacji umów najmu, spółka jeszcze w minionym roku wystąpiła do Prezydenta m.st. Warszawy z prośbą o zastosowanie wobec spółki niższego wskaźnika waloryzacji z tytułu dzierżawy gruntu przy ul. Marywilskiej. Miasto na koniec stycznia zdecydowało, że waloryzacja obciążającego spółkę czynszu dzierżawnego w 2024 r. wyniesie 10 proc.

Według władz spółki nie może ona sobie pozwolić na głębsze niż 5,5 proc. obniżenie poziomu waloryzacji.

"U podstaw decyzji w tym kształcie leży wiele czynników. Wpływ na możliwości wsparcia najemców mają nie tylko (..) skutki inflacji, kryzysu energetycznego i wzrost kosztów usług zewnętrznych związany mi.n. ze wzrostem płacy minimalnej. Spółka do dziś ponosi konsekwencje pandemii Covid 19 i ponadrocznego wsparcia, jakiego udzielała najemcom, w postaci rabatów w czynszach na poziomie od 90 do 30 proc. przy zachowaniu nieprzerwanej pracy obiektu, a co za tym idzie ponoszeniu zwiększonych kosztów związanych z jego utrzymaniem w reżimie sanitarnym" – oświadcza zarząd Marywilska 44.

– Mamy nadzieję, że ta decyzja spotka się z aprobatą najemców – oświadczyła spółka. Zarząd spółki zapewnia również, że jest niezmiennie otwarty na dialog z każdym najemcą.

W centrum handlowym Marywilska 44 wiele lokali oferuje tani towar z Azji. Poza niewielkiej wielkości boksami, których jest około 1,4 tys., na powierzchni 68 tys. mkw. działa też m.in. siłownia, strefa gastronomiczna i sklep Biedronka. Oddzielnym obiektem jest park handlowy Marywilska 44.

Fala debiutów w Polsce

– Rok 2023 przyniósł znaczącą falę debiutów na polskim rynku. Były to zarówno spektakularne wejścia międzynarodowych podmiotów, czego przykładem jest np. Woolworth, ale także pojedyncze debiuty, np. Candy Pop, LALA, Guerlain. Na rynku debiutowały także kolejne sieci z Ukrainy, np. Dnipro M, BLEST – mówi Karol Milczarski, Senior Associate w dziale powierzchni handlowych, Colliers.

Premierę miały także nowe innowacyjne projekty znanych sieci: Żabka otworzyła pierwszy sklep w koncepcie Drive oraz działający w godzinach nocnych sklep Żabka Non-Stop. Auchan uruchomił autonomiczny sklep AuchanGo. Na wprowadzenie nowych konceptów zdecydowały się też marki takie jak: Decathlon, Kazaar, Sphinx czy Wólczanka.

Fuzje i przejęcia

2023 rok był również znaczący pod względem fuzji i przejęć – sportsdirect.com został nowym właścicielem sieci GoSport, EpicentrK zainwestował w Intersport Polska, a Benefit Systems przejął wybrane kluby fitness Calypso.

Polskę opuściła natomiast należąca do portfolio Grupy H&M marka Monki.

Zmiany dla rynku e-commerce

W 2023 roku udział e-commerce w polskim handlu detalicznym wykazał tendencję spadkową w porównaniu z poprzednim rokiem, co było odwróceniem trendu wzrostowego obserwowanego w czasie pandemii. Zgodnie z danymi GUS udział sprzedaży online w 2023 r. wahał się między 7,7 proc. w lipcu (-0,7 p.p. r/r) do 11,7 proc. w listopadzie (-0,2 p.p. r/r), co wskazuje na stopniowe wyhamowanie wzrostu sprzedaży internetowej.

Również na poziomie platform i dostawców rynek e-commerce charakteryzował się dynamicznymi zmianami. Polskę opuściła platforma Shopee, a jednocześnie pojawili się nowi gracze, tacy jak wszystko.pl, Temu, Rozetka.pl czy Ochama.

Podaż najwyższa od 2016 roku

Nasycenie przestrzenią handlową osiągnęło 337 mkw. na 1000 mieszkańców, a współczynnik pustostanów w ośmiu największych aglomeracjach spadł do 3,6 proc. Istotny wpływ na dynamikę polskiego rynku handlowego miało wprowadzenie nowych dyrektyw oraz debiut 30 nowych marek stacjonarnych.

W 2023 roku rynek powierzchni handlowych w Polsce zanotował znaczące wzrosty, a oddanie do użytku około 380 tys. mkw. GLA w 45 centrach handlowych oznacza największy wzrost w tym segmencie od 2016 roku. Za ok. 89 proc. całego wolumenu (ok. 337 tys. mkw.) odpowiadały nowe projekty, natomiast pozostałe 43 tys. mkw. to efekt rozbudowy już istniejących obiektów. Łączne zasoby powierzchni w nowoczesnych centrach handlowych w Polsce wzrosły w 2023 roku do około 12,9 mln mkw. GLA.

Szczególnie aktywny rozwój odnotowano w miastach poniżej 100 tys. mieszkańców, w których w 2023 roku na rynek dostarczono aż 68 proc. nowej powierzchni (blisko 260 tys. mkw.). W miastach o populacji od 100 do 200 tysięcy mieszkańców odnotowano ponad 56 tys. mkw. nowej podaży, zaś w ośmiu największych ośrodkach miejskich łącznie 50 tys. mkw.

– Aż 87 proc. całej nowej podaży w Polsce stanowiła powierzchnia w ramach parków handlowych. Na dynamikę rynku znacząco wpływają także likwidacje i wyburzenia starych obiektów, na czele z zamkniętą w 2023 roku Galerią Malta w Poznaniu. Wśród innych kluczowych dla rynku trendów warto zwrócić także uwagę na rozwijający się dynamicznie segment food halli, z nowymi konceptami otwartymi w Bydgoszczy i Gdańsku – podaje Wojtowicz Wojciech, analityk, dział doradztwa i badań rynku, Colliers.

Coraz mniej niewynajętej powierzchni

W III kwartale 2023 roku rynek powierzchni handlowych w Polsce charakteryzował się niskim współczynnikiem pustostanów. Na ośmiu największych rynkach aglomeracyjnych spadł on do 3,6 proc., co stanowi znaczącą poprawę w porównaniu z wynikiem 4,7 proc. rok wcześniej. Najniższy wskaźnik pustostanów utrzymał się w Krakowie (1,7 proc.), najwyższy w Poznaniu (4,4 proc.), choć w stolicy Wielkopolski także nastąpił spadek współczynnika pustostanów, będący efektem zamknięcia dwóch obiektów z wysokim wskaźnikiem niewynajętych powierzchni (Galeria Malta oraz Pasaż Serbska). Na rynkach ośmiu największych aglomeracji w 2023 roku na wynajem pozostawało około 230 tys. mkw. GLA, co stanowi spadek o ponad 70 tys. mkw. w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku. Wśród nich najwyższym współczynnikiem dostępnej powierzchni charakteryzował się rynek warszawski (blisko 70 tys. mkw.) i konurbacji górnośląsko-zagłębiowskiej (blisko 45 tys. mkw.).

W miastach średniej wielkości, z populacją między 200 a 400 tys. mieszkańców, średni współczynnik pustostanów wyniósł 2,9 proc. Najniższy wskaźnik w tej kategorii odnotowano w Częstochowie (1,8 proc.), a najwyższy w Lublinie (4,3 proc., 18,3 tys. mkw.). Niski współczynnik pustostanów zauważalny był również w mniejszych miastach, takich jak Toruń i Kielce, co świadczy o ogólnie dobrej kondycji rynku powierzchni handlowych w Polsce.

Kolejne otwarcia głównie w mniejszych miastach

Na koniec IV kwartału 2023 roku w budowie pozostawało około 365 tys. mkw. GLA, przy czym około połowa powstającej powierzchni zlokalizowana jest w mniejszych miastach, poniżej 100 tys. mieszkańców. Kolejne 30 proc. budowanej powierzchni, czyli 114 tys. mkw. GLA, realizowane jest natomiast w ośmiu największych aglomeracjach. Dominującą formą inwestycji są parki handlowe, które stanowią około 78 proc. wszystkich budowanych obecnie powierzchni.

Prognozy na rok 2024 wskazują na dalszą ewolucję rynku powierzchni handlowych w Polsce.

– Niezmiennie popularnością cieszy się rozwój kompleksów wielofunkcyjnych. Planowane są otwarcia nowych salonów i sklepów w różnych projektach, w tym w warszawskiej Fabryce Norblina czy w Starym Browarze w Poznaniu. Trwa budowa nowych inwestycji w kilku miastach Polski. Zwłaszcza w mniejszych miastach kontynuowany będzie rozwój marek o profilu ekonomicznym. Jednocześnie obserwujemy wzrost znaczenia lokali usługowych i handlowych w inwestycjach mieszkaniowych. Stanowi to odpowiedź na potrzeby konsumentów poszukujących wygodnego dostępu do usług i zakupów. Rok 2024 będzie również okresem intensywnej renowacji i modernizacji obiektów handlowych w kierunku zrównoważonego rozwoju, obejmującej między innymi poprawę efektywności energetycznej budynków i ograniczenie emisji CO2. Jest to reakcja rynku na zmiany w przepisach prawa, ale też wynik rosnącej świadomości ekologicznej w sektorze handlu – mówi Karol Milczarski.

Siłownia chwali się różnorodnością form treningu. Dysponuje szerokim wyborem różnego sprzętu cardio, a także dużą powierzchnią do treningu z wolnymi ciężarami, uzupełnioną strefa treningu funkcjonalnego. Znajdują się w niej trzy sale do zajęć grupowych.

Obiekt proponuje różne programy szkoleniowe, kursy Les Mills (łączące jogę i stretching). Jest też w nim pracownia rowerowa oraz miejsc do treningów bokserskich, a także duże centrum odnowy biologicznej z sauną, solarium i łóżkami do masażu.

Klub jest otwarty siedem dni w tygodniu, przy czym od poniedziałku do piątku pracuje w godzinach 06:00-23:00, w sobotę o godzinę krócej (do 22:00), a w niedzielę od 08:00 do 20:00.

Na Ukrainie Sport Life ma w tej chwili przeszło 50 klubów. Zdecydowana większość z nich (ponad 30) jest zlokalizowana w Kijowie (przy czym nie działa obecnie tylko kilka). Placówki tej sieci znajdują się także we Lwowie, Odessie czy Czerkasach.

„Słyszałam, że są takie >>>gangi<<< nastolatków pod Posnanią. Wbrew pozorom, są to głównie dziewczyny. Podchodzą do dzieciaków, które idą same i od razu żądają oddania pieniędzy albo telefonu” – tłumaczy jedna z klientek.

Inni podkreślają, że są to zazwyczaj kilkunastoosobowe grupki nieletnich, którzy atakują innych młodych ludzi, a także kradną i robią sztuczny tłum. To jednak nie wszystko, bo padają też poważniejsze oskarżenia.

„Dzieciaki dosłownie potrafią wciągać narkotyki na pufach. W ogóle się nie kryją” – pisze inna osoba.

Jeszcze inni klienci opisują, jak banda nastolatków zrzucała butelkę z wyższego piętra. Jedna z kobiet dostała nią w głowę.

Oświadczenie w związku z sytuacją wydało już kierownictwo CH Posnania. Czytamy w nim, że wspomniana dziewczyna została pobita na przystanku pod galerią, a nie na terenie samego obiektu. Pracownicy ochrony udzielili jej pomocy i wezwali karetkę. O sprawie poinformowano też policję.

Dyrekcja poinformowała też, że od początku stycznia do 20 stycznia zanotowano sześć „sytuacji”  udziałem nieletnich, które wymagały interwencji rodziców bądź służb.

„W obliczu pojawienia się fali hejtu i niezweryfikowanych informacji, jednoznacznie wyrażamy dezaprobatę wobec wszelkich zachowań eskalujących konflikty i noszących znamiona werbalnej i niewerbalnej agresji. Wszelkie przejawy takich zachowań nie znajdują naszej akceptacji. Równocześnie apelujemy do wszystkich osób, które były świadkami wykroczeń lub niebezpiecznych zachowań o niezwłoczne zgłoszenie się na police. Żadna tego typu sytuacja nie może zostać zbagatelizowana” – napisał Marek Ćwiek, dyrektor Posnanii.

Profil Alert Poznań poinformował, że policja otrzymała w ostatnim czasie 1200 zgłoszeń w sprawie zachowania młodzieży w galerii.