MZ: tylko twardy zakaz może przynieść sukces

Resort zdrowia potwierdził w mediach społecznościowych, że pracuje nad zakazem wprowadzania do obrotu jednorazówek i może on zostać wprowadzony w ciągu najbliższych miesięcy. "Idealnie byłoby to zrobić do wakacji, bo wtedy ich sprzedaż jest ogromna – są najbardziej popularne wśród młodzieży. Tylko twardy zakaz może przynieść sukces" – czytamy.

Warto uzupełnić, że w najbliższych tygodniach wejdą w życie przepisy unijnej dyrektywy zakazującej sprzedaży aromatyzowanych e-papierosów jednorazowych.

Przypomnimy, że w środę 14 lutego minister zdrowia Izabela Leszczyna poinformowała o rozpoczęciu, we współpracy z Ministerstwem Finansów, prac nad stosownymi przepisami. – Jednorazowe e-papierosy to prawdziwa plaga i będziemy chronić szczególnie młodych ludzi. Ministerstwo Zdrowia rozpoczyna właśnie prace nad uregulowaniem tej kwestii – poinformowała na antenie Programu 3 Polskiego Radia.

Hit sprzedażowy 2023 r.

Według danych agencji badawczej CMR jednorazowe e-papierosy okazały się rynkowym hitem sprzedażowym 2023 r. W ciągu roku ich sprzedaż wzrosła ponad dwukrotnie, osiągając wartość ok. 2 mld złotych. Początkowo były kupowane głównie w sklepach niezależnych lub franczyzowych, ale ostatecznie sprzedaż przeniosła się w znacznym stopniu do sieciowych sklepów convenience, saloników prasowych i stacji benzynowych.

Według CMR, w omawianym okresie już ponad 70 proc. sklepów spożywczych miało w swojej ofercie jakąś "jednorazówkę", a szerokość asortymentu wyniosła średnio aż 20 różnych wariantów na sklep.

Posiedzenie zepołu parlamentarnego

W piątek 16 lutego o godz. 12:00 rozpoczęło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom, w którego porządku jest m.in. informacja ministerstwa zdrowia o rynku sprzedaży e-papierosów (tzw. jednorazówek) w Polsce na przestrzeni ostatnich 10 lat, badaniach światowych tych produktów, trendach europejskich oraz planach Ministerstwa nt. dostępności w sklepach i ewentualnych ograniczeń.

Leszczyna zapewniła, że osobiście jest za całkowitym zakazem sprzedaży elektronicznych jednorazówek i zapowiedziała, że będzie o to występowała i prosiła Radę Ministrów, żeby się z jej punktem widzenia zgodziła.

Posłowie będą dyskutować o e-papierosach

Na piątek 16 lutego zaplanowane jest posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Przeciwdziałania Uzależnieniom, podczas którego min. Leszczyna ma przedstawić posłom informację o rynku sprzedaży e-papierosów jednorazowych w Polsce w ostatnich 10 latach. Ma też omówić europejskie trendy dotyczące regulacji tego rynku, a także ujawnić plany Ministerstwa Zdrowia dotyczące dostępności elektronicznych jednorazówek w sklepach oraz wprowadzenia ewentualnych ograniczeń sprzedaży tych produktów.

FOTO: fot. Shutterstock

Według CMR, w omawianym okresie już ponad 70 proc. sklepów spożywczych miało w swojej ofercie jakąś "jednorazówkę", a szerokość asortymentu wyniosła średnio aż 20 różnych wariantów na sklep.

Rok 2023 przyniósł wielką różnorodność firm oferujących "jednorazówki". W tym segmencie obecne są już firmy znane z produkcji standardowych papierosów, takie jak Philip Morris, British American Tobacco czy Imperial Tobacco. Jednak prym wiodą polscy przedsiębiorcy.

Ministerstwo Zdrowia rusza do walki z jednorazowymi e-papierosami

FOTO: Shutterstock

Popularność tych wyrobów, dostępnych także w smakach atrakcyjnych dla młodszych konsumentów, może prowadzić do patologii. W czasie tegorocznych ferii zimowych w Zakopanem stanął automat z jednorazowymi papierosami elektronicznymi. Urządzenie było ogólnodostępne, a zlokalizowano je przy wejściu do strefy zabaw dla najmłodszych, obok sklepiku ze słodyczami. Według świadków, dzieci "masowo wykupywały" e-papierosy.

Według turysty, e-papierosy miały bardzo przystępne ceny. Automat nie był w żaden sposób zabezpieczony ani nadzorowany. Co więcej, stał obok sklepiku ze słodyczami, który w oczywisty sposób przyciąga uwagę najmłodszych konsumentów. Mężczyznę zbulwersował też fakt, że dzieci miały do wyboru atrakcyjne dla maluchów smaki – truskawkowym, waty cukrowej czy gumy balonowej.

– To przechodzi ludzkie pojęcie. Najgorsze jest to, że jedno dziecko widzi u drugiego i to samo chce. To, co zobaczyłem w Zakopanem, po prostu mnie przerosło – komentuje zszokowany turysta.

Hit sprzedażowy 2023 r.

Jednorazowe e-papierosy okazały się rynkowym hitem sprzedażowym 2023 r. Jak podaje agencja badawcza CMR, w skali 12 miesięcy ich sprzedaż wzrosła ponad dwukrotnie, osiągając wartość ok. 2 mld złotych. Według agencji swój pochód sprzedażowy w sklepach spożywczych "jednorazówki" zaczęły od placówek niezależnych lub z szyldem tzw. miękkiej franczyzy. Jednak finalnie kluczowe dla ich obrotów stały się sieciowe sklepy convenience, w tym najpopularniejsze sieci sklepów spożywczych do 300 mkw, saloników prasowych i stacji benzynowych. Poza sklepami ogólnospożywczymi ważne dla sprzedaży jednorazowych e-papierosów są też specjalistyczne sklepy z e-papierosami, których liczbę w Polsce podaje się już w tysiącach.

Zaletą jednorazowych e-papierosów jest to, że są kompletnym produktem, który można użyć zaraz po zakupie i nie troszczyć się, jaki wkład można użyć z danym modelem urządzenia. Ich ceny w drugiej połowie 2023 skoncentrowały się w przedziale 28-29,99 zł, co również pomogło znaleźć chętnych do zakupu.

E-papieros na każdym rogu

Według CMR, w omawianym okresie już ponad 70 proc. sklepów spożywczych miało w swojej ofercie jakąś "jednorazówkę", a szerokość asortymentu wyniosła średnio aż 20 różnych wariantów na sklep.

Szeroka oferta w sklepach wynika z kilku czynników. Jednym z nich jest popularność różnych wariantów smakowych. Klienci bardzo rzadko sięgają po warianty o klasycznym smaku tytoniu, za to najczęściej wybierają smaki owocowe. Najpopularniejsze to arbuz, jagoda, winogrono i truskawka. Wysoko w rankingach rotacji są też mięta oraz różne smaki "napojowe" i "słodyczowe". Dostępne jest też całe bogactwo wariantów będących mieszankami różnych smaków.

Rok 2023 przyniósł wielką różnorodność firm oferujących "jednorazówki". W tym segmencie obecne są już firmy znane z produkcji standardowych papierosów, takie jak Philip Morris, British American Tobacco czy Imperial Tobacco. Jednak prym wiodą polscy przedsiębiorcy.

W skali całego roku najwyższą sprzedaż osiągnęły firmy Aroma King i Evapify. Swój udział w torcie sprzedaży wywalczyły też takie firmy jak CK Complex, Linvo, Promotorzy, Oxy, Luna Corporate, Fusion Labs, Liquider Poland, HATD.eu, czy TTI Poland. Na ten moment markami o najwyższych udziałach w sprzedaży są Aroma King i Crystal.

Przy tym należy zauważyć, że fabryką praktycznie wszystkich "jednorazówek" sprzedawanych w Polsce jest jedno państwo – Chiny.

Profil kupujących jednorazowe e-papierosy

Według agencji CMR na podstawie analizy danych transakcyjnych można opracować profile osób kupujących daną grupę produktową. Porównując profile "starych" segmentów produktów nikotynowych, takich jak papierosy i tytonie, wyraźnie widać, że "jednorazówki" relatywnie częściej trafiają do osób młodych, do kobiet, klientów ponadprzeciętnie często kupujących produkty impulsowe i nowości; za to rzadziej do seniorów, mężczyzn, amatorów alkoholi wysokoprocentowych czy klientów kupujących marki z niskiego segmentu cenowego.

Perspektywy na rok 2024

"Być może dwuletni rozbłysk "jednorazówek" w sprzedaży w sklepach spożywczych będzie miał swoją kulminację w okolicach sierpnia 2024. Należy zauważyć pewne wyhamowanie ich sprzedaży w ostatnim kwartale 2023. W bieżącym roku uwarunkowania prawne, wzrost świadomości klientów odnośnie do kwestii ochrony środowiska (elektrośmieci) i rozwój oferty z innych segmentów produktów nikotynowych może przekierować strumień transakcji do innych grup produktów, np. podów, płynów do e-papierosów, wkładów do podgrzewaczy, czy woreczków nikotynowych.

Z drugiej strony producenci/importerzy "jednorazówek" wykazali się w 2023 roku wielką innowacyjnością, kreowali nowe warianty smakowe, kształty urządzeń, typy ustników czy stale polepszali inne parametry techniczne urządzeń. Tak też jak zwykle przyjdzie nam poczekać jeszcze rok, aby móc odpowiedzieć na pytanie czy "jednorazówki" to była tylko dwuletnia moda, czy też długofalowy trend w sprzedaży produktów nikotynowych w Polsce" – podsumowują autorzy opracowania.