Jak radzą sobie polskie start-upy?

źródło: Raport "Transakcje Na Polskim Rynku Vc 2023"

FOTO:

W ocenie Piotra Grabowskiego, współzałożyciela foodtech.ac, 2023 był dobrym rokiem dla polskiego FoodTechu. – Rodzimymi spółkami coraz częściej interesują się koleżanki i koledzy z zagranicznych funduszy oraz akceleratorów FoodTech. Szczególną uwagę przyciągają m.in. Foodsi, EcoBean, HiProMine, Plantalux czy Fresh Inset – wymienia ekspert na łamach raportu "Transakcje na polskim rynku VC 2023".

– Ponadto zyskaliśmy nad Wisłą duże międzynarodowe wydarzenie jakim jest Food Tech Congress. To pierwsza konferencja w naszym kraju, która zgromadziła speakerów, startupy, inwestorów i korporacje z branży spożywczej z całego świata – zaznacza.

Dodaje też, że w minionym roku miały miejsce takie wydarzenia, jak exit StockEasy do Goodspeed czy połączenie Wojny Warzyw i Lokalnego Rolnika. – Rośnie również zainteresowanie startupów ze strony korporacji. Na półkach Carrefoura oraz w Żabkowych e-commerce’ach zagościły produkty takich startupów jak Apollo Roślinny Qurczak, Listny Cud, SERio, Planeat, Food Jack czy Cudo Kombucha – zauważa Grabowski.

Inwestorzy mniej skłonni do ryzyka

Luiza Nowacka, investment manager w Vinci, wskazuje w raporcie "Transakcje na polskim rynku VC 2023", że w zeszłym roku na rynek oddziaływały m.in. takie czynniki jak: zakończenie perspektywy finansowania z UE, ekonomia, geopolityka oraz niższa skłonność inwestorów do ryzyka.

– Mniejsze zasoby inwestycyjne powodują naturalną selekcję wykluczając słabsze podmioty. Fundusze inwestycyjne szukają finansowania wśród organizacji jak EIF, co zdefiniuje kierunki inwestycji w m.in. zdrowie czy czyste środowisko. W drugim kwartale 2024 r. liczymy na uruchomienie środków z UE – podkreśla Nowacka.

Zwraca uwagę, że dynamicznie rozwijają się struktury funduszy CVC. Jej zdaniem wysoka kapitalizacja funduszu, aktywny scouting projektów i wysoki ticket (+10 mln zł), pozytywnie wpłyną na rynek. Istotne dla sektora będzie również przyciąganie koinwestorów zagranicznych. – Współpraca, budowanie relacji, powinny być motorem napędowym ekosystemu – puentuje investment manager w Vinci.

źródło: Raport "Transakcje Na Polskim Rynku Vc 2023"

FOTO:

Wartość inwestycji niższa, ale rośnie

Piotr Marszałek, investment associate w PFR Ventures, podkreśla, że średnia wartość transakcji na polskim rynku Venture Capital sukcesywnie rosła przez cały 2023 r., osiągając średnioroczną wartość na poziomie 4,1 mln zł. Jest to najniższy wynik od 2020 r., kiedy średnia wartość transakcji wyniosła 3,7 mln zł.

Z kolei mediana wartości transakcji w 2024 roku utrzymywała się na stabilnym poziomie ~1,1 mln zł aż do trzeciego kwartału, co jest trendem obserwowanym niemal niezmiennie od początku publikacji raportu "Transakcje na polskim rynku VC", z niewielkimi wyjątkami. W czwartym kwartale mediana osiągnęła wyjątkowo wysoki poziom 2 mln zł, co najprawdopodobniej jest efektem zakończenia okresów inwestycyjnych funduszy z programu BridgeAlfa.

– Zarówno średnia, jak i mediana wartości transakcji, powinny w pierwszej połowie 2024 r. osiągnąć wyższe wartości niż obserwowaliśmy dotychczas. Trend ten powinien się utrzymać co najmniej do czasu utworzenia nowych funduszy VC współfinansowanych przez PFR Ventures oraz NCBiR, które historycznie miały znaczący wpływ na obie te statystyki – podsumowuje Marszałek.

Dostrzegając ogromny potencjał metaversum, Kaufland opracował własną przestrzeń na platformie Roblox dla wszystkich krajów, w których obecna jest sieć. W "Kaufland World" użytkownicy mogą m.in. zbierać wirtualne owoce i warzywa, przygotowywać smakowite dania oraz sprawdzić swoje umiejętności w poszukiwaniu skarbów. Kaufland wprowadził do gry walor edukacyjny, tworząc zadania, które mają przybliżyć użytkownikom tematykę świadomego odżywiania i ograniczenia marnowania żywności.

Produkty, które zostały zebrane, ale nie są potrzebne do przygotowania potraw, można uratować przed zmarnowaniem – wystarczy przekazać je do dedykowanej stacji. W ten sposób gracz otrzymuje punkty Kaufland Card, które może później wykorzystać do odblokowania kolejnych funkcji, stroju dla awatara lub zakupu określonych przedmiotów. Ponadto użytkownicy mogą zdobywać "punkty świeżości" po pokonaniu toru przeszkód, przygotowaniu koktajli czy innych dań, w czym pomogą dedykowane przepisy.

– Widzimy bardzo duży potencjał w rozwiązaniach oferowanych przez platformę Roblox, dlatego postanowiliśmy stworzyć naszą autorską wirtualną rzeczywistość. Jest w niej duża dawka zabawy, ale także edukacji, która – mamy nadzieję – przypadnie do gustu wszystkim klientom sieci oraz użytkownikom platformy – mówi Marta Rumak, dyrektor działu digital w Kaufland Polska.

Zaprojektowane minigry gwarantują dziesiątki wciągających atrakcji polegających na zbieraniu produktów, gotowaniu, tańczeniu czy podróżowaniu samolotem w kształcie banana. Oprócz tego, w "Kaufland World" znajduje się też wirtualny sklep sieci, przestrzeń do robienia selfie, która odkrywa tajniki czekających gracza przygód czy strefa treningowa umożliwiająca fizyczne przygotowanie się do wszelkich wyzwań.

Kaufland jest jedną z pierwszych sieci handlowych, które stworzyły wirtualną przestrzeń na platformie Roblox. Ale to nie pierwszy raz, kiedy sieć podbija wirtualny świat. W 2022 r. Kaufland stworzył wirtualną wyspę w grze Animal Crossing. Teraz przyszedł czas na Roblox. Aby rozpocząć grę, wystarczy wejść na platformę Roblox poprzez link lub wyszukać hasło "Kaufland World" w aplikacji lub na stronie Roblox oraz zalogować się. W przyszłości planowane jest wzbogacenie gry o nowe funkcje.

W przypadku App Store aplikacja Biedronki nie zmieściła się w pierwszej pięćdziesiątce.

Warto jednak zwrócić uwagę na inne sieci. Bardzo popularna jest aplikacja Lidl Plus – w sklepie Google’a zajmuje drugie miejsce, a w sklepie Apple’a trzecie. Tesco zajmuje odpowiednio trzecie i ósme miejsce, a Kaufland czwarte i piąte.

W przypadku obu sklepów lider jest ten sam. To aplikacja chińskiej platformy internetowej Temu. Sprzedaż wystartowała we wrześniu 2022 roku w USA, a później także w Kanadzie i Europie.

Wysoko w obu sklepach jest również inna chińska aplikacja, czyli Shein, ale również Mein dm, czyli aplikacja drogerii dm.

Warto również zwrócić uwagę, że w pierwszej 50 klasyfikowane są także aplikacje innych polskich detalistów. To chociażby należące do LPP marki Reserved czy Sinsay, ale również eobuwie. Na 22 miejscu w sklepie Google’a sklasyfikowano również inną markę należącą do Jeronimo Martins, czyli Hebe.

W Polsce aplikacja Biedronki znajduje się na drugim miejscu pod względem popularnoci w Google Play oraz na trzecim w App Store.

Karol Gajewicz dodaje, że pod koniec stycznia tego roku Żabka rozstrzygnie trzecią edycję programu Startup Impact Program, skierowanego do młodych przedsiębiorstw działających na rzecz ekologii, zdrowia czy przedsiębiorczości, których celem jest wywarcie pozytywnego wpływu na otoczenie.

– W tym realizowanym we współpracy z Kozminski Business Hub programie poszukujemy startupów z innowacyjnymi rozwiązaniami zgodnymi ze strategią zrównoważonego rozwoju Grupy Żabka. Do udziału w nim zachęcamy startupy, których rozwiązania dotyczą minimalizacji śladu węglowego w całym łańcuchu wartości, ze szczególnym uwzględnieniem działalności handlowej, magazynowej, logistycznej, transportowej i technologicznej – komentuje head of Venture Studio w Grupie Żabka.

Kolejna edycja Żabka Future Lab

Z kolei w pierwszym kwartale 2024 r. sieć otworzy nabór do trzeciej edycji programu akceleracyjnego Żabka Future Lab, w którym poszukuje do współpracy innowacyjnych podmiotów oferujących rozwiązania wspomagające transformację ekosystemu convenience. W tegorocznej edycji Żabka Future Lab, Venture Studio stawia przede wszystkim na rozwiązania, które pomogą w codziennej pracy franczyzobiorcom i ułatwią zarządzanie oraz optymalizację procesów w sklepach.

– Jesteśmy otwarci na produkty, usługi i technologie, które pomogą w rozwoju ekosystemu convenience i kształtowaniu przyszłości, w tym m.in. rozwiązania z obszarów logistyki i łańcucha dostaw, marketingu i reklamy, czy foodtech. W programie będą mogły wziąć udział startupy z całej Europy. Najlepsze rozwiązania będą mogły liczyć m.in. na pilotaż i współpracę z podmiotami Grupy Żabka – podkreśla Karol Gajewicz.

Jakie projekty zrealizowała Żabka w zeszłym roku?

W 2023 roku Venture Studio zrealizowało trzy tematyczne programy akceleracyjne – Żabka Future Lab, Foodtech Lab i StartSmart CEE (do niedawna MIT Enterprise Forum CEE) – w celu podjęcia współpracy ze startupami, które tworzą innowacyjne rozwiązania dla handlu detalicznego, szczególnie w obszarach e-commerce, q-commerce i direct to consumer (D2C).

W minionym roku Venture Studio przeanalizowało rozwiązania ponad 2,5 tysiąca startupów, a 24 z nich zaprosiło do współpracy.

– W ramach zrealizowanej w 2023 r. drugiej edycji Żabka Future Lab, czyli flagowego programu akceleracyjnego Grupy Żabka, poszukiwane były innowacyjne spółki, które mogłyby pomóc rozwinąć ekosystem convenience, zaoferować klientom nowe usługi, usprawnić logistykę, zoptymalizować operacje oraz przyczynić się do transformacji grupy w światowego lidera branży retail – zaznacza head of Venture Studio w Grupie Żabka.

Wyłonione w ramach Żabka Future Lab startupy dostały szansę na przetestowanie swoich produktów i usług w sklepach sieci Żabka, w tym w autonomicznych Żabkach Nano, oraz w centrach logistycznych. Uzyskały także dostęp do infrastruktury partnerów grupy.

Jednym z laureatów programu był startup Farada, produkujący drony wykorzystywane w logistyce. Dzięki współpracy Farady z Lite e-Commerce, czyli działającą w ramach Grupy Żabka spółką odpowiedzialną za rozwój Żabki Jush, zrealizowano pierwszą w Polsce dostawę zakupów z użyciem drona w ramach usługi q-commerce. Maszyna wyruszyła z magazynu na Powiślu i po krótkim locie wylądowała na plaży w Warszawie. Zamówienie zostało doręczone w niecałe siedem minut, czyli szybciej niż w sposób tradycyjny.

Żabka daje szansę młodym firmom

– W Grupie Żabka dajemy młodym przedsiębiorstwom szansę na wspólne tworzenie innowacyjnych produktów spożywczych, które mogą ułatwić konsumentom dokonywanie świadomych wyborów w zakresie dobrego odżywiania i zrównoważonego stylu życia. Służył temu program akceleracyjny Foodtech Lab, którego pierwsza edycja została rozstrzygnięta w lutym 2023 roku. Projekt skierowany był do startupów z całej Europy. Zgłaszały się do niego podmioty oferujące rozwiązania z takich obszarów jak: innowacyjne produkty spożywcze, alternatywne źródła białka, żywność funkcjonalna czy rozwiązania wspierające recykling i wielokrotne użycie – wymienia Karol Gajewicz.

W Foodtech Lab wzięło udział 140 startupów z 20 krajów. W gronie laureatów znalazły się: SERio Roślinny ser – wegańskie sery z łubinu, New Granny – funkcjonalne napoje kawowe z wysoką zawartością białka, Small Giants – proteinowe zdrowe przekąski z insektów oraz Fermentful – roślinny kefir dbający o odpowiednią florę jelitową. Zwycięskie startupy również zrealizowały pilotażowe wdrożenia swoich rozwiązań w ramach ekosystemu Grupy Żabka.

– W 2023 r. jako Partner uczestniczyliśmy także w programie akceleracyjnym StartSmart CEE, stworzonym przez MIT Open Learning we współpracy z Fundacją Przedsiębiorczości Technologicznej, który zastąpił dotychczasowy program MIT Enterprise Forum CEE. Wspólnie szukaliśmy startupów dostarczających rozwiązań na wyzwania z zakresu nowych rozwiązań do sklepów, customer experience czy aplikacji. Otrzymaliśmy ponad 200 zgłoszeń, a obecnie dwa startupy realizują pilotaż w ramach Grupy Żabka – wyjaśnia nasz rozmówca.

– W Grupie Żabka zależy nam na tym, aby rozwijać współpracę z twórcami innowacji i nawiązywać partnerstwa na rzecz pozytywnej zmiany, dlatego nieustannie poszukujemy nowych podmiotów oferujących rozwiązania wspomagające transformację naszego ekosystemu modern convenience – podsumowuje.